Veelgestelde vragen over mededinging

Table of Contents

    Organisatie/bevoegdheden

    • In België zijn er 2 instellingen die instaan voor een effectieve mededinging in België:

    1. De Dienst voor de Mededinging opgericht bij de Algemene Directie van de Economische Reglementering van de FOD Economie, K.M.O., Middenstand en Energie.

      De Dienst voor de Mededinging verleent ondersteuning aan de minister die de Economie tot zijn bevoegdheden heeft en voert als dusdanig opdrachten uit met betrekking tot mededingingsrecht en mededingingsbeleid, waaronder:

      • uitwerking van de wetgeving en van de reglementering,
      • de vertegenwoordiging van België op Europees en internationaal vlak,
      • de uitvoering van bepaalde bevoegdheden die aan de minister zijn toegekend door de boeken IV en V van het Wetboek van economisch recht,
      • de advocacy (promoten van de regels en van het beleid van de mededinging via presentaties en informatie over de mededingingsregels bij de ondernemingen, verenigingen, openbare instellingen, beleidsmakers, consumenten),
      • enz.
         
    2. De Belgische Mededingingsautoriteit is een onafhankelijke autoriteit belast met de toepassing van de mededingingsregels. Zij onderzoekt zaken die verband houden met restrictieve praktijken en concentraties.

    De bevoegdheden van de Dienst voor de Mededinging en van de Belgische Mededingingsautoriteit worden omschreven in boek IV “Bescherming van de mededinging" en boek V “De mededinging en de prijsevoluties” van het Wetboek van economisch recht.

    Restrictieve praktijken

    Restrictieve mededingingspraktijken omvatten alle antimededingingsgedragingen van ondernemingen op een markt, die  het spel van vrije mededinging vervalsen.

    Er zijn twee soorten restrictieve mededingingspraktijken:

    • afspraken
    • misbruik van machtspositie.

    Afspraken en misbruiken moeten komen van ondernemingen die rechtstreeks of onrechtstreeks hun activiteit op de Belgische markt uitoefenen, ongeacht hun vestigingsplaats

    Daders van een restrictieve mededingingspraktijk kunnen elk een administratieve boete krijgen die niet hoger mag zijn dan 10 % van hun omzet .

    Er is in nog andere boetes en dwangsommen voorzien. Neem kennis hiervan in artikel IV.70.§ 1 van het Wetboek van economisch recht.

    Een onderzoek kan worden geopend:

    • na klacht van een natuurlijke persoon of rechtspersoon die aantoont daarbij een rechtstreeks en dadelijk  belang te hebben;
    • ambtshalve of op verzoek van de minister wanneer daartoe ernstige aanwijzingen bestaan;
    • als gevolg van een clementieverzoek.

    Raadpleeg voor meer informatie artikel IV.41. § 1, van het Wetboek van economisch recht.

    Afspraken en kartels

    Afspraken omvatten alle overeenkomsten tussen ondernemingen of ondernemingsverenigingen en alle onderling afgestemde feitelijke gedragingen die ertoe leiden dat de mededinging op de Belgische markt merkbaar wordt verhinderd, beperkt of vervalst.

    Afspraken en kartels vergen gezamenlijke gedragingen van minstens twee ondernemingen en zijn verboden door artikel IV.1, §1 van boek IV van het Wetboek van economisch recht.

    Afspraken kunnen verschillende vormen aannemen waaronder :

    • bepalen van aan- of verkoopprijzen of van andere contractuele voorwaarden met het oog op toepassing door alle aan een afspraak deelnemende ondernemingen;
    • de verspreiding van aanbevolen prijsbarema’s bij leden van hetzelfde beroep om de prijscoördinatie te vergemakkelijken;
    • de beperking of de controle van de productie opdat het totale aanbod op de markt lager zou liggen dan het aanbod dat resulteert uit vrije mededinging wat onvermijdelijk tot een prijsverhoging leidt;
    • het beperken of controleren van de afzet, de technische ontwikkeling of de investeringen;
    • de geografische verdeling van de markten of van de bevoorradingsbronnen tussen de ondernemingen die deelnemen aan de afspraak;
    • de collectieve boycot om een klant, leverancier of concurrent uit te schakelen;
    • enz.

    Niet alle afspraken hebben noodzakelijk negatieve gevolgen en zijn niet allemaal verboden door het mededingingsrecht. Dankzij bepaalde akkoorden kunnen ondernemingen risico’s delen, kosten besparen, een gemeenschappelijke knowhow ontwikkelen of sneller innoveren.

    Sommige afspraken kunnen wel aanvaard worden, voor zover zij de volgende voorwaarden naleven (artikel IV.1, § 3 van het Wetboek van economisch recht):

    • De afspraak moet economische voordelen opleveren, bijvoorbeeld bijdragen tot verbetering van de productie of van de distributie van de producten of tot verbetering van de technische of economische vooruitgang, d.w.z. leiden tot efficiëntieverbeteringen;
    • De eventuele beperkingen voor de mededinging moeten onmisbaar zijn voor het bereiken van deze efficiëntieverbeteringen;
    • Een billijk aandeel in de door de onmisbare beperkingen bereikte efficiëntieverbeteringen moet de verbruikers ten goede komen;
    • De afspraak mag de partijen niet de mogelijkheid geven, voor een wezenlijk deel van de betrokken producten, de mededinging uit te schakelen.

    Meer informatie over de vrijstelling vindt u in verordening (EG) Nr. 1/2003 van de Raad, van 16 december 2002, betreffende de uitvoering van de mededingingsregels van de artikelen  [101 en 102] van VWEU.

    Een onderneming of een vereniging van ondernemingen die heeft deelgenomen aan een praktijk die verboden is door artikel IV.1 van het Wetboek van economisch recht, kan volledig of gedeeltelijk worden vrijgesteld van geldboetes, als zij meewerkt om de verboden praktijk aan te tonen en om de auteurs ervan te identificeren door gegevens te verstrekken waarover de Mededingingsautoriteit niet beschikt.

    Voor elke inlichting over een clementieaanvraag of over een verzoek om immuniteit, neemt u contact op met de Belgische Mededingingsautoriteit.

    Misbruik van machtspositie 

    Misbruik van machtspositie houdt in dat één of meer ondernemingen misbruik maken van een machtspositie op de betrokken Belgische markt of op een wezenlijk deel daarvan.

    Misbruik van machtspositie is het gevolg van het eenzijdige gedrag van één of meer ondernemingen en is verboden door artikel IV.2 van het Wetboek van economisch recht.

    Er bestaat geen enkele uitzondering voor misbruik van machtspositie, er geldt een absoluut verbod..

    Misbruik van machtspositie kan verschillende vormen aannemen waaronder :

    • het opleggen van onbillijke aan- of verkoopprijzen of van andere onbillijke contractuele voorwaarden;
    • de praktijk van buitensporig hoge prijzen of van uitsluiting door de onderneming met een machtspositie;
    • het beperken van de productie, de afzet of de technische ontwikkeling;
    • de discriminatie tussen handelspartners door toepassing van ongelijke voorwaarden bij gelijkwaardige prestaties;
    • koppelverkopen door de verkoop van een product/dienst afhankelijk te stellen van de verkoop van een ander product en/of dienst die geen verband houden met het voorwerp van het hoofdcontract;
    • enz.

    Concentraties 

    Een "concentratie" omvat elke handeling met een duurzame wijziging in de zeggenschap van een onderneming. De zeggenschap over een onderneming is de mogelijkheid om een bepalende invloed op de activiteit van de onderneming uit te oefenen (artikel IV.6 van het Wetboek van economisch recht).

    Een concentratie kan onder meer tot stand komen:

    • wanneer twee onafhankelijke ondernemingen besluiten te fuseren;
    • wanneer een onderneming of een persoon die de controle over een onderneming bezit, een andere onderneming of een deel van de activiteiten van deze onderneming verwerft en aldus de exclusieve controle verwerft (overname);
    • wanneer twee ondernemingen op een duurzame manier een gemeenschappelijke onderneming (joint venture) oprichten.

    In België moeten alleen de concentraties van een bepaalde grootte een voorafgaande goedkeuring van het  Mededingingscollege krijgen alvorens zij kunnen uitgevoerd worden.

    De ondernemingen moeten de concentratie aanmelden vóór hun totstandkoming en na het sluiten van de overeenkomst of de ontwerpovereenkomst.

    Om te bepalen welke transacties aan de voorafgaande goedkeuring onderworpen zijn, moeten de ondernemingen de volgende twee voorwaarden vervullen:

    • in België een totale omzet bereiken van 100  miljoen euro voor het geheel van de ondernemingen;
    • en ten minste twee van de betrokken ondernemingen moeten in België een omzet halen van 40 miljoen euro.

    Als deze drempels niet worden bereikt moet de concentratieverrichting niet worden aangemeld.

    Concentratieverrichtingen met Europese dimensie zijn niet onderworpen aan de goedkeuring van de Belgische Mededingingsautoriteit. Zij behoren tot de exclusieve bevoegdheid van de Europese Commissie, maar kunnen onder bepaalde voorwaarden naar de Belgische Mededingingsautoriteit worden verwezen.

    Meer informatie ter zake vindt u in de verordening (EG) Nr. 139/2004 van de Raad van 20 januari 2004 betreffende de controle van concentraties.

    Voor de praktische modaliteiten van de aanmelding en voor eventuele prenotificaties wordt aangeraden om vooraf contact op te nemen met de Belgische Mededingingsautoriteit.

    Staatssteun

    Het betreft rechtstreekse of onrechtstreekse economische/financiële steun, die de nationale overheden aan de ondernemingen verlenen en die enkel onder bepaalde voorwaarden zoals bepaald door de Europese reglementering ter zake, wordt toegezegd.

    De reglementering inzake staatsteun is een bevoegdheid van de Europese Commissie die er op toeziet dat deze steun geen discriminatie tussen de ondernemingen doet ontstaan en bijgevolg de mededinging vervalst.

    Meer informatie ter zake vindt u op de website van de Europese Commissie.

    Als u klacht wil indienen tegen onrechtmatige staatsteun, heeft de Europese Commissie daarvoor een klachtenformulier voorzien.

    Aanvraag om informatie

    Neem contact op met de Dienst voor de Mededinging van de Algemene Directie van de Economische Reglementering van de FOD Economie, K.M.O., Middenstand en Energie:

    City Atrium, 7e verdieping 
    Vooruitgangstraat 50 
    1210 Brussel

    Tel.: +32 2 277 86 09
    Fax: +32 2 277 97 87
    E-mail: competition@economie.fgov.be

     

    Neem contact op met de Dienst voor de Mededinging van de Algemene Directie van de Economische Reglementering van de FOD Economie, K.M.O., Middenstand en Energie:

    City Atrium, 7e verdieping 
    Vooruitgangstraat 50 
    1210 Brussel

    Tel.: +32 2 277 86 09
    Fax: +32 2 277 97 87
    E-mail: competition@economie.fgov.be

     

    U kunt boek IV “Bescherming van de mededinging” en boek V “De mededinging en de prijsevoluties” van het Wetboek van economisch recht, ingevoegd door de wetten van 3 april 2013 (Belgisch Staatsblad van 26 april 2013) raadplegen.

    U kunt ook de rubriek Wetgeving raadplegen waar u de wetteksten en andere informatie ter zake kunt vinden.

    Om kennis te nemen van de hele gemeenschapsreglementering over mededingingsrecht, raadpleegt u best de website van de Europese Commissie.

    Voor specifieke vragen neemt u contact op met de Dienst voor de Mededinging van de Algemene Directie van de Economische Reglementering van de FOD Economie, K.M.O., Middenstand en Energie:

    .

    City Atrium, 7e verdieping 
    Vooruitgangstraat 50 
    1210 Brussel

    Tel.: +32 2 277 86 09
    Fax: +32 2 277 97 87
    E-mail: competition@economie.fgov.be

    Laatst bijgewerkt
    23 januari 2018