Veelgestelde vragen over de brexit door consumenten Veelgestelde vragen over de brexit door ondernemingen

De brexit is het uittreden van het Verenigd Koninkrijk (VK) uit de Europese Unie (EU). De naam brexit komt van de Engelse woorden Great Britain (Groot-Brittannië) en exit (vertrek). 

Het Britse parlement organiseerde op 23 juni 2016 een referendum over het EU-lidmaatschap van het Verenigd Koninkrijk. De inwoners van het VK (Engeland, Schotland, Wales en Noord-Ierland) stemden die dag over de vraag: moet het VK lid blijven van de EU of moet het VK de EU verlaten? Een meerderheid van de stemmers (51,89 %) koos voor uittreden.

Het vertrek van het Verenigd Koninkrijk (VK) uit de Europese Unie (EU) was oorspronkelijk voorzien voor 29 maart 2019, maar is momenteel uitgesteld tot 31 oktober 2019, om middernacht Belgische tijd.

Op dit moment is het niet duidelijk of er nog een akkoord kan worden bereikt voor 31 oktober 2019. De kans op een nieuwe verlenging (met drie maanden, met zes maanden?) bestaat dus. Tegelijkertijd blijft de kans op een no-dealbrexit ook aanwezig indien er noch een akkoord over een uitstap noch een akkoord over verdere verlenging van de artikel 50-procedure na 31 oktober kan worden gevonden.

Bij een brexit met deal is er een goedgekeurd terugtrekkingsakkoord. Dat betekent dat er na de brexit een overgangsperiode komt tot en met 31 december 2020 (eenmalig verlengbaar tot 31 december 2022). Tijdens die periode blijft de EU-regelgeving in het Verenigd Koninkrijk (VK) nog gelden. Bij een brexit zonder deal stapt het VK uit de Europese Unie (EU) zonder afspraken te hebben gemaakt. Dat zou tot zeer veel chaos en onzekerheid leiden.

Dan is het terugtrekkingsakkoord goedgekeurd en komt er na de brexit eerst een overgangsperiode tot 31.12.2020 (eenmaal verlengbaar tot 31.12.2022). Tijdens die periode blijven de EU-regels en -wetten in het Verenigd Koninkrijk (VK) gelden. Bedrijven en andere organisaties krijgen hierdoor langer de tijd om zich voor te bereiden op de nieuwe regels die gelden na een van die twee data en in dat geval is er ook nog vrij verkeer van personen en goederen.

Zo verandert er voor vakantiegangers van en naar het VK nog niets en zijn er voor goederen nog geen uitgebreide douaneformaliteiten nodig. Ook de rechten van Belgen die in het VK wonen en van Britten in België blijven in de overgangsperiode dezelfde.

Welke regels er voor burgers en bedrijven na de mogelijke overgangsperiode zullen gelden is nog niet bekend, want de EU en het VK moeten daarover nog onderhandelen.

Dan is er geen terugtrekkingsakkoord.

Bij een no-dealbrexit maakt het VK geen deel meer uit van de markt en de douane-unie van de EU. Dat betekent dat het vrije verkeer van personen, goederen, diensten en kapitaal dan niet meer geldt voor het VK. Een bedrijf krijgt dan bijvoorbeeld te maken met uitgebreide douaneformaliteiten en belastingheffingen.

Bedrijven en organisaties krijgen al langer het advies om na te gaan wat een no-dealbrexit voor hen betekent, en zich daarop zo goed mogelijk voor te bereiden. Zo kan het handelsverkeer vertraging oplopen omdat voor de nieuwe (douane)controles meer tijd nodig is. En omdat niet iedereen meteen de juiste papieren bij zich heeft.

De kans op het niet-doorgaan van de brexit wordt momenteel niet heel groot geacht, maar is niet uit te sluiten.

Het Verenigd Koninkrijk kan er, tot de laatste dag van zijn lidmaatschap, zelfstandig voor kiezen om de artikel 50-notificatie in te trekken en daarmee zou de brexit van de baan zijn. De andere EU-landen hoeven daar geen toestemming voor te geven.

Dit hangt af van de wijze waarop het Verenigd Koninkrijk zich terugtrekt uit de EU; met een overeenkomst (deal) of zonder een overeenkomst (no deal).

Als er een akkoord komt tussen EU en VK (deal)

Als er een deal is, dan komt er na de brexit een overgangsperiode tot en met 31 december 2020 (eenmaal verlengbaar tot 31.12.2022). Tijdens die periode blijft het recht van de EU van toepassing in het VK. Er verandert dan niets aan de Iers/Noord-Ierse grens. 

Als er vóór het einde van de overgangsperiode geen andere afspraken worden gemaakt tussen het VK en de EU, dan treedt de backstop in werking. Dat is een unieke oplossing waarbij Noord-Ierland deel blijft uitmaken van de EU-douane-unie en zich voor bepaalde regels aligneert op EU recht. Dat zorgt ervoor dat er geen harde grens ontstaat.

Als er geen akkoord wordt gesloten (no deal)

Bij een no deal hebben zowel het VK, Ierland alsook de EU als verdragspartijen bij de Goedevrijdagakkoorden (Belfast-akkoorden) aangegeven zich in te spannen om een harde grens te voorkomen. De interne markt van de EU zal effectief beschermd moeten worden. Bescherming van de interne markt is een verantwoordelijkheid van alle lidstaten, onder supervisie van de Europese Commissie. Ierland heeft aangegeven daarin zijn verantwoordelijkheid te zullen nemen. 

Het hangt af van de wijze waarop het Verenigd Koninkrijk zich terugtrekt uit de EU; met een overeenkomst (deal) of zonder een overeenkomst (no deal).

Hebt u een bedrijf of andere organisatie? Doe dan de Brexit Impact Scan. 

Als er een akkoord komt tussen EU en VK (deal)

Als er een deal is, dan komt er na de brexit een overgangsperiode tot en met 31 december 2020 (eenmaal verlengbaar tot 31.12.2022). Tijdens die periode blijft het recht van de EU van toepassing in het VK. Er verandert dan niets voor u. 

Na de inwerktreding van de deal onderhandelt de EU met het VK over de relatie na 31 december 2020/22. Uit die onderhandelingen zal voortvloeien wat er voor u verandert.

Als er geen akkoord wordt gesloten (no deal)

Bij een no-dealbrexit maakt het VK per direct geen deel meer uit van de interne markt en de douane-unie van de EU. Dat betekent dat het vrije verkeer van personen, goederen, diensten en kapitaal dan niet meer geldt voor het VK. En dat heeft gevolgen op allerlei terreinen. 

Klokslag 24.00 uur in de nacht van 31 oktober op 1 november 2019 treedt het Verenigd Koninkrijk (VK) uit de Europese Unie (EU). Het VK is een van de grootste handelspartners van België, dus de brexit heeft grote gevolgen voor het zakendoen.

Het VK stapt dan uit de interne markt en de douane-unie. Bereid u dus op tijd voor. Het VK wordt dan een “derde land”, zoals andere landen buiten de EU die geen specifiek handelsakkoord sloten met de EU.

Douaneaangiften worden dus onderdeel van uw invoer uit of uitvoer naar het VK. Informeer nu al hoe dat moet, laat u adviseren en besteed zaken uit.

Alleen als het gehele terugtrekkingsakkoord volledig is onderhandeld en goedgekeurd, komt er na 31 oktober 2019 een zogeheten overgangsperiode die tot 31 december 2020 duurt (eenmalig verlengbaar tot maximaal 31 december 2022). Zekerheid over een overgangsperiode is er dus waarschijnlijk pas vlak voordat die zou ingaan. Een terugtrekkingsakkoord, inclusief een overgangsperiode, betekent dat alles tijdelijk zoveel mogelijk “bij het oude blijft” (status quo).

U loopt als ondernemer tegen veel zaken aan door de brexit, maar die zijn het zwaarst als er zonder terugtrekkings- en handelsakkoord teruggevallen moet worden op de WHO-basisregels.

U krijgt dan te maken met beperktere toegang tot de Britse markt, bijvoorbeeld door:

  • hoge importheffingen voor bepaalde goederen;
  • de meest verregaande douaneprocedures;
  • extra certificaat- en controleverplichtingen.

Ook kunnen bijvoorbeeld intellectuele eigendomsrechten vervallen in het VK en kan het dataverkeer tussen de EU en het VK problemen kennen.

Doe de Brexit Impact Scan.

Zo brengt u in beeld waar u mee te maken kunt krijgen.

In principe stapt het VK per 31 oktober 2019, 24.00 uur uit de EU, met of zonder akkoord. Als de EU geen akkoord kan sluiten met het VK (no-dealscenario), moet er handel worden gevoerd op basis van de spelregels van de Wereldhandelsorganisatie (WHO). Vanuit die optiek worden ondernemers en andere stakeholders geconfronteerd met de douanetarieven die daarbij horen en alle andere douanecontroles, douaneformaliteiten en andere non-tarifaire belemmeringen.

De EU gaat haar MFN-tarieven toepassen, het VK niet (MFN = most favoured nation).

De VK wil in afwijking van de WHO-spelregels een eigen tijdelijk tariefschema toepassen voor ten hoogste 12 maand: https://www.gov.uk/government/publications/the-customs-tariff-establishment-eu-exit-regulations

87 % van de totale UK-invoer wordt volgens dat schema tariefvrij, de overige 13 % (vlees van runderen, schapen, varkens en pluimvee, sommige zuivelproducten, afgewerkte auto's, sommige keramiek, meststoffen, brandstoffen) niet.

Goederen

Bij een brexit zonder akkoord met de EU is het VK geen lid meer van de interne markt en de douane-unie én ligt er verder geen enkele afspraak vast. Dat betekent bijvoorbeeld dat voor de goederen die u invoert of uitvoert dezelfde douanetarieven gelden als voor andere landen waar geen aanvullende afspraken mee zijn gemaakt. Die tarieven verschillen per product en kunnen erg hoog zijn.

Diensten

Dienstenhandel valt bij een brexit zonder akkoord met de EU, terug op de EU- en VK-schema’s van de General Agreement on Trade in Services (GATS). Afhankelijk van het soort dienst dat u levert heeft u dan misschien niet eens meer toegang tot de VK-markt en/of een minder voordelige behandeling als dienstverlener. Het is ook mogelijk dat uw dienstverlener vanuit het VK u geen dienst meer kan aanbieden.

U kunt het beste nu al starten met voorbereiden. U moet de mogelijke problemen voor uw bedrijf verkennen. Breng de verschillende scenario’s in kaart.

U kunt daar meer inzicht in krijgen door de Brexit Impact Scan te doen.

Doe de Brexit Impact Scan

Over het tijdpad

Op 31 oktober 2019, 24.00u CET (31 oktober 2019, 23.00u GMT) verlaat het VK de EU.

Zelfs in het geval dat de politieke verklaring over het toekomstige kader EU-VK, die bij het terugtrekkingsakkoord wordt gevoegd en die de krachtlijnen weergeeft van dat kader, samen met het terugtrekkingsakkoord wordt goedgekeurd, blijft er op dat moment nog veel onduidelijkheid bestaan over het toekomstige kader voor de betrekkingen met het VK. Het is ook niet zeker dat er een overgangsperiode komt. Dat maakt dat de voorbereidingstijd kort is, en de onzekerheid groot. Dat vraagt dus ondernemersinzicht en flexibiliteit van u.

Overgangsperiode?

Het VK en de EU hebben onderhandeld over een zogeheten “terugtrekkingsakkoord” dat ook een overgangsperiode bevat tot 31 december 2020. Als het VK het terugtrekkingsakkoord goedkeurt, gelden in die overgangsperiode (eenmaal verlengbaar tot maximaal 31 december 2022) zoveel mogelijk de huidige afspraken en krijgt iedereen tijd om zich goed voor te bereiden op het moment waarop de nieuwe relatie met het VK ontstaat. De kans is momenteel reëel dat het VK dat terugtrekkingsakkoord niet goedkeurt en dat er een no-dealbrexit zonder overgangsperiode komt op 31 oktober 2019.

Op de website van de Europese Commissie kunt u het ontwerp van terugtrekkingsakkoord downloaden.

Dat weten we nu nog niet 100 % zeker. U heeft dus nog geen duidelijkheid over alle exacte gevolgen en het tijdspad voor veranderingen. Het kan nog jaren duren voordat een eventueel nieuw (handels)akkoord effectief in werking kan treden.

Het VK heeft wel aangegeven dat het uit de interne markt en de douane-unie wil stappen. Dat betekent dat u in dat geval altijd met douanetarieven, -controles, -formaliteiten en andere non-tarifaire handelsbelemmeringen geconfronteerd wordt.

Het hangt van het VK af hoe groot de handelsbelemmeringen worden. Doet u bijvoorbeeld zaken met Turkije, Noorwegen of Zwitserland (waarmee de EU verschillende vormen van samenwerking heeft), dan weet u dat er in al die modellen nog steeds méér handelsbelemmeringen zijn dan binnen de interne markt.

Op basis van het huidige ontwerp van de tekst voor het terugtrekkingsakkoord wordt er, indien het VK en de EU dat akkoord goedkeuren, voorzien in een overgangsperiode tot eind 2020 ( eenmalig verlengbaar tot maximaal 31 december 2022). Tijdens de overgangsperiode kan er dan onderhandeld worden over de toekomstige relaties. In de politieke verklaring geven ze aan om te willen komen tot een soort vrijhandelszone. Dat is slechts een verklaring en geen bindende tekst.

Ook de binnenlandse handel in België kan effecten ondervinden. Bijvoorbeeld omdat uw klanten exporteren naar het VK en zij te maken krijgen met minder afzet. Hierdoor raakt het u indirect. Daarnaast kan uw toeleverancier bijvoorbeeld zonder dat u het weet producten afnemen uit het VK. Zo kan uw productieketen, zonder dat u het doorheeft, misschien geraakt worden.

Als u een grote concurrent in het VK heeft, heeft u straks misschien een concurrentievoordeel of -nadeel. Voordeel als de concurrent te maken krijgt met extra handelsbelemmeringen bij zijn uitvoer naar de EU, of nadeel bijvoorbeeld omdat het pond gedaald is tegenover de euro.

Als uw concurrenten wel exporteren naar het VK en zij verliezen hun afzetgebied, dan ontstaat er ook druk op uw marktaandeel in de binnenlandse markt. Want uw concurrent wijkt dan misschien uit naar uw klanten. Kortom, neem deze gevolgen mee in uw analyse over de gevolgen van de brexit voor uw bedrijf. Bedenk mogelijke handelingsstrategieën.

Maar bijvoorbeeld ook als u gegevens heeft die vallen onder de privacy wetgeving, kunt u daardoor geraakt worden als die gegevens op een server staan in het VK of daar bewerkt/verwerkt worden.

Een ander mogelijk gevolg betreft het opstellen van oorsprongsbewijzen. Voor de landen waarmee de EU een vrijhandelsovereenkomst heeft, kunnen ondernemingen oorsprongsbewijzen opstellen indien de goederen aan bepaalde regels voldoen inzake verwerking, productie, enz. Doordat het VK geen oorsprongverlenend land meer is na de brexit, kan het zijn dat het niet meer mogelijk wordt om een oorsprongsbewijs op te stellen voor bepaalde producten met als bestemming een partnerland waarmee de EU een vrijhandelsakkoord heeft. En dus kunt u in dat geval geen gebruik meer maken van preferentiële invoerrechten.

Laatst bijgewerkt
14 oktober 2019

Laatste nieuws voor dit thema

  1. Ondernemingen

    Actieve deeleconomieplatforms in België

  2. Ondernemingen

    Welke verplichte informatie moet op de website van uw onderneming staan?

  3. Ondernemingen

    Overheidsopdrachten nu toegankelijker voor kmo’s!