Een beroepsvereniging is een vereniging uitsluitend gevormd voor de studie, de bescherming en de ontwikkeling van de beroepsbelangen van haar leden. Ze mag zelf geen beroep uitoefenen en geen handel drijven.

Op basis van de wet van 31 maart 1898 op de beroepsverenigingen was de dienst Intellectuele Beroepen en Wetgeving van de FOD Economie bevoegd voor de registratie van de oprichtingsakten van beroepsverenigingen. Die dienst zorgde ook voor de publicatie in het Belgisch Staatsblad van wijzigingsakten en akten voor ontbinding en vereffening.

De wet van 23 maart 2019 tot invoering van het wetboek van vennootschappen en verenigingen en houdende diverse bepalingen heft de wet van 31 maart 1898 op de beroepsverenigingen op. Het nieuwe wetboek treedt in werking op 1 mei 2019. Sommige bepalingen van de wet van 1898 blijven als overgangsmaatregel echter nog van toepassing op de beroepsverenigingen. We moeten dus onderscheid maken tussen verenigingen opgericht voor 1 mei 2019 en na 1 mei 2019.

Vanaf 1 mei 2019

Vanaf 1 mei 2019 kunnen geen nieuwe beroepsverenigingen meer opgericht worden. De rechtsvorm ‘beroepsvereniging’ verdwijnt als gevolg van het nieuwe wetboek van vennootschappen en verenigingen. De enig mogelijke rechtsvorm vanaf dan is de vereniging zonder winstoogmerk (vzw). Informatie over de vzw vindt u op de website van de FOD Justitie. De vzw moet haar statuten neerleggen bij de griffie van de ondernemingsrechtbank waar de maatschappelijke zetel gevestigd is.

Na neerlegging van de statuten kan de vzw de dienst Intellectuele Beroepen en Wetgeving vragen om erkend te worden als beroepsvereniging. Door die erkenning kan de vzw genieten van de voordelen van het statuut van beroepsvereniging.

Hiervoor moeten ze een aanvraag indienen met de volgende gegevens:

  • de benaming en het ondernemingsnummer van de vzw;
  • een  verklaring dat de  aanvragende VZW geen  enkel ander beroep, ambacht of activiteit uitoefent dan toegestaan door artikel 9:24, § 2 van het Wetboek van vennootschappen en verenigingen;
  • indien de vzw minstens een jaar actief  is op het moment van haar aanvraag, een activiteiten verslag of enig ander document waaruit blijkt dat haar werking overeenstemt met artikel 9:24, § 2, van hetzelfde Wetboek;

 De vzw kan haar aanvraag om erkenning als beroepsvereniging indienen:

FOD Economie, K.M.O., Middenstand en Energie
Algemene Directie K.M.O.-beleid
Dienst Intellectuele Beroepen en Wetgeving
T.a.v. mevrouw Marita Windmolders
North Gate, 4e verdieping
Koning Albert II-laan 16
1000 Brussel

De vzw ontvangt een ontvangstbevestiging binnen vijf dagen na ontvangst van de aanvraag.

Als de aanvraag volledig is, wordt de beslissing genomen binnen dertig dagen na ontvangst van het volledig dossier. Als binnen die periode geen beslissing genomen werd, wordt de beslissing als gunstig beschouwd.


Als de aanvraag onvolledig is, wordt de vzw binnen vijftien dagen na ontvangst van de aanvraag gevraagd om haar dossier aan te vullen. Als de vzw niet antwoordt binnen deze termijn, ontvangt ze  een herinnering en krijgt ze opnieuw vijftien dagen tijd om te reageren. Als er geen gevolg gegeven wordt aan die herinnering, wordt de aanvraag geweigerd.

Voor de beroepsverenigingen opgericht voor 1 mei 2019

Een aanpassing is mogelijk op verschillende momenten:

Tussen 1 mei 2019 en 31 december 2019

Wanneer zij haar statuten wijzigt, kan de beroepsvereniging ervoor kiezen om zich om te vormen naar vzw. Wanneer zij dat niet doet, blijft de FOD Economie bevoegd voor de aanvragen tot wijziging van de leden van de directie, de ontbinding en de vereffening. Dat kan met dit formulier (DOC, 192 KB).

U moet het formulier elektronisch invullen. Een formulier dat u met de hand invult, zal om druktechnische redenen geweigerd worden. De tekst moet ook binnen de kaders staan. De handtekening(en) van de verantwoordelijke(n) moet(en) op de blanco achterkant van luik B geplaatst worden, om de privacy te beschermen. U moet het formulier in drievoud opsturen via gewone post. Het formulier opsturen via mail mag niet. U stuurt het formulier naar dit adres:

FOD Economie, K.M.O., Middenstand en Energie
Algemene Directie K.M.O.-beleid
Dienst Intellectuele Beroepen en Wetgeving
T.a.v. mevrouw Marita Windmolders
North Gate, 4e verdieping
Koning Albert II-laan 16
1000 Brussel

Het formulier downloaden (DOC, 192 KB)

Tussen 1 januari 2020 en 31 december 2023

Wanneer zij haar statuten wijzigt, moet de beroepsvereniging zich omvormen tot een vzw. Zolang die beroepsverenigingen hun statuten niet wijzigen, blijft de FOD Economie bevoegd voor de aanvragen tot wijziging (DOC, 192 KB) van de leden van de directie, de ontbinding en de vereffening.

Een beroepsvereniging die zich voor 31 december 2023 omgevormd heeft naar vzw wordt vermoed erkend te zijn als beroepsvereniging. Na haar omvorming zal de vzw automatisch erkend zijn als beroepsvereniging behalve wanneer zij de dienst Intellectuele Beroepen en Wetgeving laat weten dat zij dat niet wil.

Vanaf 1 januari 2024

De beroepsverenigingen die zich op 1 januari 2024 niet omgevormd hebben tot een vzw, worden van rechtswege omgevormd tot een vzw.

Zij moeten dan binnen de zes maanden een algemene vergadering bijeen roepen om hun statuten aan te passen. Doen zij dat niet, dan zijn de bestuurders hoofdelijk en persoonlijk aansprakelijk voor schade ten gevolge van de niet-nakoming van deze verplichting. Er zou nog via koninklijk besluit moeten voorzien worden dat deze vzw hun vermoeden van erkenning als beroepsvereniging verliezen. Zij zullen dus niet automatisch erkend worden als beroepsvereniging maar zullen, na hun statuten aangepast te hebben, een erkenning moeten aanvragen zoals elke nieuwe vzw.

Intrekking van de erkenning

De erkenning wordt ingetrokken in de volgende drie gevallen:

  • de vzw voldoet niet langer aan de erkenningsvoorwaarden;
  • de vzw verzoekt uitdrukkelijk om de intrekking;
  • in geval van ontbinding van de vzw.
Laatst bijgewerkt
5 juli 2019

Laatste nieuws voor dit thema

  1. Consumentenbescherming
    Ondernemingen

    Ligt u in geschil met een onderneming en vindt u geen oplossing?

  2. Ondernemingen

    Trefpunt Economie - Een publicatie voor sociaaleconomische analyse

  3. Ondernemingen

    De FOD Economie als partner van de sociale economie en het sociaal ondernemerschap