Cloud computing

Table of Contents

    Cloudcomputing kan omschreven worden als: de toegang op verzoek tot computerresources via een netwerk. Om toegang te krijgen tot de gegevens in de cloud, kan men gebruik maken van verschillende apparaten, zoals een laptop, gsm of smartphone, tablet-pc,… Heel wat consumenten maken tegenwoordig, vaak onbewust, al gebruik van cloud diensten (Gmail, Facebook, Instagram,…), en het aanbod wordt steeds uitgebreider. Voor interactie met de overheid zou de consument gebruik kunnen maken van een publieke cloud, terwijl persoonlijke gegevens doorgaans in een private cloud zullen worden opgeslagen.

    Het is belangrijk dat de consument op een veilige en betrouwbare manier gebruik kan maken van deze nieuwe vorm van gegevensopslag, en dat de bescherming van de persoonsgegevens gegarandeerd blijft. Hieronder zijn alvast enkele voor- en nadelen opgenomen die verbonden zijn aan het gebruik van cloudcomputing.

    Voordelen voor consumenten

    • Gegevens opgeslagen in de cloud zijn altijd en overal toegankelijk indien men over een internetverbinding en een toestel, waarmee men zich met het internet kan verbinden, beschikt.
    • De veiligheid wordt niet noodzakelijk verminderd: een regelmatige (of dagelijkse) back-up maken is voor sommige individuele gebruikers niet haalbaar. Bij verlies, beschadiging of diefstal van de harde schijf, zijn de gegevens nog steeds in de cloud beschikbaar.
    • Consumenten kunnen vaak gebruik maken van een gratis clouddienst waarbij voldoende datavolume is inbegrepen om aan hun noden te voldoen.

    Nadelen voor consumenten

    • Er kan een gevoel optreden van verlies aan controle over de gegevens, evenals van afhankelijkheid van de infrastructuur van de cloudprovider. Er moet duidelijk gespecifieerd worden in het contract wat er met de gegevens gebeurt bij het einde van de overeenkomst.
    • Het verplaatsen van de gegevens kan leiden tot veiligheids- en vertrouwelijkheidsproblemen van de, door de dienstverlener ondergebrachte, gegevens. Hierbij kan men onder meer denken aan het opslaan van gegevens op servers die zich buiten de EU/EER (Europese Unie/Europese Economische Ruimte) bevinden.

    Om gebruik te maken van cloudcomputing kunnen ondernemingen voor verschillende implementatiemodellen (publiek, privé, gemeenschappelijk of hybride) en diverse servicelagen kiezen. De mogelijke servicelagen zijn de volgende:

    • De infrastructuur (IaaS of Infrastructure as a Service): de onderneming koopt bij de cloudprovider de toegang waarmee hij op het gewenste moment over al de nodige rekenkracht, opslagcapaciteit of communicatiesnelheid kan beschikken.
    • Het platform (PaaS of Platform as a Service): de onderneming koopt bij de cloudprovider de toegang tot een ontwikkelingsplatform, dit is een specifieke omgeving waarbinnen de onderneming applicaties kan schrijven en testen die op dit platform of op een soortgelijke installatie draaien. Het platform (middleware) bepaalt de standaarden waarmee men op een ruime en interactieve wijze talrijke klanten kan bereiken en hun keuze qua software kan uitbreiden.
    • De software (SaaS of Software as a Service): hierbij koopt de onderneming een complete en operationele applicatie tot welke de gebruiker toegang krijgt via zijn webbrowser of via een andere client-software. Met deze wijze van softwaregebruik, verdwijnt of vermindert de noodzaak om op elk toestel van de klant software te installeren.

    Het is mogelijk om voor elke servicelaag (een) verschillende overeenkomst(en) en provider(s) te hebben. Indien cloudcomputing op een correcte manier geïmplementeerd wordt, zullen niet enkel de ICT-uitgaven dalen, maar zal ook de productiviteit toenemen, zal de economie sterker groeien en zullen er meer jobs bij komen.

    Aan het gebruik van cloudcomputing zijn zowel opportuniteiten (voordelen) als risico’s (nadelen) verbonden. Een aantal van deze voor- en nadelen worden hieronder weergegeven.

    Voordelen voor ondernemingen

    • Kostenefficiëntie stijgt ten gevolge van het realiseren van schaalvoordelen en het gebruik van gestandaardiseerde interfaces.
    • Door gebruik te maken van nieuwe energiezuinige datacenters kan het energieverbruik aanzienlijk dalen.
    • Het bedrijf kan zich focussen op de kernactiviteiten: zijn klanten en de efficiëntie van het personeel.
    • De kosten worden operationeel en zijn verbonden aan de prestaties en de bedrijfsactiviteit.
    • Er is een tijdsbesparing, aangezien de onderneming geen software meer moet installeren op zijn eigen server(s) en dus geen specifieke bevoegdheden nodig heeft om de toepassingen te installeren en parametreren.
    • De veiligheid wordt niet noodzakelijk verminderd: een dagelijkse back-up maken is voor sommige kmo’s en individuele gebruikers niet haalbaar. Bij verlies, beschadiging of diefstal van de harde schijf, zijn de gegevens nog steeds in de cloud beschikbaar.

    Nadelen voor ondernemingen

    • De huidige onduidelijkheid over de relevante wetgeving en de verschillen in nationale wetgevingen.
    • Er kan een gevoel optreden van verlies aan controle over de gegevens, evenals van afhankelijkheid van de infrastructuur van de cloudprovider. Er moet duidelijk gespecifieerd worden in het contract wat er met de gegevens gebeurt bij het einde van de overeenkomst.
    • Het verplaatsen van de gegevens kan leiden tot veiligheids- en vertrouwelijkheidsproblemen van de, door de dienstverlener ondergebrachte, gegevens. Hierbij kan men onder meer denken aan het opslaan van gegevens op servers die zich buiten de EU/EER (Europese Unie/ Europese Economische Ruimte) bevinden.

    Cloudcomputing op Belgisch niveau

    In 2015 maakte 33,5 % van de individuen die het internet in de laatste drie maanden gebruikten, gebruik van opslagruimte op het internet voor privédoeleinden. Dat percentage is nagenoeg ongewijzigd ten opzichte van 2014 (33,0 %) en ligt iets hoger dan het Europese gemiddelde (31,2 %).

    De Belgium CloudExterne link is een onafhankelijke groep van Belgische ondernemers, die ICT-deskundigen samenbrengt om informatie en expertise over de cloud en cloudcomputing te delen en uit te wisselen. Deze groep van experten is ondergebracht bij Beltug.

    Het G-CloudExterne linkprogramma is het resultaat van een gezamenlijk initiatief door meerdere publieke instellingen: federale overheidsdiensten, instellingen van de sociale zekerheid en de zorgsector… De praktische realisatie wordt aangestuurd vanuit de “Cloud Governance Board”. De G-Cloud is een hybride cloud, waarbij enerzijds gebruik wordt gemaakt van diensten aangeboden door private firma's in publieke cloud-omgevingen, en anderzijds van diensten gehost in datacenters van de overheid. Het beheer van de G-Cloud gebeurt door de overheid. Voor de uitbouw en de operationele werking wordt in ruime mate beroep gedaan op de privé-sector.

    Om een beter inzicht te krijgen in het cloudcomputing-fenomeen, heeft de FOD Economie, K.M.O., Middenstand en Energie een studie over cloudcomputing laten uitvoeren. Deze studie kreeg de naam “Cloudcomputing. Een kans voor de Belgische economie” en de resultaten hiervan zijn te raadplegen op de website (samenvatting (PDF, 129.13 Kb) (PDF, 129.13 KB), rapport (PDF, 2.7 MB) (PDF, 2.7 MB)).

    Cloudcomputing op Europees niveau

    De omzet van de Europese publieke cloudmarkt voor 2012 wordt geschat op zo’n 6,2 miljard euro, wat zou overeenkomen met 2,2 % van de totale IT-uitgaven exclusief diensten. Volgens een lineair scenario zou dit bedrag kunnen oplopen tot 59,9 miljard euro of 18,7 % van de totale uitgaven tegen 2020 (bron: IDC, juli 2012).

    In het kader van de digitale eengemaakte markt heeft de Europese Commissie in 2010 de Digitale Agenda voor EuropaExterne link voorgesteld. In de Digitale Agenda voor Europa, een van de zeven vlaggenschipinitiatieven van de Europa 2020-strategie, wordt uiteengezet welke essentiële faciliterende rol informatie- en communicatietechnologieën (ICT) zullen moeten spelen in Europa, teneinde de doelstelling te behalen. Binnen deze Digitale Agenda wordt de doelstelling om een EU-wijde strategie voor cloudcomputing te ontwikkeling vastgelegd, voornamelijk ten behoeve van de overheid en de wetenschap.

    De Europese Commissie heeft in september 2012 een CommunicatieExterne link gepubliceerd waarin drie kernacties zijn opgenomen om de ontwikkeling van cloudcomputing in Europa aan te moedigen:

    1. Bepalen van de te gebruiken standaarden. Door bepaalde standaarden op te leggen aan de cloudproviders, is het onder meer eenvoudiger om te veranderen van provider en weet de klant (onderneming, consument of overheid) dat de provider aan een aantal veiligheidsvereisten voldoet.
    2. Eerlijke en veilige contractvoorwaarden. Ten gevolge van de complexiteit en onduidelijkheid over het juridische kader van cloudcomputing, waren de contracten voor clouddiensten vaak complex en weinig flexibel. Om de cloudgebruiker te beschermen, kunnen een aantal modelcontractbepalingen hem een aantal juridische zekerheden bieden.
    3. European Cloud Partnership. Met het European Cloud Partnership wil de Europese Commissie nationale cloudinitiatieven ondersteunen en best practices inzake cloudcomputing samenbrengen.

    In december 2012 heeft de Europese Commissie een Mid-term ReviewExterne link gepubliceerd, die moet bijdragen tot het behalen van de doelstellingen van de Digitale Agenda voor Europa. Als voornaamste transformatieve maatregel voor cloudcomputing is de oprichting van het European CloudpartnerschipExterne link, om de koopkracht van de overheidssector te benutten en de markt voor cloudcomputing sneller te ontwikkelen, vastgelegd.

    De Europese Commissie heeft op 6 mei 2015 haar strategie voor een digitale eengemaakte markt gepubliceerd. Deze strategie omvat gerichte maatregelen die moeten zijn afgerond, waarvan cloudcomputingExterne link.

    Laatst bijgewerkt
    15 januari 2018