Financiële diensten (Vormen van verkoop)

Table of Contents

    Deze bepalingen zijn niet van toepassing op de vrije beroepen

    De financiële diensten

    De bepalingen van boek VI "Marktpraktijken en consumentenbescherming" van het Wetboek van economisch recht (Boek VI WER) zijn van toepassing op financiële diensten.

    Wat zijn financiële diensten?

    Het begrip financiële diensten is zeer ruim en heeft betrekking op “iedere dienst van bancaire aard of op het gebied van kredietverstrekking, verzekering, individuele pensioenen, beleggingen en betalingen” (art. I.8, 18° WER).

    Boek VI is bijgevolg ten volle van toepassing op financiële diensten, met inbegrip van financiële instrumenten (effecten, rechten van deelneming in instelling voor collectieve belegging zoals beleggingsfondsen). De bepalingen inzake oneerlijke handelspraktijken, onrechtmatige bedingen, financiële diensten op afstand, overeenkomsten gesloten buiten de verkoopruimten, de precontractuele informatieverplichting, zijn van toepassing.

    Samenlezen met de specifieke beschermingsbepalingen van financieel recht

    Veel sectorspecifieke beschermingsregels die van toepassing kunnen zijn behoren tot de bevoegdheid van de FSMA (Autoriteit voor financiële diensten en markten).

    Voor zover deze specifieke beschermingsregels niet expliciet afwijken van de algemene beschermingsbepalingen van boek VI, zijn de beide regels (sectorspecifiek en algemene bescherming) samen van toepassing.

    Enkele uitzonderingen op de toepassing van boek VI voor bepaalde categorieën van financiële diensten

    De Koning kan evenwel voor een of meerdere financiële diensten bijzondere regels stellen of afwijken van de toepassing van dit boek.

    Het koninklijk besluit van 23 maart 2014 tot het nemen van bijzondere maatregelen en tot afwijken van sommige bepalingen van boek VI van het Wetboek van economisch recht voor bepaalde categorieën van financiële diensten, stelt een aantal bijzondere en afwijkende regelen vast, ofwel voor “beleggingsinstrumenten”, ofwel voor “financiële producten”:

    1. vrijstelling voorafgaandelijke prijsaanduiding beleggingsinstrumenten (artikel 2 KB);
    2. vrijstelling prijsaanduiding in euro bij aankoop financiële producten in vreemde deviezen
      (art. 3 KB);
    3. vrijstelling regels promoties inzake prijzen voor aan beursfluctuaties onderhevige beleggingsinstrumenten (art. 4 KB);
    4. uitzonderingsbepalingen op onrechtmatige bedingen (art. 5 KB).

    Overeenkomsten op afstand voor financiële diensten

    Deze bepalingen zijn niet van toepassing op de vrije beroepen

     

    Voor financiële diensten die op afstand worden gesloten gelden gelijkaardige beschermingsregels voor de consument als bij ‘gewone’ overeenkomsten op afstand, namelijk informatieverplichtingen en een wettelijk herroepingsrecht. Deze beschermingsregels zijn wel aangepast rekening houdend met het voorwerp van deze overeenkomsten, namelijk financiële diensten.

    Eigen aan financiële diensten is dat de ‘voorwaarden’ de dienst bepalen:

    • de looptijd,

    • het rendement,

    • het gedekte verzekeringsrisico.

    Het is dan ook des te belangrijker dat hierover precieze informatie wordt gegeven.

    Informatieverplichting

    De consument moet voordat hij gebonden is door een aanbod duidelijk ingelicht worden over:

    • de financiële dienstverstrekker;
    • de kenmerken en de prijs van de financiële dienst;
    • het al dan niet beschikken over een herroepingsrecht;
    • de eventuele buitengerechtelijke rechtsmiddelen.

    Bij telefonisch contact is, mits uitdrukkelijk akkoord van de consument, een beperktere informatieverstrekking mogelijk.

    In ieder geval moet de consument schriftelijk of op een andere duurzame drager in kennis gesteld worden van alle essentiële informatie en alle contractvoorwaarden. Dit moet eveneens gebeuren voordat de consument ingaat op een aanbod (art. VI.55 tot 57 WER).

    Herroepingsrecht

    De consument beschikt over een herroepingsrecht van 14 kalenderdagen na het sluiten van de overeenkomst. Bij levensverzekeringsovereenkomsten bedraagt deze herroepingstermijn, gelet op de duur van een dergelijke overeenkomst, 30 kalenderdagen.

    Ontvangt de consument de schriftelijke (of ‘per duurzame drager’ gegeven) te geven informatie over de financiële dienst pas ná de contractssluiting, dan begint de herroepingstermijn pas te lopen vanaf het ogenblik dat de consument deze informatie schriftelijk of per duurzame drager heeft ontvangen.

    Belangrijk!

    U hebt geen herroepingsrecht wanneer u financiële diensten aankoopt waarvan de prijs afhankelijk is van schommelingen op de financiële markt waarop de aanbieder geen vat heeft.
    Koopt u bijvoorbeeld aandelen, dan hebt u geen herroepingsrecht: het herroepingsrecht zou in die gevallen immers gebruikt kunnen worden als speculatie-instrument waarbij men altijd de zekerheid zou hebben van terugbetaling aan de reële waarde.

    U hebt ook geen wettelijk herroepingsrecht indien u een hypothecair krediet op afstand aangaat.
    Bij hypothecair krediet is er immers al een specifieke wettelijke regeling.

    Indien de consument uitdrukkelijk instemt met een vervroegde uitvoering van de overeenkomst, is er geen wettelijk herroepingsrecht meer zodra de overeenkomst door beide partijen volledig werd uitgevoerd.

    Dit laatste vergt een kleine toelichting: de financiële dienst kan in principe maar worden uitgevoerd ná de herroepingstermijn. De overeenkomst kan alleen maar vervroegd worden uitgevoerd als de consument daar uitdrukkelijk mee instemt. Op die manier, zodra de overeenkomst volledig werd uitgevoerd, verliest u het herroepingsrecht. U moet daar dan wel uitdrukkelijk over worden ingelicht (art. VI.58 en 59 WER).

    Bewijslast

    Het is de aanbieder (de ‘dienstverstrekker’) van de financiële diensten die moet bewijzen dat is voldaan aan

    • de informatieverplichting,
    • de eerbiediging van de termijnen,
    • de toestemming van de consument met het sluiten van de overeenkomst, en
    • in voorkomend geval met de vervroegde uitvoering (vóór het verstrijken van de herroepingstermijn)

    (art. VI.62 WER).

    Laatst bijgewerkt
    4 april 2018

    Laatste nieuws voor dit thema

    1. Verkoop

      Hogere inflatie

    2. Consumentenbescherming

      Meer e-commerce in België, meer controles door de Economische Inspectie