Table of Contents

    Wat is het capaciteitsremuneratiemechanisme?

    In 2021 heeft België een capaciteitsremuneratiemechanisme (“CRM”) ingevoerd ter verzekering van de bevoorradingszekerheid in elektriciteit na de voorziene sluiting van al haar kerncentrales, terwijl tegelijkertijd de energietransitie wordt ondersteund. Dit mechanisme zal vanaf 2021 aan de hand van jaarlijkse veilingen steun toekennen aan eenheden die elektriciteit kunnen leveren of besparen vanaf 2025.

    Het is een CRM op basis van “betrouwbaarheidsopties”. Dit wil zeggen dat het mechanisme technologie-neutraal, marktbreed en gecentraliseerd is, en dat overmatige winsten vermeden worden door in een verplichting tot terugbetaling van de ontvangen steun te voorzien bij hoge prijzen :

    • Technologie-neutraal: alle mogelijke technologieën voor de productie van elektriciteit, de opslag ervan of het beheer van de vraag mogen deelnemen.
    • Marktbreed: het gezochte volume is niet enkel een geïdentificeerd tekort (zoals bij een strategische reserve), maar het volledige volume dat nodig is om de bevoorradingzekerheid te verzekeren. Via het mechanisme worden dus nieuwe investeringen aangetrokken om een tekort aan te vullen, maar worden ook bestaande eenheden gestimuleerd om te investeren en/of om in de markt te blijven. Dit garandeert een gelijke toegang tot de toegekende steun voor zowel bestaande, te moderniseren als nieuwe eenheden en zorgt, via de concurrentie in de veiling tussen deze eenheden, voor een zo laag mogelijke kost.
    • Gecentraliseerd: het te veilen volume wordt op voorhand vastgesteld en via een jaarlijkse veiling, die georganiseerd wordt door de transmissienetbeheerder, toegekend.
    • Terugbetalingsverplichting: de gecontracteerde eenheden opereren in de markt en verkrijgen er dus ook inkomsten uit. Indien de marktprijzen boven een vastgesteld niveau stijgen, betalen ze daarom een deel van de ontvangen steun terug.

    Hoe wordt het capaciteitsremuneratiemechanisme toegepast?

    De selectie van de capaciteiten die van steun kunnen genieten, alsook de vaststelling van de hoogte van deze steun, gebeuren aan de hand van een veiling. Elke veiling wordt vooraf gegaan door een fase van prekwalificatie.

    Vanaf 2021 zal een jaarlijkse veiling plaatsvinden, telkens in oktober. De capaciteit moet vier jaar later beschikbaar zijn voor de bevoorradingszekerheid, en krijgt hiervoor in ruil een subsidie. Vanaf 2024 zal er elk jaar daarenboven een tweede veiling georganiseerd worden. Winnaars van deze veiling moeten één jaar later beschikbaar zijn:

    2021

    2022

    2023

    2024

    2025

    2026

    2027

    2028

    Y-4 veiling

    2025

       

    Y-1 veiling

    2025

    Levering

    2025

         
     

    Y-4

    veiling

    2026

       

    Y-1

    veiling

    2026

    Levering

     2026

       
       

    Y-4

    veiling

    2027

       

    Y-1

    veiling

    2027

    Levering

    2027

     
         

    Y-4

    veiling

    2028

       

    Y-1

    veiling

    2028

    Levering

    2028

    Voor ieder leveringsjaar worden er dus twee veilingen georganiseerd: een eerste veiling vier jaar op voorhand en een tweede veiling één jaar op voorhand. Dit laat investeringen toe in technologieën met langere (bijvoorbeeld nieuwe gascentrales) of kortere (bijvoorbeeld vraagbeheer) voorbereidingstijd. Bovendien zorgt het ervoor dat het totale volume bijgesteld kan worden op basis van de meest recente gegevens en dat zo de bevoorradingszekerheid verzekerd wordt tegen de laagst mogelijke kost. Beide veilingen staan niettemin open voor alle technologieën, en voor bestaande en nieuwe eenheden, zolang men maar beschikbaar is in het leveringsjaar.

    Het volume dat vier jaar later noodzakelijk zal zijn voor de bevoorradingszekerheid wordt jaarlijks ingeschat. De Minister van Energie bepaalt vervolgens het volume dat geveild wordt in de Y-4 veiling (de veiling die vier jaar op voorhand plaatsvindt), en reserveert een ander deel van het noodzakelijke volume voor de Y-1 veiling (de veiling die één jaar op voorhand plaatsvindt). In het jaar voorafgaand aan het leveringsjaar wordt dan een nieuwe berekening gemaakt op basis van de meest recente gegevens en stelt de Minister het definitieve volume van de Y-1 veiling vast.  

    De capaciteiten die geselecteerd worden in de veiling moeten tijdens het leveringsjaar beschikbaar zijn, en krijgen in die periode maandelijks een vergoeding voor hun beschikbaarheid. Capaciteiten die investeringen doen kunnen onder bepaalde voorwaarden genieten van langere contracten, waarbij zij gedurende maximaal 3, 8 of 15 leveringsjaren beschikbaar zijn en van steun genieten. Eén van die voorwaarden is het zich engageren tot het respect van de Belgische en Europese doelstellingen voor de geleidelijke vermindering van de uitstoot van broeikasgassen.

    Laatst bijgewerkt
    4 juni 2021