Wat is oorsprong?

De oorsprong van een goed kan gezien worden als de nationaliteit van het goed. De oorsprongsregels geven de productiecondities weer waaraan een product moet voldoen opdat het de nationaliteit van een land krijgt.

Er zijn twee soorten oorsprong: niet-preferentiële en preferentiële oorsprong. Niet-preferentiële oorsprong wordt gebruikt voor commerciële beleidsmaatregelen zoals bv. anti-dumping maatregelen. In dat kader heeft elk goed een oorsprong die altijd bepaald moet kunnen worden. Preferentiële oorsprong wordt gebruikt in het kader van vrijhandelsakkoorden om preferentiële tarieven aan te bieden aan een partnerland. Die oorsprong wordt verleend aan goederen van die landen, die voldoen aan bepaalde oorsprongscriteria. Niet elk goed heeft daarom een preferentiële oorsprong.

Na de brexit speelt vooral de preferentiële oorsprong van goederen een belangrijkere rol in de handel tussen het Verenigd Koninkrijk (VK) en de Europese Unie (EU). Indien er na de brexit een vrijhandelsakkoord afgesloten zou worden tussen het VK en de EU, worden daarin de preferentiële oorsprongsregels vastgelegd waaraan goederen moeten voldoen om te kunnen genieten van lagere douanerechten. In dat scenario zijn bepaalde producten die momenteel rechtenvrij verhandeld worden tussen beide landen, na de brexit onderworpen aan invoertarieven.

Verschillende akkoorden met verschillende oorsprongsregels

Afhankelijk van het akkoord dat tot stand komt tussen de EU en het VK, zal het belang van de oorsprongsregels verschillend zijn. Hieronder worden kort enkele mogelijke scenario’s besproken.

Bij een harde brexit zal er geen handelsakkoord zijn en zullen alle producten onderworpen zijn aan het WHO-tarief (Wereldhandelsorganisatie). In dat scenario is de oorsprong van goederen van minder belang.

Zoals hiervoor vermeld moeten producten aan specifieke regels voldoen om te kunnen genieten van lagere invoertarieven indien er een vrijhandelsakkoord afgesloten wordt tussen de EU en het VK.

In dat scenario zijn oorsprongsregels zeer belangrijk, aangezien ze bepalen welke productieprocessen leiden tot vermindering van douanerechten. Voor bedrijven is het daarom interessant om na te gaan of hun productieproces mogelijk al voldoet aan deze regels en ze zodanig kunnen genieten van rechtenvrije in-/uitvoer.

Verder zou er ook een douane-unie opgericht kunnen worden tussen het VK en de EU. In dat scenario zijn alle producten van derde landen onderworpen aan de gebruikelijke rechten volgens het akkoord met dat derde land. Eens die rechten betaald zijn en de goederen zich binnen de douane-unie (VK of EU) bevinden, mogen zij vrij circuleren. Bij dat scenario vindt er op het gebied van oorsprongsregels de kleinste verandering plaats ten opzichte van vandaag.

Oorsprongsregels

De basisregel geldt dat een product steeds zijn oorsprong behoudt totdat het voldoende bewerkt of verwerkt is. Om dat te verduidelijken worden er binnen elk vrijhandelsakkoord oorsprongsregels vastgelegd in een oorsprongsprotocol. Dat protocol is niet altijd hetzelfde in elk vrijhandelsakkoord. Het is daarom perfect mogelijk dat een product preferentiële oorsprong heeft bij uitvoer naar het ene land, maar niet bij uitvoer naar een ander land.

Volledig verkregen goederen

Bepaalde producten zijn volledig verkregen in één partnerland (de Europese Unie wordt gezien als één partnerland). Ze kunnen bijna altijd genieten van preferentiële tarieven onder een vrijhandelsakkoord. Bij een harde brexit zonder handelsovereenkomst moeten voor deze producten wel invoertarieven betaald worden.

Brexit volledig verkregen goederen

Voldoende verwerkte of bewerkte producten

Meestal wordt er bij een oorsprongsprotocol een bijlage gevoegd waarin productspecifieke oorsprongsregels opgenomen worden die stellen welke bewerkingen leiden tot het verkrijgen van preferentiële oorsprong. Indien er na de brexit een vrijhandelsakkoord afgesloten wordt, speelt die bijlage een belangrijke rol. Daarbij is het mogelijk dat goederen momenteel rechtenvrij vanuit België naar het VK (of vice versa) verscheept kunnen worden, maar dat dat niet meer het geval zal zijn na de brexit.

Productspecifieke regel - voorbeeld voor de brexit

Productspecifieke regel voorbeeld voor de brexit

Productspecifieke regel - voorbeeld na de brexit

Productspecifieke regel voorbeeld na de brexit

Onvoldoende verwerking of bewerking

Een lijst van minimale transformaties legt binnen een vrijhandelsakkoord vast welke bewerkingen of verwerkingen nooit oorsprong kunnen verlenen aan een goed. Die groep goederen wordt na de brexit onderworpen aan douanerechten bij handel tussen het VK en de EU, tenzij er een douane-unie komt.

Brexit onvoldoende verwerking of bewerking

Cumulatie

Tot slot bestaan er verschillende versoepelingen op de oorsprongsregels zoals hierboven beschreven, waarvan cumulatie een van de meest belangrijke is. Bij cumulatie spreken verschillende partnerlanden af om een versoepeling van de oorsprongsregels toe te laten voor verwerkingen van materialen van oorsprong uit een van de partnerlanden. Daarbij moet er niet worden voldaan aan de regels van voldoende verwerking of bewerking, maar moet er wel meer dan minimale transformatie plaatsvinden. Dat kan een grote invloed hebben op de handel tussen het VK en de EU, maar ook op de handel met derde landen na de brexit.

Voorbeeld:

In onderstaand voorbeeld wordt in België ananasyoghurt geproduceerd met Spaanse ananassen en Britse melk. De yoghurt wordt daarna verder uitgevoerd naar Egypte. Om van een preferentieel tarief te kunnen genieten moet de yoghurt voldoen aan de oorsprongsregel in het vrijhandelsakkoord tussen Egypte en de EU. Dat stelt onder andere dat alle materialen van tariefhoofdstuk 4 (zoals melk) volledig verkregen moeten zijn in een partnerland. Aangezien het VK na de brexit geen partnerland meer is in het akkoord tussen de EU en Egypte, is er dus niet voldaan aan die regel en kan de yoghurt niet onder een preferentieel tarief uitgevoerd worden naar Egypte. Tenzij Egypte, de EU en het VK afspreken om cumulatie toe te passen tussen de verschillende landen, waardoor de regels versoepeld worden. In dat geval moet er niet meer voldaan zijn aan de oorsprongsregel (melk moet niet volledig verkregen zijn in de EU), maar moet er slechts meer dan minimale verwerking plaatsvinden. Het maken van yoghurt is meer dan minimaal, waardoor de yoghurt de preferentiële oorsprong verkrijgt bij toepassing van cumulatie.

Brexit cumulatie

 

Laatst bijgewerkt
17 september 2018

Laatste nieuws voor dit thema

  1. Ondernemingen

    Welke verplichte informatie moet op de website van uw onderneming staan?

  2. Ondernemingen

    Overheidsopdrachten nu toegankelijker voor kmo’s!

  3. Ondernemingen

    Hervorming van het Wetboek van vennootschappen