Table of Contents

    Elektronische handel (e-commerce) is de aankoop of verkoop van goederen of diensten langs elektronische weg of via het internet.

    Online aankopen door particulieren

    73 % van de Belgen deed in 2020 online aankopen, waarmee België beduidend boven het Europese gemiddelde ligt (65 %). Er is echter nog ruimte voor verbetering als we de resultaten van ons land vergelijken met die van de vier grenslanden. Dit is een stijging van 7 procentpunt ten opzichte van 2019.

    79 % van de Belgische internetgebruikers heeft wel eens goederen en/of diensten op internet besteld. België ligt daarmee 6 procentpunt boven het Europese gemiddelde (73 %). Die indicator is opgenomen in de paragraaf “gebruik van internetdiensten” van DESI 2021, de Europese index van de digitale economie en maatschappij 2021 (in het Engels “Digital Economy and Society Index”).

    Online winkelen bij niet-nationale verkopers

    In de laatste drie maanden van 2020 heeft 42 % van de in België gevestigde consumenten online gewinkeld bij verkopers in andere EU-landen, ofwel 25 procentpunt boven het EU27-gemiddelde. Die gegevens moeten met de nodige voorzichtigheid worden geanalyseerd, omdat de consument niet altijd op de hoogte is van de werkelijke locatie van de site van de verkoper.

    Frequentie van online aankopen

    De evolutie over drie jaar in de frequentie van online bestellingen (of aankopen) door e-shoppers wijst op een neerwaartse trend voor niet-frequente aankopen (1 of 2 keer), tegenover een opwaartse trend voor de frequente aankopen (meer dan 10 keer) over een periode van drie maanden.

    Online aankoopbedragen

    Online aankopen van 1.000 euro of meer die de afgelopen twee jaar een eerder dalende tendens had, liet een netto stijging optekenen in 2020 (14 % in 2020 tegen 11 % in 2019). Dit fenomeen doet zich ook voor bij bedragen tussen 500 en minder dan 1.000 euro. In de laatste drie maanden van 2020 zijn de online uitgaven voor bedragen onder 50 euro echter gedaald.

    Online aankopen bij verkopers op basis van geografisch gebied

    Tijdens de laatste drie maanden van 2020 gaf 82 % van de consumenten in België de voorkeur aan sites waarvan de verkopers in België gevestigd zijn om online aankopen te doen. Consumenten in andere grenslanden, behalve Luxemburg (42 %), hebben een nog grotere neiging om hun nationale verkopers te bevoordelen (94 % voor Duitsland en 95 % voor Nederland).

    Als de verkopers niet in België zijn gevestigd, bestellen Belgische consumenten liever (65 %) bij verkopers die in andere EU-landen zijn gevestigd, dan bij verkopers die buiten de EU zijn gevestigd (16 %).

    In tegenstelling tot Belgische en Luxemburgse consumenten, zijn consumenten in de andere grenslanden terughoudender om te kopen wanneer de verkoper in een ander EU-land is gevestigd. Het percentage zakt dan onder de 30 %.

    Profiel van online kopers

    Het aandeel online kopers varieert volgens de criteria leeftijd, geslacht, opleidingsniveau en gezinsinkomen. Afhankelijk van het gehanteerde criterium varieert het aandeel tussen 45,3 % (personen met minder dan 1.200 euro) en 89,9 % (mannen met een hoog opleidingsniveau).

    De neiging om online te kopen neemt in alle leeftijdsgroepen toe, maar ligt elk jaar op een ander niveau. In 2020 deed 80,9 % van de 16-24-jarigen aankopen op internet, vergeleken met 82,3 % van de 25-54-jarigen en 53 % van de 55-74-jarigen. In 2019 waren deze percentages respectievelijk 80 %, 75,4 % en 44,2 %. Dat betekent een stijging van 6,9 procentpunt voor 25-54-jarigen en 8,8 procentpunt voor 55-74-jarigen. De verschillen tussen de leeftijdsgroepen worden kleiner.

    In 2020 kochten vrouwen gemakkelijker online dan mannen, behalve in de bevolking van 55 jaar en ouder. Als we kijken naar de genderkloof uitgedrukt in procentpunt, is die gunstig voor vrouwen voor de bevolking onder de 55 (kloof van +3,8 procentpunt in het voordeel van vrouwen van 16-24 jaar). De minst gunstige kloof voor vrouwen is in de leeftijdsgroep 55-74 jaar (kloof van -12,2). Die kloof wordt steeds groter in vergelijking met 2019 (kloof van -9,4).

    De neiging om online te kopen vertoont een positief verband met het opleidingsniveau. Online kopers zijn bijna twee keer zo talrijk onder hoogopgeleiden (88,9 %) als onder laagopgeleiden (49,6 %). De kloof (uitgedrukt in procentpunt) tussen vrouwen en mannen is ongunstig voor vrouwen, ongeacht het opleidingsniveau, maar is het grootst bij de bevolking met het hoogste opleidingsniveau: laag (lage kloof van -5,9; gemiddelde kloof van -4,1; hoge kloof van -2). Die kloof is ten opzichte van 2019 fors kleiner geworden voor het lage opleidingsniveau (kloof van -9,2) maar licht gestegen voor het gemiddelde opleidingsniveau (kloof van -2,1).

    Ten slotte is de hoogte van het gezinsinkomen een bijzonder discriminerende factor. Wanneer een huishouden een laag inkomen heeft (minder dan 1.200 euro per maand), heeft iets minder dan vijf op de tien mensen (45,3 %) aankopen gedaan op internet, terwijl dat aantal oploopt tot bijna negen op de tien mensen (87,3 %) wanneer het huishouden een hoog inkomen heeft (minimaal 3.000 euro per maand).

    Financiële activiteiten op het internet door particulieren

    In de laatste drie maanden van 2020 varieerde het aandeel internetgebruikers dat financiële activiteiten op internet uitvoerde, afhankelijk van de categorie, tussen 2,9 % en 12,5 %.

    In België kocht of verlengde 4 % van die internetgebruikers in 2020 een verzekering al dan niet als onderdeel van een bundel met een andere dienst, of 4 procentpunt onder het EU27-gemiddelde (8 %). Voor die financiële activiteit is de genderkloof in het nadeel van de vrouwen (-2,2). Mannen zijn bijna twee keer zo vertegenwoordigd in die categorie (5,1 % voor mannen tegen 2,9 % voor vrouwen).

    Als het gaat om het kopen of verkopen van aandelen, obligaties, fondsen of andere beleggingsdiensten, is er ook een verschil, zowel ten opzichte van het Europese gemiddelde als in relatie tot geslacht. Wat het geslacht betreft, is het verschil (-3,7) ongunstig voor vrouwen (2,5 % tegen 6,2 % voor mannen).

    Commerciële diensten aangeboden door particulieren

    Net als traditionele commerciële dienstverleners (taxibedrijven, hotels, reisbureaus, makelaars), kunnen ook particulieren accommodatie (kamers, appartementen, huizen, vakantiehuizen ...) of vervoerdiensten aanbieden op websites of met applicaties. Die uitwisseling van goederen en diensten tussen individuen kenmerkt wat ook wel "de deeleconomie" wordt genoemd.

    Accomodatie

    In België bood 6,4 % van de particulieren een woning aan om te huren of te reserveren aan een andere particulier.

    Vervoer

    De voorbije drie maanden hebben maar weinig Belgische individuen (0,6 %) een vervoerdienst (carpoolen, enz.) aangeboden aan andere individuen, via een daartoe voorziene website zoals Uber of via een sociaal netwerk zoals Facebook.

    Laatst bijgewerkt
    8 december 2021