Table of Contents

    Elke natuurlijke persoon die, in België, een beroepsactiviteit uitoefent zonder daarbij gebonden te zijn door een arbeidsovereenkomst of statuut, wordt beschouwd als “zelfstandige”. Er is in dat geval geen ondergeschikt verband.

    Als zelfstandige hebt u een eigen sociaal statuut en een specifieke sociale zekerheidsregeling. Om die reden moet u zich aansluiten bij een sociaal verzekeringsfonds voor zelfstandigen van uw keuze en daar ieder kwartaal sociale bijdragen betalen.

    Aansluiting bij een sociaal verzekeringsfonds voor zelfstandigen

    Aansluiting als zelfstandige

    Als zelfstandige moet u zich aansluiten bij een sociaal verzekeringsfonds voor zelfstandigen. U kunt dit fonds vrij kiezen. Deze verplichting geldt ook voor de zelfstandigen in bijberoep.

    Vooraleer u start, moet u als zelfstandige aangesloten zijn bij een sociaal verzekeringsfonds.

    Als u daarmee te laat bent, vraagt het Rijksinstituut voor de Sociale Verzekeringen der Zelfstandigen (RSVZ) u om uw aansluiting in orde te brengen. Doet u dat niet, dan wordt u automatisch aangesloten bij de Nationale Hulpkas voor Zelfstandigen.

    Bij inbreuken kunt u een administratieve boete krijgen.

    Op het moment van aansluiting moeten niet-Europese onderdanen over een beroepskaart beschikken (die door de Belgische diplomatieke of consulaire post van uw land van verblijf of een erkend ondernemingsloket naar keuze kan worden afgeleverd).

    Aansluiting als vennootschap

    Als u een vennootschap opricht, dan moet die ook worden aangesloten bij een sociaal verzekeringsfonds voor zelfstandigen (ook als u zelf al bent aangesloten)  in de drie maanden volgend op de oprichting van de vennootschap. De vennootschap zal moet dan een jaarlijkse bijdrage betalen die bestemd is voor het sociaal statuut voor zelfstandigen.

    Betaling van de sociale bijdragen

    Als zelfstandige moet u sociale bijdragen aan uw sociaal verzekeringsfonds betalen. Onder bepaalde voorwaarden hoeven bepaalde verzekerden geen sociale bijdragen te betalen (zelfstandigen in bijberoep, gepensioneerden, studenten …).

    Als u een beginnende zelfstandige in hoofdberoep bent die voordien nooit een activiteit als zelfstandige heeft uitgeoefend of die meer dan vijf jaar geleden een zelfstandige activiteit heeft stopgezet, heeft u ook gedurende de vier eerste kwartalen van uw activiteit de mogelijkheid om onder bepaalde voorwaarden te genieten van de voordelige bijdrageregeling "primo starter". 

    De berekening van de sociale bijdragen in twee fases:

    • In het bijdragejaar zelf betaalt u een voorlopige bijdrage op basis van de zelfstandige beroepsinkomsten van drie jaar voordien. Aan het begin van elk kalenderkwartaal (de maanden januari, april, juli en oktober) ontvangt u een vervalbericht met de bedragen die u uiterlijk voor het einde van elk kwartaal moet betalen.
    • De fiscus stelt later – meestal twee jaar - de beroepsinkomsten van het bijdragejaar zelf vast. Het sociaal verzekeringsfonds maakt dan een eindafrekening op van de sociale bijdragen, op basis van de beroepsinkomsten van dat bijdragejaar.

    En voor de starters?

    Als starter heeft u geen voorgaande jaren als zelfstandige. Uw voorlopige bijdragen worden dus berekend op basis van een zelf aangegeven inkomen of op basis van een wettelijk minimum.

    Uw inkomsten schatten

    Het kan natuurlijk zijn dat uw beroepsinkomsten van drie jaar geleden anders waren dan uw huidige beroepsinkomsten. Daarom moet u telkens als u een trimestrieel vervaldagbericht ontvangt een inschatting maken van uw huidige inkomsten. Die vergelijkt u met uw inkomsten van drie jaar voordien.

    Er zijn dan drie mogelijkheden:

    • Uw inkomsten zijn ongeveer stabiel gebleven of u kunt moeilijk inschatten hoe ze nog gaan verlopen: u betaalt de bijdrage zoals vermeld op het vervaldagbericht.
    • U meent dat uw huidige inkomsten hoger zijn dan die van drie jaar geleden: u betaalt een hogere bijdrage.
    • U stelt vast dat uw huidige inkomsten lager liggen dan die van drie jaar geleden. Bovendien vallen ze heel waarschijnlijk beneden een bepaalde wettelijke drempel. U kunt dan een vermindering (tot de betreffende drempel) bekomen van uw voorlopige sociale bijdragen. U moet uw sociaal verzekeringsfonds echter aantonen, met bewijsstukken, dat uw inkomsten gedaald zijn of zullen dalen in de loop van het betreffende bijdragejaar, want het moet zijn akkoord geven.

    Opgelet: als bij de definitieve bijdrageafrekening blijkt dat uw inkomsten de drempel overschrijden, betaalt u bovenop de bijdragen een vermeerdering.

    Eindafrekening

    Zodra het sociaal verzekeringsfonds de definitieve jaarinkomsten kent, bezorgt het u een eindafrekening. Daarop staat het definitieve bedrag van de bijdragen. Heeft u minder betaald, dan moet u bijbetalen. Heeft u al te veel bijdragen betaald, dan krijgt u een terugbetaling.

    Er wordt geen enkele vermeerdering toegepast op de bijdragen die u moet bijbetalen, maar wel voor wie onterecht een vermindering heeft bedongen.

    Meer informatie?

    Voor meer inlichtingen over het sociaal statuut van zelfstandigen alsook hun rechten en verplichtingen, kunt u contact opnemen met:

    FOD Sociale Zekerheid
    Directie-generaal Zelfstandigen
    Administratief Centrum Kruidtuin
    Finance Tower
    Kruidtuinlaan 50, bus 120
    1000 Brussel
    Tel.: +32 2 528 64 50
    Fax: +32 2 528 69 77
    E-mail: zelfindep@minsoc.fed.be
    Website van de FOD Sociale Zekerheidimage

    Rijksinstituut voor de sociale verzekeringen der zelfstandigen (RSVZ)
    Willebroekkaai 35
    1000 Brussel
    Tel.: +32 2 546 42 11
    Fax: +32 2 511 21 53
    E-mail: info@rsvz-inasti.fgov.be
    Website van de RSVZ

    Een sociaal verzekeringsfonds voor zelfstandigen vinden.

    Laatst bijgewerkt
    23 januari 2019

    Laatste nieuws voor dit thema

    1. Ondernemingen

      Prijzenobservatorium - Lichte versnelling van de totale inflatie in 2018 in België

    2. Consumentenbescherming
      Ondernemingen

      De FOD Economie is op zoek naar nieuwe medewerkers en stagiairs

    3. Ondernemingen

      Hoe kunt u zich laten erkennen als ambachtsman of -vrouw?