Table of Contents

    Normalisatie bestaat uit het opstellen en goedkeuren van normen.

    Normen

    Een norm is een geheel van technische specificaties dat, met het oog op een herhaalde en voortdurende toepassing, is goedgekeurd. Normen geven de regels van goed vakmanschap weer, die gelden voor een bepaald product, een procedé of een bepaalde dienst.

    De normen hebben als doel:

    • het ontwikkelen van een bepaald kader om de relatie tussen de klant en zijn leverancier te optimaliseren;
    • het garanderen van een evenwicht tussen de maatschappelijke en economische belangen en van de technologische vooruitgang.

    De normen vormen een aangepast referentiesysteem voor de valorisatie van de goederen en diensten.

    Normen worden vrijwillig toegepast; ze hebben dus geen dwingend karakter. Ze kunnen echter verplichtend worden, via een reglementering, een overeenkomst of een lastenboek.

    De verschillende types normen

    Er zijn verschillende types normen:

    • beschrijvende normen: bepalen de kenmerken van een product;
    • prestatienormen: bepalen de prestaties die de producten moeten halen op basis van proeven;
    • normen i.v.m. proeven;
    • normen i.v.m. berekeningsmethodes;
    • rangschikkingsnormen;
    • organisatienormen;

    De voordelen van het gebruik van normen

    Het gebruik van normen biedt de volgende voordelen:

    • de relatie tussen de klant en zijn leverancier optimaliseren;
    • kosten en tijd besparen;
    • betere toegang tot de markt (vereenvoudiging van uitwisselingen):
    • betere transparantie op het vlak van kwaliteit, veiligheid, impact op het milieu;
    • innovatie vergemakkelijken.

    De uitwerking van normen

    Normen worden uitgewerkt door onafhankelijke, erkende normalisatie-instellingen.

    Alle betrokken partijen mogen deelnemen aan de uitwerking van normen, nl. de vertegenwoordigers van de:

    • ondernemingen;
    • overheid;
    • organismen voor de evaluatie van de conformiteit;
    • wetenschappelijke wereld;
    • consumentenorganisaties;
    • werknemersverenigingen;
    • niet-gouvernementele organisaties;

    De uitwerking van normen wordt verdeeld onder verschillende specifieke technische comités die door sectorale operatoren voor normalisatie worden beheerd.

    Om de uitwerking van normen op een relevante wetenschappelijke en technische basis toe te laten ondersteunt de FOD Economie programma’s van studies voor prenormalisatie in de Collectieve centra.

    De normalisatieorganen

    Het normalisatiewerk gebeurt op verschillende niveaus:

    • nationaal;
    • Europees;
    • internationaal.

    Het Bureau voor Normalisatie – NBN – is het Belgische normalisatiebureau.

    Op Europees niveau bestaan er drie organen:

    Op internationaal niveau bestaan er eveneens drie organen:

    De sectorale operatoren voor normalisatie

    De Belgische normalisatiestructuur is gedecentraliseerd om zo goed mogelijk te beantwoorden aan de behoeften van de betrokken partijen. Hiertoe wordt het dagelijks beheer van deze comités toevertrouwd aan sectorale operatoren die door het Bureau voor normalisatie erkend zijn. 

    Deze sectorale operatoren kunnen zijn:

    • collectieve centra;
    • beroepsfederaties;
    • universiteiten;
    • technische departementen van de openbare sector;
    • niet-gouvernementele organisaties.

    De FOD Economie is sectorale operator voor normalisatie voor het technisch comité voor conformiteitsbeoordeling (CEN/CLC/TC 1 en ISO CASCO).

    De Hoge Raad voor Normalisatie

    De Hoge Raad voor  Normalisatie (HRN) adviseert de minister over alle kwesties die betrekking hebben op het beleid en de ontwikkeling van de nationale en internationale normalisatie.

    Bureau voor Normalisatie en de FOD Economie

    Het Bureau voor Normalisatie (NBN) is belast met de coördinatie van normalisatiewerkzaamheden in België. Het NBN erkent de sectorale operatoren en vertrouwt hen het beheer van thematische commissies toe waarin de deskundigen de normontwerpen opstellen. Het verkoopt ook de normen in België.

    Het NBN ontvangt een jaarlijkse werkingstoelage van de FOD Economie. De FOD Economie sloot daartoe een beheersovereenkomst (PDF, 135.42 KB) van onbepaalde termijn met het NBN. Deze overeenkomst trad in werking op 1 januari 2018.

    De beheersovereenkomst bepaalt het kader voor de toekenning van die jaarlijkse toelage, evenals de opdrachten van algemeen belang die tegenover die toelage staan. Deze opdrachten worden jaarlijks gespecificeerd in een activiteitenprogramma (PDF, 63.53 KB) en een plan voor de vertaling van normen naar het Nederlands (PDF, 34.87 KB). De toepassing van deze overeenkomst wordt door een stuurgroep met vertegenwoordigers van de FOD Economie en het NBN opgevolgd.

    Normen en kmo’s

    Om de kmo’s te sensibiliseren voor de bijdragen van de normalisatie en ze bij te staan, ondersteunt de FOD Economie de Normen-Antennes opgericht in de collectieve centra.

    Laatst bijgewerkt
    18 juli 2019