Table of Contents

    België, een kleine open economie van bijna 11,7 miljoen inwoners, ligt in het hart van West-Europa. In 2022 bedroeg zijn bbp 554 miljard euro. De economie beschikt over een goede communicatie-infrastructuur en een hoogopgeleide beroepsbevolking. Als open economie zijn de handelsbetrekkingen voor België van essentieel belang. Belangrijk is ook dat ongeveer 65 % van de Belgische uitvoer bestemd is voor de intra-Europese markt. De buurlanden van België, met name Duitsland, Frankrijk en Nederland, zijn ook de belangrijkste handelspartners. De buitenlandse handel groeide bijzonder sterk in 2022. De handelsbalans is verbeterd en het tekort bedroeg in 2022 bijna 0,6 miljard euro.

    Groeimarkten

    De belangrijkste uitvoerproducten van de Belgische ondernemingen waren in 2022 producten uit de chemische nijverheid, maar ook minerale producten, voertuigen en vervoermaterieel, evenals machines en elektrische apparaten en onedele metalen.

    In 2022 was de farmaceutische industrie, binnen de verwerkende nijverheid, de belangrijkste sector in het creëren van toegevoegde waarde, gevolgd door de chemische nijverheid en de voedings- en drankenindustrie.

    Groei en het bbp

    De jaarlijkse bbp-groei vertraagde in België in 2022 van 6,9 % tot 3 %. Die vertraging zette zich ook door in de eerste twee kwartalen van 2023. In het derde kwartaal van 2023 groeide het Belgische bbp met 1,4 % op jaarbasis, iets meer dan in het vorige kwartaal (+1,3 % op jaarbasis). Met een bijdrage van 1,9 procentpunt was de binnenlandse vraag exclusief voorraden de belangrijkste bijdrage aan de economische groei in het derde kwartaal van 2023, in tegenstelling tot de netto-uitvoer, die een negatieve bijdrage leverde (-0,6 procentpunt). 

    De dienstensector is traditioneel de belangrijkste motor van de Belgische economische groei. In 2022 ondersteunden ze bijna volledig de groei van de economische activiteit. Ze blijft die rol spelen in het eerste, tweede en derde kwartaal van 2023. De bouwsector leverde op zijn beurt een beperkte bijdrage aan de groei (0,1 procentpunt). Omgekeerd woog de verwerkende nijverheid, exclusief de bouwsector, dit kwartaal op de economische groei, waardoor deze met 0,6 procentpunt kromp. Dit is de derde opeenvolgende negatieve bijdrage.

    Productie-index

    Na een opvallend herstel in 2021 als gevolg van de economische opleving kende de productie van de verwerkende nijverheid zonder de bouw (secties B+C+D) een lichte daling in 2022 (-0,7 %) maar bleef die toch nog op een hoog peil. De daling hield evenwel nog verder aan in 2023. De productie kende namelijk nog een verdere daling in het derde kwartaal van 2023, meer bepaald met 6,9 % en de zesde daling op rij. De productie in de verwerkende nijverheid (sectie C) nam met 3,2 % af in het tweede kwartaal van 2023 en met 5,5 % in het daaropvolgende kwartaal.

    Ondernemersvertrouwen

    In 2023 verslechterde opnieuw het ondernemersvertrouwen in België, met een daling van 7,7 punten ten opzichte van 2022. Die neerwaartse trend kan worden waargenomen in alle sectoren, hoewel in verschillende mate. Het is echter de verwerkende nijverheid die de sterkste vertrouwensdaling in 2023 kende, wat te wijten was aan de verslechtering van de werkgelegenheidsvooruitzichten en een daling van de verwachte vraag.

    Bedrijvendemografie

    De bedrijvendemografie bleef sterk in 2022, met meer startende dan sluitende bedrijven en een nettosaldo van 48.796 eenheden, het grootste nettosaldo in de periode 2018-2022. Hoewel de ondernemersdynamiek ook in het derde kwartaal van 2023 werd bevestigd, met een netto positief saldo van 7.234, was dit niettemin lager dan in het overeenkomstige kwartaal van 2022.

    In 2023 werden er in totaal 10.243 faillissementen vastgesteld, dat waren er 978 (+10,6 %) meer dan in 2022. De grootste procentuele stijging werd waargenomen bij de bouwnijverheid (F), met een stijging van 1.953 faillissementen in 2022 naar 2.230 faillissementen in 2023 (+14,2 %; +277 faillissementen). De dienstensector, de grootste sector van de economie, is ook de sector waarin het aantal faillissementen in 2023 het sterkst toenam in absolute zin (+654 faillissementen).

    Arbeidsmarkt

    In het algemeen liet 2022 een gunstige trend op de arbeidsmarkt zien: de arbeidsgraad steeg en zowel de totale werkloosheidsgraad als de werkloosheidsgraad bij jongeren tot 25 jaar daalden.

    De verbetering van de werkloosheidsgraad die men vaststelde in 2022 werd kort onderbroken in het eerste kwartaal van 2023 alvorens zich voort te zetten in het tweede kwartaal en in het derde kwartaal van 2023. Zo bedroeg de totale werkloosheidsgraad 5,4 % en de werkloosheidsgraad bij de minder dan 25-jarigen van 17,1 % in het derde kwartaal van 2023. De tewerkstellingsgraad verslechterde echter opnieuw in het derde kwartaal van 2023, tot 66,8 % (vergeleken met 66,9% een jaar eerder).

    Inflatie

    De inflatie, gemeten met het geharmoniseerde indexcijfer van de consumentenprijzen (HICP), zet de vertraging voort die in het eerste kwartaal van 2023 is ingezet en kwam in het laatste kwartaal van 2023 uit op -0,6 %. De inflatie voor 2023 als geheel bedraagt 2,4 %, een sterke daling ten opzichte van 2022 (10,3 %). Het is de energiecomponent die de inflatie in 2023 naar beneden trekt (-4,2 procentpunt), terwijl de bijdrage van de andere 4 productgroepen positief is en 6,6 procentpunt bedraagt voor de 4 productgroepen samen.

    Groeivooruitzichten

    Wat de groeivooruitzichten van de Belgische economie op korte termijn betreft, geeft het Federaal Planbureau in zijn publicatie van februari 2024 aan dat de Belgische groei zou vertragen tot 1,4  % in 2024 en nog verder in 2025 tot 1,3 %.

    Volgens de vooruitzichten van het IMF van januari 2024 vertraagt de mondiale bbp-groei in 2023 tot  3,1 % in 2023. Ook in 2024 schat het IMF een globale groei van 3,1 % in.

    Laatst bijgewerkt
    29 februari 2024