Table of Contents

    Eind 2025 worden al de kerncentrales gesloten volgens de kalender vastgelegd in de wet van 28 juni 2015 tot wijziging van de wet van 31 januari 2003. Tegen die tijd moet de energietransitie, die een zekere en betaalbare elektriciteitsbevoorrading met een lage CO2-uitstoot moet mogelijk maken, goed worden voorbereid.

    Studie adequacy en flexibiliteit (april 2016)

    Als eerste concrete actie op federaal vlak voor de uitvoering van een energietransitie heeft minister van Energie mevrouw Marie Christine Marghem op 21 december 2015 aan Elia System Operator (de transmissienetbeheerder – TNB) de opdracht toevertrouwd om de nood aan flexibele middelen te bepalen die moeten toelaten om de criteria over de bevoorradingszekerheid te waarborgen voor de periode van 2017 tot 2027.

    Consultatie over de studie (mei 2016)

    Om zo goed als mogelijk de instrumenten te definiëren die noodzakelijk zijn om van 2017 tot 2027 de aanwezigheid te verzekeren van de middelen voor "adequacy" en flexibiliteit zoals bepaald door Elia, heeft de Algemene Directie Energie van de FOD Economie, in opdracht van de minister, van 25 april 2016 tot 22 mei 2016 een raadpleging georganiseerd over de resultaten van de voornoemde studie van de TNB en meer bepaald over het/de eventueel aan te wenden marktmechanisme(n).

    Het doel van deze raadpleging was om van de marktdeelnemers de meest pertinente informatie te verkrijgen over de uit te voeren acties en de eventueel noodzakelijke financiële steun om de toereikendheid van het Belgische elektriciteitssysteem voor de komende jaren te kunnen verzekeren.

    Aanbevelingen (juni 2016)

    Op basis van de studie van Elia en de resultaten van de consultatie heeft de Algemene Directie Energie een aantal aanbevelingen geformuleerd:

    • het verder verbeteren van de Energy Only Market; 
    • de strategische reserve als overgangsmaatregel behouden en verbeteren;
    • voorbereidingswerken opstarten voor de eventuele invoering van een CRM (Capacity Renumeration Mechanism);
    • de Elia studie van april 2016 verder uitwerken, een welfare analyse uitvoeren en de nood aan adequacy en flexibiliteit herhaaldelijk blijven evalueren.

    Deze aanbevelingen zijn overgemaakt aan de minister op 15 juni 2016.

    Addendum van de studie adequacy en flexibiliteit (september 2016)

    Na de consultatie en in uitvoering van de aanbeveling van de Algemene Directie Energie heeft Elia in april 2016  een addendum aan de studie uitgevoerd met nieuwe scenario's en aangepaste hypothesen.

    Kosten-batenanalyse (februari 2017 & september 2017)

    Dit rapport van het Federaal Planbureau stelt een kosten-batenanalyse voor van beleidsscenario’s die coherent zijn met een toereikend Belgisch elektriciteitssysteem tegen 2027. De kosten-batenanalyse en haar addendum buigen zich over de implicaties voor een aantal componenten van de sociaaleconomische welvaart van verschillende invullingen van het volume aan regelbaar vermogen dat nodig is voor België om te voldoen aan de huidige wettelijke criteria qua bevoorradingszekerheid. Ze volgen op de aanbevelingen van de Algemene Directie Energie en bieden een antwoord op de bezorgdheid die werd geuit door een aantal stakeholders na de publicatie van de Elia-rapporten.

    Bepaling van een mechanisme voor de vergoeding van capaciteit voor België (maart 2018)

    Op vraag van de minister en in uitvoering van de aanbeveling om de voorbereidingswerken voor de eventuele invoering van een CRM (Capaciteitsremuneratiemechanisme) op te starten, heeft de AD Energie een studie laten uitvoeren om het meest geschikte mechanisme voor de vergoeding van capaciteit voor België te bepalen en te ontwerpen:

    Het mechanisme dat werd geïdentificeerd als de beste optie voor België is dat van de “reliability options”. Hoewel verschillende designs mogelijk zijn, is dit het best aangepast aan de Belgische context omwille van vier elementen:

    • de haalbaarheid in de Europese context,
    • de geconcentreerde Belgische leveranciers- en productiemarkten,
    • de beperking van windfall profits en
    • de effecten bij momenten van simultane schaarste met de buurlanden.

    De studie wordt opgevolgd door een tweede luik waarin het wettelijke kader wordt voorbereid.

    Parallel hieraan heeft de AD Energie een aanvullende studie gelanceerd om de operationele implementatie van de CRM voor te bereiden. Die studie werd op 13 september 2018 afgesloten; de resultaten zijn:

    Wet tot invoering van een mechanisme voor de vergoeding van capaciteit in België (april 2019)

    Op 4 april 2019 heeft het federale Parlement de wet goedgekeurd ter invoering van een capaciteitsvergoedingsmechanisme van het type “betrouwbaarheidsopties” (“reliability options”) in België (BS 16.05.219). 

    De wet legt onder meer de algemene werking van het mechanisme vast, alsook het jaarlijks te doorlopen proces en de verdeling van de rollen en verantwoordelijkheden. Zij bepaalt ook dat de methodologieën en modaliteiten van het mechanisme verder uitgewerkt moeten worden via een reeks koninklijke besluiten en via de marktregels en contracten. 

    Het mechanisme zal pas in werking treden na goedkeuring door de Europese Commissie. Die zal, zoals zij reeds in het verleden gedaan heeft voor vergelijkbare mechanismen, nagaan of het systeem verenigbaar is met de regels omtrent staatssteun en mededinging.

    Uitwerking van het mechanisme voor de vergoeding van capaciteit in België (2019)

    De verdere uitwerking van het mechanisme gebeurt met een reeks koninklijke besluiten en met marktregels en contracten. Hiervoor wordt een ruim stakeholdersoverleg opgezet. Als platform daarvoor is wegens praktische redenen gekozen voor de “Users’ Group” van Elia, waarbinnen een “Task Force CRM” opgezet is. Alle partijen die input en feedback wensen aan te leveren of potentieel wensen deel te nemen aan het CRM worden uitgenodigd om zich in te schrijven in de Users’ Group. Alle presentaties en verslagen zullen ook publiek beschikbaar zijn via de website van Elia.

    De planning van de vergaderingen voor de opmaak van de verscheidene koninklijke besluiten vindt u in het ”workplan and next steps" (PDF, 546.57 KB).

    Studie adequacy en flexibiliteit (juni 2019)

    Artikel 7bis. $4bis. van de wet van 29 april 1999 betreffende de organisatie van de elektriciteitsmarkt bepaalt dat «Uiterlijk op 30 juni van iedere tweejaarlijkse periode voert de netbeheerder een analyse uit met betrekking tot de noden van het Belgische elektriciteitssysteem inzake de toereikendheid en de flexibiliteit van het land voor de komende tien jaar. De basishypotheses en -scenario's alsook de methodologie die gebruikt worden voor deze analyse worden bepaald door de netbeheerder in samenwerking met de Algemene Directie Energie en het Federaal Planbureau en in overleg met de commissie. »

    Op 28 juni 2019, heeft Elia het resultaat van deze analyse gepubliceerd. Overeenkomstig artikel 7bis. $5 van de wet van 29 april 1999 betreffende de organisatie van de elektriciteitsmarkt, dat bepaalt dat «De analyses bedoeld in de paragrafen 1 en 4bis worden door de netbeheerder overgemaakt aan de minister en aan de Algemene Directie Energie en worden gepubliceerd op de websites van de netbeheerder en de Algemene Directie Energie», vindt u hieronder deze analyse.

    Laatst bijgewerkt
    1 juli 2019