Veelgestelde vragen over de brexit

Klokslag 24.00 uur in de nacht van 29 maart op 30 maart treedt het Verenigd Koninkrijk (VK) uit de Europese Unie (EU). Het VK is een van de grootste handelspartners van België, dus de brexit heeft grote gevolgen voor het zakendoen. 
Het VK zal uit de interne markt en uit de douane-unie stappen. Bereid u dus op tijd voor. Het VK kan een “derde land” worden, zoals andere landen buiten de EU, die geen specifiek handelsakkoord sloten met de EU.
Douaneaangiften worden dus onderdeel van uw invoer uit of uitvoer naar het VK. Informeer nu al hoe dat moet, laat u adviseren en besteed zaken uit.

Alleen als het gehele terugtrekkingsakkoord volledig is onderhandeld en goedgekeurd, komt er na 29 maart 2019 een zogeheten overgangsperiode die tot 31 december 2020 duurt. Zekerheid over een overgangsperiode is er dus waarschijnlijk pas vlak voor ze ingaat. Een terugtrekkingsakkoord inclusief een overgangsperiode betekent dat alles tijdelijk zoveel mogelijk “bij het oude blijft”(status quo). . Wat kunnen de effecten zijn als het VK en de EU zonder akkoord terugvallen op de basisregels van de Wereldhandelsorganisatie?

U loopt als ondernemer tegen veel zaken aan door de brexit, maar die zijn het zwaarst als er zonder terugtrekkingsakkoord en handelsakkoord teruggevallen moet worden op de WHO-basisregels.

U krijgt dan beperktere toegang tot de Britse markt, bijvoorbeeld door:

  • hoge importheffingen voor bepaalde goederen;
  • de meest vergaande douaneprocedures;
  • extra certificaat- en controleverplichtingen.

Ook kunnen bijvoorbeeld intellectuele eigendomsrechten vervallen in het VK en kan het dataverkeer tussen de EU en het VK problemen kennen.

Doe de Brexit Impact Scan. Zo brengt u in beeld waar u mee te maken kunt krijgen.

Om verwarring te vermijden, geven we u hier enkele definities.

Harde brexit
Feitelijk is er altijd sprake van een harde brexit, als we kijken naar wat het VK heeft aangegeven in politieke verklaringen. Zij willen namelijk uit de interne markt en de douane-unie stappen. Op dat moment betekent het dat u uiteindelijk in de toekomst altijd weer met de douaneprocedures en importtarieven te maken krijgt. En met andere extra handelsbelemmeringen.

Zeer harde brexit of cliff edge
In het geval van een “zeer harde” brexit, ook vaak het “cliff edge”-scenario genoemd, is er geen akkoord over de terugtrekking van het VK uit de EU en treden de WHO-spelregels in werking. Dat betekent dat u ook weer met douanetarieven, -controles, -formaliteiten en andere niet-tarifaire belemmeringen aan de grens te maken krijgt.

Transitieperiode
In een gunstiger scenario komt er een akkoord over het terugtrekkingsakkoord en is er een transitieperiode om het toekomstige handelsakkoord helemaal uit te werken.

Soft brexit
Een soft brexit is een situatie waarin het VK zijn onderhandelingspositie loslaat en bijvoorbeeld wel een douane-unie nastreeft met de EU (zoals Turkije). Of binnen de interne markt blijft (zoals Noorwegen). Ook in die gevallen is de handel net iets minder soepel dan nu het geval is.

In principe stapt het VK per 29 maart 2019, 24.00 uur uit de EU, met of zonder akkoord. Als de EU geen akkoord kan sluiten met het VK (no-deal-scenario), zal er handel moeten worden gevoerd op basis van de spelregels van de Wereldhandelsorganisatie (WHO). Vanuit die optiek worden ondernemers en andere stakeholders geconfronteerd met de douanetarieven die daarbij horen en alle andere douanecontroles, , -controles, –formaliteiten en andere non-tarifaire belemmeringen.

Goederen
Bij een brexit zonder akkoord met de EU is het VK geen lid meer van de interne markt en de douane-unie én ligt er verder geen enkele afspraak vast. Dat betekent bijvoorbeeld dat voor de goederen die u invoert of uitvoert dezelfde douanetarieven gelden als voor andere landen waar geen aanvullende afspraken mee zijn gemaakt. Die tarieven verschillen per product en kunnen erg hoog zijn.

Diensten
Dienstenhandel valt bij een brexit zonder akkoord met de EU, terug op de EU- en VK-schema’s van de General Agreement on Trade in Services (GATS). Afhankelijk van het soort dienst dat u levert heeft u dan misschien niet eens meer toegang tot de VK-markt en/of een minder voordelige behandeling als dienstverlener. Of kan uw dienstverlener vanuit het VK u geen dienst meer aanbieden.

U kunt het beste nu al starten met voorbereiden. U moet de mogelijke problemen voor uw bedrijf verkennen. Breng de verschillende scenario’s in kaart.

U kunt daar meer inzicht in krijgen door de Brexit Impact Scan te doen.

Over het tijdpad
Op 29 maart 24.00u CET (29 maart 23.00u GMT) verlaat het VK de EU.

Zelfs in het geval de politieke verklaring over het toekomstige kader EU-UK, die bij het terugtrekkingsakkoord wordt gevoegd en die de krachtlijnen weergeeft van dat kader, samen met het terugtrekkingsakkoord wordt goedgekeurd, zal op dat moment nog veel onduidelijkheid bestaan over het toekomstige kader voor de betrekkingen met het Verenigd Koninkrijk (VK). Het is ook niet zeker dat er een overgangsperiode komt. Dat maakt dat de voorbereidingstijd kort is, en de onzekerheid groot. Dat vraagt dus ondernemersinzicht en flexibiliteit van u.

Zie ook de volledige tijdlijn.

Overgangsperiode?
Het VK en de EU onderhandelen verder over een zogeheten “terugtrekkingsakkoord” dat ook een overgangsperiode bevat tot 31 december 2020. Als alles volgens plan gaat, gelden in die periode (tot eind 2020) zoveel mogelijk de huidige afspraken en krijgt iedereen tijd om zich goed voor te bereiden op het moment waarop de nieuwe relatie met het VK ontstaat. De kans is reëel dat er tussen het VK en de EU geen akkoord wordt gevonden over de terugtrekking.

Op de website van de Europese Commissie kunt u het ontwerp van terugtrekkingsakkoord downloaden.

Dat weten we nu nog niet 100 % zeker. U heeft dus nog geen duidelijkheid over alle exacte gevolgen en het tijdspad voor veranderingen. We hopen dat einde 2018 meer duidelijk is, maar het kan nog jaren duren voordat een eventueel nieuw (handels)akkoord effectief in werking kan treden.

Het VK heeft wel aangegeven uit de interne markt en uit de douane-unie te willen stappen. Dat betekent dat u in dat geval altijd met douanetarieven, -controles, –formaliteiten en andere non-tarifaire handelsbelemmeringen geconfronteerd zal worden.

Het hangt van het VK af hoe groot de handelsbelemmeringen worden. Doet u bijvoorbeeld zaken met Turkije, Noorwegen of Zwitserland (waarmee de EU verschillende vormen van samenwerking heeft), dan weet u dat er in al die modellen nog steeds méér handelsbelemmeringen zijn dan binnen de interne markt.

Dit verschilt per bedrijf. Om een beeld te krijgen van de zaken waar u tegenaan loopt, kunt u de Brexit Impact Scan doen.

Start met uw voorbereidingen
Start zo snel mogelijk met het verkennen van mogelijke consequenties en start uw voorbereidingen. Maak iemand daar speciaal voor verantwoordelijk of stel een projectteam samen, als uw bedrijf groot genoeg is.

Wat betekent bijvoorbeeld de terugkeer van de douane aan de grens voor u? Houden uw contracten rekening met veranderingen die door de brexit kunnen optreden? Wie draait op voor de extra kosten? Heeft u alternatieven voor afzetmarkten of leveranciers? Hoe afhankelijk bent u van “just in time”-leveringen?

Een aantal zaken veranderen sowieso, wat de uitkomst van de onderhandelingen ook is. Douaneformaliteiten keren terug en de werkwijze op het gebied van btw verandert.

Productieketen
Bekijk daarom goed en kritisch waar in uw eigen productieketen knelpunten kunnen ontstaan, bijvoorbeeld als gevolg van wachttijden aan de grens. Stel daarbij vragen als:

  • Is het verstandig om een magazijn of productielocatie te verplaatsen? 
  • Is het misschien slimmer om leveranciers in andere EU-lidstaten te zoeken?

Identificeer eventuele risico’s en neem op tijd beheersmaatregelen.

Zie ook “De impact van de brexit op uw logistieke keten”.

Valutarisico’s
Ook valutarisico’s kunt u nu al afdekken. En in uw contracten kunt u al rekening met de onzekerheden houden door zaken af te dekken. Houd uw bestaande contracten met Britse klanten of leveranciers bijvoorbeeld tegen het licht. Is het nodig om contracten vroegtijdig te heronderhandelen?

Als er geen overgangsperiode komt (no-deal/cliff edge) is de brexit altijd “zeer hard”, maar zelfs als er een akkoord is op 31 december 2020 is er, met de huidige inzet van het VK, altijd sprake van een harde brexit. Dan worden de douaneformaliteiten opnieuw ingevoerd, wat de uitkomst van de onderhandelingen ook is. Dat betekent dat bedrijven bij invoer en uitvoer o.m. douaneaangiftes moeten doen, zoals dat ook gebeurt in de handel met landen buiten de EU.

Laat u dus op tijd informeren over de mogelijkheden om de douaneaangifte zelf te doen of laat u adviseren bij het uitbesteden van deze aangifte.

Op de website van de FOD Financiën vindt u meer info over “de brexit en douane”.

Op de website van de FOD Financiën vindt u meer info over “de brexit en douane”.

We weten niet zeker hoe de nieuwe relatie met het Verenigd Koninkrijk (VK) er uit gaat zien, maar de kans dat invoertarieven geheven worden, is groot.

Als de EU geen akkoord, waarin nultarieven afgesproken worden, kan sluiten met het VK (no-deal) gaan de tarieven gelden van de Wereldhandelsorganisatie. Houd daar dus rekening mee als u de mogelijke gevolgen en risico’s van de brexit voor uw bedrijf analyseert.

Ook de binnenlandse handel in België kan effecten ondervinden. Bijvoorbeeld omdat uw klanten exporteren naar het VK en zij te maken krijgen met minder afzet. Hierdoor raakt het u indirect. Daarnaast kan uw toeleverancier bijvoorbeeld zonder dat u het weet producten afnemen uit het VK. Zo kan uw productieketen, zonder dat u het doorheeft, misschien geraakt worden.

Als u een grote concurrent in het VK heeft, heeft u straks misschien een concurrentievoordeel of -nadeel. Voordeel als de concurrent te maken krijgt met extra handelsbelemmeringen bij zijn uitvoer naar de EU, of nadeel bijvoorbeeld omdat het pond gedaald is tegenover de euro.

Als uw concurrenten wel exporteren naar het VK en zij verliezen hun afzetgebied, dan ontstaat er ook druk op uw marktaandeel in de binnenlandse markt. Want uw concurrent wijkt dan misschien uit naar uw klanten. Kortom, neem deze gevolgen mee in uw analyse over de gevolgen van de brexit voor uw bedrijf. Bedenk mogelijke handelingsstrategieën.

Maar bijvoorbeeld ook als u gegevens heeft die vallen onder de privacy wetgeving kan u hierdoor geraakt worden als die gegevens op een server staan in het VK of daar bewerkt/verwerkt worden.

Ja. Naast de douane kunt U ook instanties tegenkomen als

•    het Federaal Agentschap voor Geneesmiddelen en Gezondheidsproducten (FAGG);
•    het Federaal Agentschap voor de veiligheid van de voedselketen (FAVV).

Welke instanties dat zijn in België en het VK hangt ook sterk af van uw sector en de uitkomsten van de onderhandelingen. Het kan bijvoorbeeld zijn dat u te maken krijgt met dubbele procedures in zowel het VK als de EU, omdat er geen sprake meer is van 1 traject dat in beide gebieden geldig is.

Denk bijvoorbeeld aan het moeten aanvragen van markttoelatingen in zowel de EU als het VK voor exact hetzelfde product. Of het vervallen van EU-toelatingen in het VK.

Doe de Brexit Impact Scan. Zo brengt u in beeld waar u mee te maken kunt krijgen.

Laatst bijgewerkt
17 september 2018

Laatste nieuws voor dit thema

  1. Ondernemingen

    Is uw bedrijf cyberveilig? Doe de scan!

  2. Ondernemingen

    Boordtabel van de kmo’s en zelfstandige ondernemers 2018

  3. Ondernemingen

    Hervorming van het ondernemingsrecht