Table of Contents

    Glasblazers, juweliers, restaurateurs van antieke objecten, banketbakkers, bloemisten …  vele honderden mensen zetten dagelijks hun vaardigheden en kunnen in voor hun ambacht.

    Wat is een ambachtsman of -vrouw?

    Een ambachtsman of -vrouw is volgens de wet van 19 maart 2014 "een natuurlijk persoon of een rechtspersoon actief in de productie, de transformatie, de reparatie, de restauratie van voorwerpen, de levering van diensten waarvan de activiteiten in essentie betrekking hebben op manuele aspecten, op een authentiek karakter, en die een zekere kennis ontwikkelen gericht op kwaliteit, traditie, creatie of innovatie".

    De wettelijke erkenning van het statuut van ambachtsman of -vrouw moet worden aangevraagd bij de Commissie Ambachtslieden van de FOD Economie. Daarbij moet aan bepaalde voorwaarden worden voldaan:

    • ingeschreven zijn bij de Kruispuntbank van Ondernemingen;
    • minder dan 20 werknemers hebben;
    • een activiteit uitoefenen die in overeenstemming is met de wettelijke definitie van het statuut van de ambachtslieden;
    • de Commissie Ambachtslieden houdt ook rekening met de manuele aspecten van het werk en de knowhow.

    Het ambachtenregister (FOD Economie)

    De gegevens op deze pagina zijn afkomstig van de aanvragen en uit het ambachtenregister waarin de hoofdkenmerken staan vermeld van de personen (natuurlijke of rechtspersonen) die een wettelijke erkenning hebben gekregen (naam, adres, activiteitensector ...).

    De economische sector van de ambachtsman/-vrouw is afkomstig van een nomenclatuur van economische activiteiten eigen aan het ambachtenregister. Die nomenclatuur splitst het universum van de economische activiteiten op in 17 rubrieken (hout, keramiek, muziek, papier, steen, voedingsproducten, glas ...). De toekenning van de economische sector vindt plaats op het moment van de wettelijke erkenning.

    Meer dan 1.700 ambachtslieden in België

    Sinds de inwerkingtreding van de wet in juni 2016 erkent de FOD Economie wettelijk 1.744 ambachtslieden (volgens de definitie van de Commissie Ambachtslieden) op 31 december 2021. Van hen zijn er 112 actief in Brussel, 761 in Vlaanderen en 871 in Wallonië. Een groot deel van die erkenningen (502, met 28,8 % van het totaal) werd toegekend in de laatste maanden van 2016. Oost-Vlaanderen, Henegouwen, Luik en Namen zijn de provincies met het grootste aantal ambachtslieden met minstens 200 erkenningen voor elke provincie.

    De erkenning gebeurt evenwel niet automatisch: slechts 1.936 aanvragen (van de 2.702, 71,7 %) werden ingewilligd (waarvan 16 in beroep). Van de 766 weigeringen zijn er 171 (22,3 % weigering) te wijten aan het dossier: hetzij omdat het onvolledig is of omdat het niet voldoet aan een van de wettelijke criteria die aan het statuut van de onderneming zijn verbonden (ingeschreven in de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO), de onderneming telde meer dan 20 werknemers, had geen winstoogmerk).

    De overige 595 weigeringen (77,7 % weigering) vloeien voort uit de aard van de activiteit zelf, die niet handmatig genoeg werd geacht of verband hield met knowhow die gericht was op kwaliteit, traditie, creativiteit of innovatie. Ten slotte kan de erkenning verloren gaan als de onderneming haar activiteiten staakt of niet meer aan een van de wettelijke voorwaarden voldoet door een verandering van rechtspositie of door de drempel van 20 werknemers te overschrijden. Sinds de inwerkingtreding van de wet in juni 2016 tot en met 31 december 2021 kwamen 192 ondernemingen in die situatie terecht.

    De overgrote meerderheid van de erkende ambachtslieden zijn micro-ondernemingen met minder dan vijf werknemers (1.587, of 91 % van het totaal). De meeste ambachtslieden geven de voorkeur aan het statuut van individuele onderneming (of natuurlijke persoon) (1.136, of 65,2 % van het totaal). Bijna alle ondernemingen (of rechtspersonen) zijn bv's (nieuwe benaming van de bvba's). Het zijn er 499 in totaal (82,2 % van de ondernemingen). De meeste ambachtslieden (natuurlijke persoon of verantwoordelijke van een onderneming) zijn mannen (1.034, of 59,3 % van het totaal). Het aandeel vrouwelijke ambachtslieden, dat 40,7 % bedraagt, is beduidend hoger dan in de totale populatie zelfstandigen en helpers (35,4 % in 2022).

    De economische sectoren met de meeste erkende ambachtslieden zijn: voedingsproducten (443), hout (235), textiel (212), meubelen en binnenhuisdecoratie (207), luxeproducten (140), keramiek (138) en metaal (122). De vennootschappen en ondernemingen met minder dan vijf werknemers zijn vooral actief binnen voedingsproducten en de bouw (respectievelijk 86 en 16 ambachtslieden op een totaal van 185). Ambachtsvrouwen bezitten het overwicht in de textielsector (153 op 212), luxeproducten (94 op 140), keramiek (101 op 138), grafische kunsten (55 op 92), glas (43 op 70) en diensten aan personen en dieren (22 op 35).

    Laatst bijgewerkt
    25 augustus 2022