Wat zijn mijn rechten als gebruiker ten aanzien van een computerprogramma?

Table of Contents

    Licenties

    Wat is een licentie?

    Computerprogramma’s worden onder bepaalde voorwaarden beschermd door het auteursrecht. Om een programma te mogen gebruiken, heeft men dan ook een licentie nodig. De licentie is met andere woorden de toelating om een computerprogramma te gebruiken.

    Vaak bevindt de licentie zich in de doos waarin het computerprogramma wordt verkocht. Koopt men de software online, dan zal de licentie vaak verschijnen in een venster dat zich opent alvorens met de installatie kan worden gestart. De gebruiker zal dan met een simpele muisklik zijn akkoord met de licentie moeten geven.

    In deze licenties worden de gebruiksvoorwaarden van een computerprogramma gepreciseerd.

    Men vindt er over het algemeen:

    • een opsomming van de gebruiksrechten die aan de gebruiker worden verleend (bv. toestemming tot gebruik, tot installatie op meer dan één computer, tot het bekomen van updates gedurende een bepaalde periode);
    • een opsomming van de gebruiksbeperkingen (bv. een verbod om kopieën te maken en deze te verspreiden);
    • de voorwaarden voor het gebruik (bv. de prijs of een verbod om het programma te wijzigen);
    • een eventuele garantie;
    • enz.

    Let op, het is niet omdat de licentie bepaalde handelingen niet expliciet verbiedt, dat ze toegelaten zouden zijn (bijvoorbeeld het kopiëren van het computerprogramma). Het principe is immers juist dat alles wat niet expliciet is toegelaten, verboden is.

    Indien er geen licentie is...

    Wanneer een computerprogramma niet vergezeld is van een licentie, betekent dit dan dat men er eender wat mee kan doen?

    Neen! Integendeel, het tegenovergestelde is waar. Indien op geen enkele wijze wordt vermeld wat u met een computerprogramma kunt doen, dan betekent dat in beginsel dat geen enkel gebruik is toegestaan. U mag het dan zelfs niet gebruiken.

    Wat ik mag doen

    Over het algemeen zijn de licenties bij klassieke computerprogramma’s tamelijk restrictief en verlenen ze slechts de hieronder vermelde rechten. Wel zijn niet alle licenties gelijk en is het dus van belang de tekst ervan aandachtig te lezen. In elk geval beschikt de gebruiker over een aantal minimale rechten.

    Het computerprogramma gebruiken

    Een licentie geeft de licentiehouder het recht een computerprogramma te gebruiken. Hij mag het programma dus installeren op zijn computer en het gebruiken voor de doeleinden waarvoor het bestemd is (tekstverwerking, als rekenprogramma, voor het beheer van e-mails, …).

    Vaak legt een licentie ook gebruiksbeperkingen op. Zo kan bijvoorbeeld enkel toestemming gegeven zijn om het programma voor privédoeleinden te gebruiken.

    De gebruiker mag ook de fouten in een programma corrigeren (‘debugging’) en kleine onderhoudshandelingen stellen, indien dit noodzakelijk is om het programma te gebruiken. Soms houdt de verkoper van een computerprogramma zich evenwel het alleenrecht op onderhoudshandelingen voor en verbiedt hij de gebruiker dit zelf te doen.

    Een reservekopie maken

    Indien bij de verkoop geen reservekopie wordt geleverd, dan heeft de gebruiker het recht er zelf een te maken.

    Het computerprogramma weggeven of doorverkopen

    Het auteursrecht verbiedt niet dat men een computerprogramma doorverkoopt of een gekocht exemplaar aan een derde geeft. Wel kan men dan geen kopie voor zichzelf houden, niet op een computer noch op een andere drager.

    Let op, soms verbieden licenties het doorverkopen of weggeven van een computerprogramma. Dit is het geval bij licenties met een persoonlijk karakter, die worden toegekend aan een welbepaald persoon.

    Wat ik niet mag doen

    Het computerprogramma kopiëren

    Het is verboden om een computerprogramma te kopiëren wanneer die handeling niet expliciet is toegestaan in de licentie. Het is daarbij irrelevant naar welke drager men kopieert (dvd, harde schijf, USB-stick, diskette...).

    Open source software  uitgezonderd, is het gebruikelijk dat de rechthebbende verbiedt dat kopieën van de software worden gemaakt. Dit verklaart waarom een licentie vaak slechts geldig is voor één computer; het installeren op meerdere computers zou immers het maken van kopiëren impliceren.

    Wel mag men zonder toestemming en indien het technisch mogelijk is, één reserverkopie maken.

    Het computerprogramma verspreiden

    Open source software  uitgezonderd, staan licenties gewoonlijk niet toe om exemplaren van een programma te verspreiden, zelfs wanneer dit gratis gebeurt. Men mag in dat geval dus geen kopieën maken van het programma om die te verkopen of weg te geven, zelfs al is het aan een goede vriend.

    Uiteraard zal men de software dan ook niet op het internet mogen plaatsen waar die door derden kan gedownload of gebruikt worden.

    Laatst bijgewerkt
    15 januari 2018