Table of Contents
De oproepen gepubliceerd in het kader van BBBC zijn gericht op het versnellen van de overgang naar een circulaire economie in België. Ze maken deel uit van het Nationaal Plan voor Herstel en Veerkracht (NPHV) en worden gefinancierd door een tijdelijk Europees fonds, Next Generation EU.
De 3de projectoproep was gericht op de vervanging van zorgwekkende stoffen. Deze oproep werd georganiseerd door de FOD Economie en liep van 4 oktober tot 31 december 2023.
Doel van de projectoproep
Deze projectoproep had als doel het ondersteunen van innovatieve projecten om chemische stoffen op de markt te brengen, waaronder alternatieve technologieën en/of producten die het gebruik van zorgwekkende stoffen of de aanwezigheid van zorgwekkende stoffen in een product elimineren. Ook onderzoeksprojecten naar alternatieven voor zorgwekkende stoffen waren mogelijk.
Waarom focus op gevaarlijke stoffen?
De focus op substitutie van gevaarlijke chemische stoffen is niet toevallig. Chemische stoffen worden overal en door iedereen gebruikt. Het zijn de bouwstenen van alle producten die we dagdagelijks gebruiken. Er zijn echter risico’s gelinkt aan de aanwezigheid of het gebruik van gevaarlijke chemische stoffen. Niet alleen voor mens en milieu, maar ook voor de gezondheid van onze economie. De alomtegenwoordigheid van zorgwekkende stoffen maakt dat heel wat productieketens en sectoren hiermee in contact komen. Dat maakt ondernemingen kwetsbaar, maar biedt ook de kans om duurzame chemie in de volledige keten binnen te brengen. De chemische industrie is dus een essentiële motor in de transitie naar een gezonde, veerkrachtige en competitieve economie. Inzetten op innovatie en circulaire economie zorgt ervoor dat Belgische ondernemingen niet alleen aan striktere wetgeving voldoen, maar ook voorop blijven in het Europese peloton wat betreft circulaire transitie.
Prioritaire zorgwekkende stoffen
Voor deze projectoproep werden drie groepen prioritaire zorgwekkende stoffen geïdentificeerd voor België. De federale regering wil de uitfasering van deze stoffen zoveel mogelijk versnellen.
Geperfluoralkyleerde en gepolyfluoralkyleerde stoffen (PFAS)
PFAS worden gebruikt in een veelheid van toepassingen in sectoren. Een voorbeeld is het bedekken van regenkledij met een laagje PFAS om de kledij waterdicht te maken. Een ander voorbeeld is het gebruik van PFAS in het blusschuim van brandblusapparaten. Ook de anti-aanbaklaag van pannen kunnen op PFAS gebaseerd zijn.
De federale regering erkent het belang van het uitfaseren van PFAS en de nood om veilige en duurzame alternatieven te onderzoeken of ontwikkelen. Gezien de problematische aard van alle PFAS en hun vele toepassingen in een groot aantal sectoren, was er geen specifiek prioriteitsgebied gedefinieerd voor dit thema.
Hormoonverstoorders (ED)
Hormoonverstoorders (ED’s) zijn aanwezig in heel wat producten (voeding, speelgoed, materiaalconstructie, cosmetica, textiel, elektronische apparaten, enz.) en in het milieu (water, lucht, grond). Ze zijn schadelijk voor de volksgezondheid en de omgeving. Om de consument te beschermen is het belangrijk dat de producten die op de Belgische markt komen in de toekomst zoveel mogelijk vrij zijn van hormoonverstoorders.
De invoering van risicobeheersmaatregelen op Europees niveau zal waarschijnlijk nog enkele jaren duren volgens het tijdschema van de Europese Commissie. De invoering van aanvullende maatregelen op nationaal niveau en de ondersteuning van onderzoek en industrie zijn daarom essentieel.
12 prioritaire stoffen voor de Belgische industrie en/of het grote publiek
Naast PFAS en ED’s werd een lijst van twaalf prioritaire stoffen geïdentificeerd die van groot belang zijn voor de Belgische industrie en/of het grote publiek.
Deze stoffen zijn als volgt:
- Diazene-1,2-dicarboxamide (C,C'-azodi(formamide)) (ADCA)
- Phenol, dodecyl-, branched
- Alkanes, C14-17, chloro
- Dodecamethylcyclohexasiloxane
- Methyloxirane (Propylene oxide)
- N,N-dimethylacetamide
- 2-methoxyethanol
- Boric acid
- Tris(4-nonylphenyl, branched) phosphite
- 4-tert-butylphenol
- Terphenyl, hydrogenated
- Dicyclohexyl phthalate
Doelgroep en financiering
Deze oproep stond open voor organisaties of consortia actief in België waaronder bedrijven (met bijzondere aandacht voor kmo's), publieke of private onderzoekscentra, onderzoekscentra verbonden aan universiteiten of hogescholen; starters, ngo's, adviesbureaus en gelijkaardige instellingen. De financiering per project varieerde van minimaal 50.000 euro tot maximaal 2.000.000 euro.
Resultaten van de projectoproep
Na analyse van de aanvragen en selectie werden negen winnende projecten geselecteerd om een subsidie te ontvangen. Deze projecten worden geleid door bedrijven en/of consortia van onderzoekscentra en bedrijven. Aan het geheel van de winnende projecten zal een subsidie van in totaal ongeveer 9 miljoen euro worden toegekend De projecten gingen van start in de zomer van 2024 en zullen eindigen in juli 2026.
Contact
Stuur je vragen per e-mail naar BBBCsubstitution@economie.fgov.be
