Table of Contents

    Sociale bijdragen

    Een zelfstandige is verplicht zich aan te sluiten bij een sociaal verzekeringsfonds om sociale zekerheidsuitkeringen te ontvangen. Daartoe betaalt hij elk kwartaal sociale bijdragen.

    Het bedrag van de socialezekerheidsbijdragen komt overeen met een percentage van het beroepsinkomen van de zelfstandige. Socialeverzekeringsfondsen rekenen ook een bepaald bedrag aan om hun werkingskosten te dekken.

    In 2021 werd 4,606 miljard euro aan sociale bijdragen betaald, een verhoging van 10,2 % ten opzichte van 2020 na een daling van -6,9 % tussen 2020 en 2021.

    De gegevens van het Rijksinstituut voor de Sociale Verzekeringen der Zelfstandigen (RSVZ) maken het niet mogelijk om het bedrag van de bijdragen op te splitsen volgens het geslacht van de bijdrageplichtige. Er is enkel een theoretische raming mogelijk. In de grafieken waar de bedragen per geslacht zijn opgesplitst, gaat het dus over bedragen die berekend zijn op basis van kwartaalinformatie over het aantal aangeslotenen. In alle gevallen wordt het vierde kwartaal van het betrokken jaar gebruikt om de verdeling tussen mannen en vrouwen te berekenen.

    Vrijstellingen

    Wanneer een zelfstandige moeilijkheden ondervindt om zijn socialezekerheidsbijdragen te betalen, kan hij een vrijstelling aanvragen. Alleen zelfstandigen in hoofdberoep kunnen daar een beroep op doen.

    Het aantal aanvragen om een vrijstelling van sociale zekerheidsbijdragen te bekomen, is in 2021 sterk weer gestegen ten opzichte van 2020 (+30,6 %) na de waargenomen stijging van +275 % tussen 2019 en 2020. De jaren 2020 en 2021 zijn dan ook bijzonder omdat veel zelfstandigen als gevolg van de gezondheidscrisis hun sociale premies niet meer konden betalen. Ze konden een vereenvoudigde aanvraag tot vrijstelling van betaling indienen voor de voorlopige bijdragen van het eerste, tweede, derde en vierde kwartaal van 2021 en ook de regularisatiebijdragen van de kwartalen van 2018 en 2019 die vervallen zijn in 2020 en 2021.

    In 2021 werden 126.330 aanvragen ingediend door zelfstandigen, of een toename met +30,6 % in vergelijking met het jaar ervoor. Van die 126.330 aanvragen werd 73,7 % ingediend door mannen en 26,3 % door vrouwen. De mannen zijn dus oververtegenwoordigd in de aanvragen om vrijstelling van sociale bijdragen, aangezien ze slechts 65 % van de zelfstandigen in België vertegenwoordigen.

    Van de 121.048 dossiers die in 2021 werden behandeld, kregen er 117.425 een vrijstelling. Het gaat om 94.704 volledige vrijstellingen en 22.721 gedeeltelijke vrijstellingen. Rond 93 % van de ingediende aanvragen krijgt dus een volledig of gedeeltelijk gunstig gevolg terwijl dat in 2019 slechts 70 % was (95,2 % in 2020). Vrouwen en mannen hebben ongeveer evenveel positieve antwoorden: 80,8 % van de 32.347 genomen beslissingen voor vrouwelijke zelfstandigen en 77,3 % van de 88.701 behandelde gevallen voor mannelijke zelfstandigen leidden tot volledige vrijstelling.

    Laatst bijgewerkt
    29 augustus 2022