Vertegenwoordiging van de zelfstandigen en de kmo

Table of Contents

    De Hoge Raad voor de Zelfstandigen en de KMO is het advies- en vertegenwoordigingsorgaan van de zelfstandigen en de kmo.

    Hoge Raad voor de Zelfstandigen en de KMO

    De Hoge Raad voor de Zelfstandigen en de KMO (HRZKMO) heeft als taak om:

    • adviezen uit te brengen op vraag van een lid van de federale regering of een van de voorzitters van de wetgevende kamers;
    • advies te geven op eigen initiatief of op vraag van andere personen;
    • de vertegenwoordiging van de zelfstandigen en de kmo's bij andere advies- of beheersorganen te verzekeren;
    • een overlegplatform voor de zelfstandigen en de kmo's te zijn.

    Om de posities en eisen van de zelfstandigen en kmo's binnen deze Raad te laten horen, moeten hun beroeps- of interprofessionele organisaties erkend worden.

    Erkenning van de beroeps- en interprofessionele organisaties

    Om een erkenning te krijgen, moeten die organisaties voldoen aan bepaalde criteria en de voorziene erkenningsprocedure volgen.

    De wet van 24 april 2014 betreffende de organisatie van de vertegenwoordigers van de zelfstandigen en de kmo'simage en het bijhorende koninklijk uitvoeringsbesluitimage hebben de oude wet gewijzigd. Bepaalde erkenningscriteria en de procedure werden gewijzigd. Het doel is een grotere representativiteit van de zelfstandigen en de kmo's binnen de Hoge Raad voor de Zelfstandigen en de KMO te realiseren.

    De procedure is verschillend naargelang het gaat om een beroeps- of interprofessionele organisatie. Elke erkenning eindigt na afloop van de zittijd van de Hoge Raad, maar kan hernieuwd worden. Een zittijd loopt over een periode van zes jaar.

    Buiten het hernieuwingsjaar kan een beroepsorganisatie haar aanvraag tot erkenning op ieder moment indienen. Een interprofessionele organisatie kan een aanvraag tot herkenning uitsluitend indienen tijdens het hernieuwingsjaar (dus in 2021).

    Wat zijn de voordelen van een erkenning?

    1. Deelnemen aan de werkzaamheden van de HRZKMO
      Een erkende organisatie krijgt een vertegenwoordiging in de Hoge Raad. Dat laat haar toe om:
    • betrokken te zijn bij de werkzaamheden van de Raad;
    • problemen aan te kaarten die haar aangaan;
    • de adviezen van de Hoge Raad te beïnvloeden;
    • haar stem te laten horen op het federale beleidsniveau.
    1. Vertegenwoordiging
      Zowel voor de eigen en potentiële leden als voor privé- en publieke gesprekspartners, is de erkenning een bewijs van representativiteit en effectieve werking van een erkende organisatie.
    2. Zichtbaarheid
      Wanneer de overheid rechtstreeks in contact wil treden met een beroeps- of interprofessionele organisatie, richt zij zich in de eerste plaats tot erkende organisaties. De erkenning kan soms een voorwaarde zijn om als organisatie in bepaalde commissies of raden te mogen zetelen.
    3. Bescherming van de titels verbonden aan de mandaten of functies bij de Hoge Raad
      Een strafsanctie is voorzien tegen iedere persoon die een van de titels gebruikt zonder daar het recht toe te hebben.

    Erkenning als beroepsorganisatie

    Erkenningscriteria

    1. Uitsluitend als doel hebben de vertegenwoordiging, de bestudering, de bescherming en de bevordering van de professionele, economische, sociale en morele belangen van de zelfstandigen, de kmo's en het ambachtswezen in het kader van de uitoefening van een beroep of een groep van beroepen.
    2. Een ledenbestand hebben dat hoofdzakelijk bestaat uit zelfstandigen en kmo’s uit het beroep of uit de beroepen die de beroepsorganisatie vertegenwoordigt. Meer dan 50 % van de leden moeten zelfstandigen en kmo’s zijn.
    3. Rechtspersoonlijkheid genieten gedurende ten minste één jaar op de datum van indiening van de aanvraag of ontstaan zijn uit de samenvoeging van beroepsorganisaties waarvan minstens één voldoet aan deze voorwaarde.
    4. Een vrij opgerichte en van de overheid onafhankelijke organisatie zijn.
    5. Representatief zijn voor de sector. Dat veronderstelt dat:
    • ze leden heeft in minstens 5 zones. Een zone is ofwel een van de tien provincies, ofwel het Brussels Hoofdstedelijk Gewest;
    • de leden een minimumbijdrage van 25 euro per jaar betalen;
    • de beroepsorganisatie over een administratieve structuur beschikt, die geschikt is om alle opdrachten uit te voeren;
    • de beroepsorganisatie op de datum van indiening van de aanvraag sinds minstens een jaar actief het doel nastreeft. Deze voorwaarde is ook voldaan als de beroepsorganisatie ontstaan is uit de samenvoeging van beroepsorganisaties waarvan er minstens een voldoet aan deze voorwaarde;
    • de beroepsorganisatie sinds minstens een jaar een periodieke publicatie onder haar leden verspreidt die minstens 4 nummers per jaar telt. Elk nummer moet meerdere onderwerpen rond het beroep dat of de beroepen die ze vertegenwoordigt, behandelen. Deze voorwaarde is ook voldaan als de beroepsorganisatie ontstaan is uit de samenvoeging van beroepsorganisaties waarvan er minstens een voldoet aan deze voorwaarde.

    B. Erkenningsprocedure

    1. Aanwijzing van vertegenwoordigers
      De beroepsorganisatie die de erkenning of hernieuwing van haar erkenning aanvraagt, wijst de twee vertegenwoordigers aan, die haar zullen vertegenwoordigen in de Hoge Raad voor de Zelfstandigen en de KMO.
    2. Hoe en waar de aanvraag tot erkenning of vernieuwing indienen?
      Dien de aanvraag tot erkenning of hernieuwing in via dit formulier (DOC, 154 KB) en stuur uw aanvraag naar 

    FOD Economie, K.M.O., Middenstand en Energie
    Algemene Directie K.M.O.-beleid
    Dienst Intellectuele Beroepen en Wetgeving

    North Gate, 4e verdieping
    Albert II-laan 16
    1000 Brussel

    U kunt uw aanvraag indienen op drie manieren:

    • stuur het dossier aangetekend naar de FOD Economie;
    • geef het dossier tegen ontvangstbevestiging af bij de Dienst Intellectuele Beroepen en Wetgeving bij de FOD Economie;
    • stuur een gescande kopie van het dossier via e-mail naar
      kmopme-org@economie.fgov.be.

      Uw aanvraag moet alle bijlagen bevatten. Een van de bijlagen is de ledenlijst. De nieuwe wetgevingimage legt een aantal voorwaarden op voor het formaat en de inhoud. Zo kan de FOD Economie:
    • de noodzakelijke controles uitvoeren;
    • garanderen dat de erkende organisaties de meest representatieve zijn voor de zelfstandigen en de kmo's;
    • dubbeltellingen van leden vermijden.

    Ledenlijst (XLS, 59.5 KB)

    Vermeld op de ledenlijst:

    • de leden die rechtstreeks aangesloten zijn bij de organisatie die de erkenning aanvraagt, m.a.w. de leden die hun bijdrage rechtstreeks aan de beroepsorganisatie betalen;
    • de leden die onrechtstreeks aangesloten zijn bij de beroepsorganisatie die de erkenning aanvraagt, m.a.w. de leden die hun bijdrage betalen aan een andere beroepsorganisatie die aangesloten is bij de beroepsorganisatie die de erkenning aanvraagt.
      De “rechtstreeks aangesloten leden” moeten een bijdrage van minimaal 25 euro betalen.
      Voor de “onrechtstreeks aangesloten leden” moet een aangesloten beroepsorganisatie:
    1. voldoen aan de volgende criteria:
    • uitsluitend als doel hebben de vertegenwoordiging, de bestudering, de bescherming en de bevordering van de professionele, economische, sociale en morele belangen van de zelfstandigen, de kmo's en het ambachtswezen in het kader van de uitoefening van een beroep of een groep van beroepen;
    • een ledenbestand hebben dat hoofdzakelijk bestaat uit zelfstandigen en kmo's uit het beroep of de beroepen vertegenwoordigd door de beroepsorganisatie. Hun aandeel moet hoger zijn dan 50%;
    • een vrij opgerichte en van de overheid onafhankelijke organisatie zijn;
    1. leden hebben, die minstens 25 euro aan deze beroepsorganisatie betalen;
    2. een schriftelijke samenwerkingsovereenkomst vastleggen met de organisatie waarbij ze aangesloten is;
    3. haar leden individueel over deze samenwerking informeren;
    4. een bijdrage in financiële of andere vorm leveren aan de organisatie waarbij ze is aangesloten;
    5. vertegenwoordigd zijn in de organen van de organisatie waarbij ze is aangesloten.

    C. Beslissing

    De procedure eindigt met de toekenning of de weigering van de erkenning. Als de beroepsorganisatie erkend is, zetelen de twee vertegenwoordigers die zij aangeduid heeft in een van de vijftien sectorcommissies van de Hoge Raad voor de Zelfstandigen en de KMO.

    Erkenning als interprofessionele organisatie

    A. Erkenningscriteria

    Uitsluitend als doel hebben de vertegenwoordiging, de bestudering, de bescherming en de bevordering van de professionele, economische, sociale en morele belangen van de zelfstandigen, de kmo's en het ambachtswezen.

    1. Een ledenbestand hebben dat hoofdzakelijk bestaat uit zelfstandigen en kmo's uit de beroepen die de interprofessionele organisatie vertegenwoordigt. Meer dan 50 % van de leden moeten zelfstandigen en kmo’s zijn.
    2. Rechtspersoonlijkheid genieten gedurende ten minste één jaar op de datum van indiening van de aanvraag of ontstaan zijn uit de samenvoeging van interprofessionele organisaties waarvan minstens een voldoet aan deze voorwaarde.
    3. Een vrij opgerichte en van de overheid onafhankelijke organisatie zijn.
    4. Ten minste 5.000 zelfstandigen en kmo’s vertegenwoordigen ofwel ten minste 1.000 zelfstandigen en kmo’s indien de organisatie enkel de vrije en intellectuele beroepen vertegenwoordigt.
    5. Daadwerkelijk actief zijn en leden hebben in ten minste vijf zones. Onder zone wordt verstaan een van de tien provincies of het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest. Als de organisatie een zetel of bijkantoor heeft in ten minste vijf zones, wordt ze geacht daar daadwerkelijk actief te zijn.
    6. Voldoende representatief zijn voor de sector. Dat veronderstelt dat:
    • de leden van de interprofessionele organisatie minstens 75 euro lidgeld per jaar betalen;
    • zij zelf of via een andere organisatie over een administratieve structuur beschikt, die geschikt is om alle opdrachten uit te voeren;
    • ze ofwel op de datum van indiening van de aanvraag sinds minstens een jaar actief het doel nastreeft ofwel dat ze ontstaan is uit de samenvoeging van organisaties waarvan minstens een voldoet aan deze voorwaarde;
    • ze sinds minstens een jaar een periodieke publicatie verspreidt onder haar leden, die minstens twintig nummers per jaar telt en waarbij elk nummer meerdere onderwerpen behandelt, ofwel dat ze ontstaan is uit de samenvoeging van interprofessionele organisaties waarvan minstens een aan deze voorwaarde voldoet.
      Overeenkomstig het aantal leden dat zij hergroepeert, beschikt de interprofessionele organisatie over een variabel aantal vertegenwoordigers in de Hoge Raad. Om te vermijden dat de leden meerdere keren geteld zouden worden, is een striktere procedure voor de ledenlijsten uitgewerkt.

    B. Erkenningsprocedure

    Een interprofessionele organisatie kan een aanvraag tot herkenning uitsluitend indienen tijdens het hernieuwingsjaar (dus in 2021). 

    De “rechtstreeks aangesloten leden” moeten een bijdrage van minimum 75 euro betalen.

    Voor de “onrechtstreeks aangesloten leden” moet een aangesloten beroepsorganisatie:

    1. voldoen aan de volgende criteria:
    • uitsluitend als doel hebben de vertegenwoordiging, de bestudering, de bescherming en de bevordering van de professionele, economische, sociale en morele belangen van de zelfstandigen, de kmo's en het ambachtswezen in het kader van de uitoefening van een beroep of een groep van beroepen;
    • een ledenbestand hebben dat hoofdzakelijk bestaat uit zelfstandigen en kmo's uit het beroep of de beroepen vertegenwoordigd door de beroepsorganisatie. Hun aandeel moet hoger zijn dan 50 %;
    • een vrij opgerichte en van de overheid onafhankelijke organisatie zijn;
    1. leden hebben, die een bijdrage van minimum 75 euro betalen;
    2. een schriftelijke samenwerkingsovereenkomst vastleggen met de organisatie waarbij ze aangesloten is;
    3. haar leden individueel over deze samenwerking informeren;
    4. een bijdrage in financiële of andere vorm leveren aan de organisatie waarbij ze is aangesloten;
    5. vertegenwoordigd zijn in de organen van de organisatie waarbij ze is aangesloten.

    C. Beslissing

    De procedure eindigt met de toekenning of de weigering van de erkenning. Als de interprofessionele organisatie erkend is, deelt de FOD Economie haar het aantal vertegenwoordigers mee waarop zij recht heeft in de Hoge Raad. De te verdelen mandaten in de intersectorale commissies van de Hoge Raad worden verdeeld over de interprofessionele organisaties pro rata hun ledenaantal.

    Laatst bijgewerkt
    2 maart 2018

    Laatste nieuws voor dit thema

    1. Ondernemingen

      Actieve deeleconomieplatforms in België

    2. Ondernemingen

      Uitbreiding van de My Enterprise-toepassing

    3. Ondernemingen

      Inwerkingtreding wetgeving op de insolvabiliteit - Impact op de Kruispuntbank van Ondernemingen