Tax shelter start-up: profiel van de investeerders

De tax shelter start-up slaagde erin 30.866 investeerders aan te trekken om Belgische ondernemingen te ondersteunen. Dat is de overgrote meerderheid (97 %) van de investeerders die betrokken zijn bij alle tax shelter-regelingen. Met als hoofddoel individuele investeringen in startende kmo's te stimuleren, is dit initiatief een belangrijke katalysator geweest voor de ontwikkeling van het ondernemerschap in België.

Deze pagina geeft een gedetailleerd profiel van de investeerders die betrokken zijn bij de tax shelter startersregeling.

Geografische verdeling van investeerders in tax shelter start-up

Vlaamse investeerders zijn goed voor meer dan de helft (57 %) van het geïnvesteerde bedrag via de tax shelter start-up, terwijl Waalse investeerders 27,7 % van het geïnvesteerde bedrag vertegenwoordigen. Brusselse investeerders zorgden voor de resterende 15 % van het geïnvesteerde bedrag.

Het beeld ziet er anders uit als er naar het aantal investeringen en investeerders over de regio’s gekeken wordt. De cijfers lopen in deze twee gevallen vrijwel gelijk: bijna 40 % situeert zich in Vlaanderen, 18 % in Brussel en iets meer dan 40 % in Wallonië. Vlaanderen loopt hier dus niet meer op kop.

Dat verschil komt doordat Vlaamse investeerders geneigd zijn om voor hogere bedragen te investeren via de tax shelter start-up. Die bevinding wordt bevestigd door een analyse van de mediane investeringsbedragen tussen de regio’s:

• in Brussel bedraagt de mediaan van de geïnvesteerde bedragen per investeerder 200 euro;
• in Wallonië bedraagt de mediaan van de geïnvesteerde bedragen per investeerder 500 euro;
• in Vlaanderen bedraagt de mediaan van de geïnvesteerde bedragen per investeerder 1.200 euro.

 Op provinciaal niveau scoort Limburg het hoogst, met een mediane investering van zelfs 4.145 euro. 

Gemiddeld investeert elke investeerder ongeveer 1,6 keer via de tax shelter start-up. Er zijn enkele provinciale verschillen:

• 1,4 investeringen per persoon in Limburg en Luik (de laagste);
• 1,7 in Henegouwen, Vlaams-Brabant en Namen (de hoogste).

Iets meer dan de helft van het geïnvesteerde geld ging naar een onderneming uit de eigen provincie. Vlaamse investeerders investeren amper (7,4 %) in Waalse ondernemingen en Waalse investeerders nog minder (5,2 %) in Vlaamse ondernemingen. Luikse investeerders investeren het vaakst in eigen provincie: driekwart (76 %) van het geïnvesteerd bedrag gaat naar Luikse ondernemingen. Investeerders uit Vlaams-Brabant, Waals-Brabant en Namen zijn het minst geneigd om in eigen provincie te investeren.  

Op regionaal niveau zijn het Vlaamse investeerders die het meest investeren in hun eigen regio: voor elke 100 euro die wordt geïnvesteerd, gaat 81,8 euro naar een Vlaams bedrijf.

 Brusselse investeerders daarentegen investeren het minst in eigen regio: 57,0 %. Dat komt vooral omdat Brusselse investeerders ook graag in Waalse ondernemingen investeren (36,5 %), vooral in het nabijgelegen Waals-Brabant (15,1 %). Hun investeringen in Vlaamse ondernemingen liggen daarentegen veel lager (6,5%).

Die geografische nabijheid verklaart ook de aanzienlijke financiële stroom uit de Brusselse rand naar het Hoofdstedelijke Gewest, met 22 % van de Vlaams-Brabantse en zelfs bijna een derde (32,6 %) van de Waals-Brabantse geïnvesteerde bedragen die via de tax shelter start-up naar Brussel vloeien.

Bovendien investeren Waalse investeerders proportioneel bijna dubbel zoveel in Brusselse bedrijven (20,8 %) als hun Vlaamse tegenhangers (10,9 %).

Verdeling van investeerders van tax shelter start-up naar gender

Bijna vier op de tien (39,7 %) investeerders via de tax shelter start-up is een vrouw. Toch zijn ze slechts goed voor minder dan een kwart van het geïnvesteerde bedrag. Dat komt enerzijds omdat vrouwelijke investeerders minder investeringen doen: gemiddeld 1,3 investeringen, tegenover 1,8 bij hun mannelijke tegenhangers. Wanneer vrouwen investeren via de tax shelter start-up, doen ze dat ook voor een lager bedrag: de mediane investering is 400 euro voor een vrouw en 1.000 euro voor een man.

Mannelijke en vrouwelijke investeerders investeren even vaak in ondernemingen met enkel vrouwen in het bestuur - ofwel “vrouwelijke ondernemingen - namelijk één op de twintig investeringen. Qua geïnvesteerd kapitaal ligt het aandeel in vrouwelijke ondernemingen bij mannelijke investeerders iets hoger (10,8 %) dan bij vrouwelijke investeerders (9,8 %). Vrouwen investeren mediaan 500 euro in een vrouwelijke onderneming, tegenover 450 euro over alle investeringen heen. Bij mannen gaat het om 3.000 euro in vrouwelijke ondernemingen, tegenover 1.000 euro in mannelijke ondernemingen. De cijfers tonen dus dat wanneer er geïnvesteerd wordt in een vrouwelijke onderneming, die investering over een groter is dan bij investeringen in ondernemingen met een gemengd of mannelijk bestuur.

Verdeling van de investeerders van de tax shelter start-up naar leeftijd

De meeste personen die investeren via de tax shelter start-up zijn tussen de 30 en 49 jaar (46,1 %) en 50 en 59 jaar (35,9 %). Jonge investeerders – investeerders jonger dan 30 jaar – zijn goed voor iets meer dan een tiende (12,2 %) van de investeringen, maar zijn goed voor maar 6 % van het totaal geïnvesteerde bedrag. Dat valt te verwachten, aangezien het beschikbaar investeringskapitaal van een jong persoon vaak gering is.

Het mediaan bedrag van een investering in functie van de leeftijd vertoont een trend: het stijgt met de leeftijd tot een bepaald punt en daalt dan weer. Het schommelt tussen:

• 250 euro voor de jongste leeftijdsgroep, jonger dan 30 jaar;
• 500 euro voor de leeftijdsgroep 30-49 jaar;
• 1.000 euro voor de leeftijdsgroep 50-69 jaar;
• 500 euro voor de oudste leeftijdsgroep.

Daarnaast investeren de twee oudste leeftijdsgroepen, 50-69 jaar en 70 jaar en ouder, ook meer dan hun jongere tegenhangers. Voor de verschillende groepen zijn de investeringen als volgt:

• 1,3 keer per persoon onder de 30 jaar;
• 1,5 keer per persoon in de leeftijdscategorie van 30-49 jaar;
• 1,7 keer per persoon in de leeftijdsgroep 50-69 jaar;
•  1,8 keer per persoon van 70 jaar en ouder.

Verdeling van de investeerders van tax shelter start-up naar inkomensklasse

Bijna een derde (32,9 %) van de investeerders komt uit de laagste inkomenscategorie (tot 40.000 euro jaarinkomen), terwijl een vijfde (19,7 %) tot de categorie behoort met meer dan 100.000 euro jaarinkomen. Die laatste categorie is goed voor bijna een kwart (23,2 %) van alle investeringen, en 40,8 % van het geïnvesteerde bedrag.

Een persoon uit die inkomenscategorie doet dan ook gemiddeld 1,8 investeringen (meer dan alle andere categorieën). Bovendien ligt die investering mediaan (1.700 euro) meer dan drie keer zo hoog dan de mediaan over alle investeerders heen (500 euro). Bij de laagste inkomenscategorie is het net omgekeerd: ze investeren het minst aantal keer per persoon (1,3) en dat voor een lager bedrag (300 euro). Bijgevolg zijn ze goed voor slechts 16,6 % van het geïnvesteerde bedrag.