Voor levensmiddelen die afkomstig zijn uit een door de Staat Israël bezet gebied, en indien die levensmiddelen afkomstig zijn uit een plaats die een Israëlische nederzetting binnen dat gebied vormt, wordt de oorsprongs- of herkomstaanduiding dan als volgt verplicht aangegeven :

  • voor producten die afkomstig zijn van nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever : “Product van de Westelijke Jordaanoever (Israëlische nederzetting)”;
  • voor producten die afkomstig zijn van nederzettingen op de Golanhoogte : “Product uit de Golanhoogte (Israëlische nederzetting)”.

Voor levensmiddelen uit Palestina die niet afkomstig zijn uit Israëlische nederzettingen kan de oorsprongs- of herkomstaanduiding als volgt worden aangegeven:

  • “Product uit de Westelijke Jordaanoever (Palestijns product)”;
  • “Product uit Gaza”;
  • “Product uit Palestina”.

Indien de aanduiding van de oorsprong of herkomst vermeld wordt op eender welk product, ander dan een levensmiddel, afkomstig uit de door Israël bezette gebieden, is het sterk aanbevolen om dezelfde terminologie te gebruiken als deze die hierboven voor levensmiddelen wordt gebruikt.

Een recente uitspraak van het Europees Hof van Justitie verduidelijkt en verplicht de etikettering van de oorsprong of herkomst van levensmiddelen uit de door Israël bezette gebieden, waarvoor de Europese Commissie reeds in 2015 een aanbeveling voorzag. De uitspraak heeft ook gevolgen voor andere goederen die uit deze gebieden afkomstig zijn en die in Europa worden ingevoerd en verkocht.

Om bij de aankoop van producten met kennis van zaken een keuze te kunnen maken, moet de consument correcte informatie krijgen en mag hij niet worden misleid over de oorsprong of de herkomst van de producten, ongeacht of de vermelding van de ooorsprong en van de herkomst verplicht is.

Voor goederen die afkomstig zijn uit de door Israël bezette gebieden heeft de Europese Commissie sinds eind 2015 in een interpretatieve mededeling het gebruik van bepaalde specifieke termen aanbevolen. Het verplichte karakter van deze aanbeveling is echter tot nu toe niet duidelijk geweest.

Op 12 november 2019 heeft het Europese Hof van Justitie een uitspraak gedaan over de verplichting om op levensmiddelen die afkomstig zijn uit door de Staat Israël bezette gebieden het gebied van oorsprong van deze producten te vermelden en, wanneer zij afkomstig zijn uit een Israëlische nederzetting binnen dat gebied, tevens de plaats van herkomst ervan te vermelden (Arrest van het Hof van 12 november 2019 in de zaak C-363/18).

De Golanhoogte en de Westelijke Jordaanoever (met inbegrip van Oost-Jeruzalem) maken volgens het internationale recht geen deel uit van het Israëlische grondgebied en bijgevolg kunnen de producten die afkomstig zijn uit deze gebieden de aanduiding "geproduceerd in Israël" niet dragen, aangezien deze verwijzing onjuist en misleidend is.

Voor levensmiddelen houdt de uitspraak van het Hof in dat, indien er een wettelijke verplichting bestaat om het land van oorsprong of de plaats van herkomst op een product te vermelden en, in voorkomend geval, als dat product afkomstig is uit een door de staat Israël bezet gebied, een dergelijke vermelding aan een dubbele verplichting moet voldoen:

  • de geografische naam van het gebied moet worden vermeld én,
  • de vermelding dat het product afkomstig is uit een Israëlische nederzetting moet in voorkomend geval worden opgenomen . 

De algemene bepalingen voor de aanduiding van het land van oorsprong of de plaats van herkomst voor voedingsmiddelen zijn opgenomen in artikel 26 van Verordening (EU) nr. 1169/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2011 betreffende de verstrekking van voedselinformatie aan consumenten.

Overeenkomstig dit artikel 26 is het vermelden van het land van oorsprong of de plaats van herkomst verplicht:

  • indien het weglaten daarvan de consument zou kunnen misleiden aangaande het werkelijke land van oorsprong of de werkelijke plaats van herkomst van het levensmiddel;
  • voor vers, gekoeld en bevroren vlees van varkens, schapen, geiten en kippen;
  • ingeval het land van oorsprong of de plaats van herkomst van een levensmiddel vermeld wordt en deze niet hetzelfde of dezelfde is als die van de primaire ingrediënt ervan, moet tevens het land van oorsprong of de plaats van herkomst van het betreffende primaire ingrediënt worden vermeld, of moet aangeduid worden dat het land van oorsprong of de plaats van herkomst van het primaire ingrediënt verschilt van die van het levensmiddel.

De Europese wetgeving voorziet eveneens een verplichte vermelding van het land van oorsprong of de plaats van herkomst voor volgende producten :

  • vers fruit en verse groenten,
  • wijn,
  • olijfolie,
  • rund- en kalfsvlees,
  • voorverpakt pluimveevlees uit derde landen,
  • honing,
  • vis,
  • biologische producten en
  • cosmetica.

Daarnaast is in boek VI van het Wetboek van Economisch Recht bepaald dat een handelspraktijk als misleidend wordt beschouwd indien zij onjuiste informatie bevat of op onwaarheden berust die de gemiddelde consument ertoe brengt of kan brengen een commerciële beslissing te nemen die hij anders niet zou hebben genomen, met name wat betreft de belangrijkste kenmerken van het product, zoals de geografische of commerciële oorsprong ervan. Daarom moet, indien de oorsprong op een product vermeld wordt, deze vermelding correct en nauwkeurig zijn.

Derhalve kan worden geconcludeerd dat de vermeldingen die het Europees Hof van Justitie voor levensmiddelen verplicht heeft gesteld, kunnen worden uitgebreid tot alle andere producten.

Laatst bijgewerkt
8 april 2020