Op basis van de indicatieve Europese definitie in het "Initiatief voor sociaal ondernemerschap" is België een van de Europese landen met het grootste aantal sociale ondernemingen in verhouding tot de omvang van zijn economie.

Enkele cijfers

Terwijl het aantal zogeheten "traditionele" ondernemingen en het aantal mensen die ze tewerkstellen als gevolg van de crisis is gedaald, is het aantal sociale ondernemingen tussen 2008 en 2014 met 2,2% gestegen en zijn zij nieuwe medewerkers blijven aanwerven. In dezelfde periode is de bezoldigde arbeid in de sociale economie immers met 11,5% toegenomen.

Sociale ondernemingen en privéondernemingen (met uitzondering van de sociale economie) in België – 2008-2014 - In aantal en procentuele groei.

Aantal ondernemingen in België

Groei 2014/2008

 

2008

2009

2010

2011

2012

2013

2014

%

Sociale ondernemingen

17.682

17.790

18.023

18.073

18.120

18.120

18.074

2,2 %

Brussel

4.317

4.317

4.401

4.477

4.515

4.546

4.582

6,1 %

Vlaanderen

7.131

7.164

7.188

7.176

7.186

7.136

6.998

-1,9 %

Wallonië

6.234

6.309

6.434

6.420

6.419

6.438

6.494

4,2 %

Privéondernemingen – SO niet meegerekend

203.485

202.616

204.284

204.820

201.806

199.653

198.734

-2,3 %

Bron: gegevens ConcertES, barometer 2016 van de sociale ondernemingen.

Betaalde tewerkstelling  in sociale ondernemingen, in de privésector (sociale economie niet meegerekend) en in de openbare sector in België – 2008-2014 - In aantal (voltijdsequivalent) en procentuele wijziging.

Aantal voltijdsequivalenten (vte)

Wijziging
2014/2008

 

2008

2009

2010

2011

2012

2013

2014

%

Sociale ondernemingen

333.123

343.740

353.330

361.745

367.932

370.472

371.478

11,5%

Brussel

61.155

71.051

72.658

74.258

75.386

75.859

76.448

25,0%

Vlaanderen

184.161

183.566

189.566

195.150

199.103

200.657

200.895

9,1%

Wallonië

87.807

89.123

91.106

92.336

93.442

93.957

94.135

7,2%

Privé-ondernemingen – SO niet meegerekend

1.846.701

1.780.018

1.811.460

1.874.885

1.846.644

1.842.533

1.837.965

-0,5%

Openbare sector

938.434

945.808

947.628

911.760

910.061

909.358

900.439

-4,0%

Totaal

3.118.257

3.069.566

3.112.418

3.148.389

3.124.636

3.122.364

3.109.882

-0,3%

Bron: gegevens ConcertES, barometer 2016 van de sociale ondernemingen.

Van "vennootschap met sociaal oogmerk" naar erkenning als "sociale onderneming"

De doorslaggevende rol die sociale ondernemingen spelen, werd in 1995 erkend met een nieuw, aanvullend statuut: dat van "vennootschap met sociaal oogmerk" (vso). Bedoeling daarvan was een eigen vorm van rechtspersoonlijkheid te kunnen geven aan entiteiten die in hoofdzaak een commerciële activiteit uitoefenen maar geen winstoogmerk hebben. Het werd oorspronkelijk in het leven geroepen om het economische potentieel van verenigingen zonder winstoogmerk (vzw's) te ontsluiten, maar kwantitatief is het in de praktijk eerder ten goede gekomen aan de coöperatieve vennootschappen, want die vertegenwoordigen momenteel 85% van de vso's. Er was aan dat aanvullende statuut immers geen specifiek voordeel gekoppeld dat een vzw ertoe kon aanzetten de sprong te wagen, zodat vzw's weinig redenen zagen om dat te doen.

Op basis van die vaststelling werd de vsvo in het nieuwe Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen, dat op 28 februari 2019 door het Federaal Parlement werd goedgekeurd, afgeschaft en vervangen door een erkenning als "sociale onderneming" die specifiek bestemd is voor coöperatieve vennootschappen. Die erkenning wordt onder bepaalde voorwaarden verleend door de federale minister van Economische Zaken. De nieuwe bepalingen werden van kracht op 1 mei 2019. De vso's waarop de hervorming betrekking heeft, hebben vijf jaar de tijd, tot 2024, om eraan te voldoen indien ze hun erkenning als sociale onderneming willen behouden.

Gewestelijk beleid

Door de geleidelijke regionalisering van de bevoegdheden rond sociale economie en het sociaal ondernemerschap, ontwikkelt elk gewest zijn eigen beleid voor overheidssteun en heeft elk gewest zijn eigen wetgeving.

Voor meer informatie raadpleegt u:

Laatst bijgewerkt
9 augustus 2019

Laatste nieuws voor dit thema

  1. Ondernemingen

    Welke verplichte informatie moet op de website van uw onderneming staan?

  2. Ondernemingen

    Overheidsopdrachten nu toegankelijker voor kmo’s!

  3. Ondernemingen

    Hervorming van het Wetboek van vennootschappen