Wat beschermt het tekeningen- of modellenrecht?

De bescherming van tekeningen en modellen strekt zich uit tot het uiterlijk van een voortbrengsel (product) of van een deel ervan.

Onder voortbrengsel wordt verstaan elk op industriële of ambachtelijke wijze vervaardigd voorwerp, met inbegrip van onder meer onderdelen die zijn bestemd om tot een samengesteld voortbrengsel te worden samengevoegd, verpakkingen, grafische symbolen en typografische lettertypen. 

Het uiterlijk van een voortbrengsel wordt afgeleid uit de kenmerken van met name de lijnen, de omtrek, de kleuren, de vorm, de textuur of de materialen van het voortbrengsel zelf of de versiering ervan. 

Wanneer het uiterlijk van een voortbrengsel tweedimensionaal is (het motief op behangpapier), spreekt men van een tekening. Indien het driedimensionaal is (de vorm van een computer), dan spreekt men van een model. Het uiterlijk van een product kan deze twee dimensies ook combineren (de vorm van een porseleinen servies en de siermotieven erop).

Wat niet beschermd wordt door het tekeningen- of modellenrecht 

Bepaalde uiterlijke kenmerken van voortbrengselen zijn uitgesloten van bescherming door het tekeningen- of modellenrecht:

  • De uiterlijke kenmerken van een voortbrengsel die uitsluitend door de technische functie worden bepaald. Zo, bijvoorbeeld, kunnen de lijnen en motieven op het handvat van een scheerapparaat als tekening of model beschermd worden. De vorm van de mesjes daarentegen en de hoek waarin ze zijn geplaatst, zijn uitgesloten van deze bescherming omdat ze een technische functie van het product vervullen, namelijk een precies scheerresultaat. Dit deel van het scheerapparaat zou dan weer wel het voorwerp van een octrooi kunnen uitmaken.
  • De uiterlijke kenmerken van een voortbrengsel die noodzakelijk zijn om het met een ander product te kunnen verbinden. Dit is het geval bij de vorm van een elektrisch stopcontact, waarbij de opstelling van de metalen staafjes niet beschermbaar is, omdat deze de compatibiliteit met andere producten of de koppeling van verschillende delen in een groter systeem garandeert.
  • De uiterlijke kenmerken van delen van het product die niet zichtbaar zijn bij een normaal gebruik van het product, bijvoorbeeld het uiterlijk van schroeven of bouten in het binnenste van een product of mechanisme.
  • Een tekening of model dat in strijd is met de openbare orde of de goede zeden, bijvoorbeeld tekening van het nazi-symbool.
  • De uiterlijke kenmerken van een computerprogramma.
Laatst bijgewerkt
15 januari 2018