Uitvoer van cultuurgoederen (buiten de EU) - Brussels Hoofdstedelijk Gewest

Aanvragen EU-vergunningen voor Brussel

Sinds  10 december 2025 behandelen de diensten van de Vlaamse of de Franse Gemeenschap geen aanvragen meer voor EU-vergunningen voor cultuurgoederen die zich in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest bevinden.

De federale overheid en de overheid van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest kwamen overeen dat de federale overheid vanaf 1 januari 2026 tijdelijk als eerste aanspreekpunt zal fungeren voor het indienen van aanvragen tot EU-uitvoervergunningen. 

Vanaf 1 januari 2026 geldt de volgende procedure voor het aanvragen van een Europese uitvoervergunning voor cultuurgoederen die zich in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest bevinden :

1. De aanvraag moet worden gestuurd naar het volgende e-mailadres: ICG-Belgium@economie.fgov.be.
2. Bij de aanvraag moet het ingevulde standaardformulier gevoegd worden, aangevuld met de nodige documentatie.
   Download het aanvraagformulier
3. Na verificatie over de ontvankelijkheid wordt de aanvraag door de FOD Economie verwerkt.

Wettelijke basis

De uitvoer van cultuurgoederen wordt geregeld door:

• EU verordening (EG) nr. 116/2009 van de Raad van 18 december 2008 betreffende de uitvoer van cultuurgoederen;
• Uitvoeringsverordening (EU) nr. 1081/2012 van de Commissie van 9 november 2012 voor de toepassing van Verordening (EG) nr. 116/2009 van de Raad betreffende de uitvoer van cultuurgoederen.

Bevoegdheden

De afgifte van de EU-uitvoervergunningen behoren in principe tot de voorbehouden bevoegdheid van de federale overheid.

De Gemeenschappen, voor wat de cultuurgoederen betreffen die zich op hun grondgebied bevinden, worden evenwel op grond van hun impliciete bevoegdheden (bepaald in artikel 10 van de bijzondere wet van 8 augustus 1980) bevoegd geacht om de vergunningen af te leveren voor het buiten de EU brengen van cultuurgoederen, zoals bedoeld bij verordening (EG) nr. 116/2009.

Er zijn dus twee overlappende bevoegdheidsniveaus:

1. de federale bevoegdheid rond vergunningen en contingenten
2. de bevoegdheid van de deelentiteiten en de uitzondering van de impliciete bevoegdheden rond uitvoervergunningen voor roerend erfgoed

Die overlapping van bevoegdheidsverdeling in België maakt een duidelijke taakverdeling rond de uitvoervergunningen voor cultuurgoederen in de zin van Verordening 116/2009 noodzakelijk:

• Vlaamse Gemeenschap

Aansluitend bij haar bevoegdheid rond culturele aangelegenheden is de Vlaamse Gemeenschap bevoegd rond uitvoervergunningen voor de betrokken cultuurgoederen, indien die cultuurgoederen:

1. zich op het grondgebied van de Vlaamse Gemeenschap bevinden (ongeacht of die in handen zijn van bepaalde instellingen dan wel van particulieren) dan wel toebehoren aan een instelling van de Vlaamse Gemeenschap die zich op het grondgebied van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest bevindt; en
2. een bijzonder belang vertonen voor de Vlaamse Gemeenschap.

• Franse Gemeenschap

Aansluitend bij haar bevoegdheid rond culturele aangelegenheden is de Franse Gemeenschap bevoegd rond uitvoervergunningen voor de betrokken cultuurgoederen, indien die cultuurgoederen:

1. zich op het grondgebied van de Franse Gemeenschap bevinden (ongeacht of die in handen zijn van bepaalde instellingen dan wel van particulieren) dan wel toebehoren aan een instelling van de Franse Gemeenschap die zich op het grondgebied van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest bevinden; en
2. een bijzonder belang vertonen voor de Franse Gemeenschap.

• Duitstalige Gemeenschap

Aansluitend bij haar bevoegdheid rond culturele aangelegenheden is de Duitstalige Gemeenschap bevoegd rond uitvoervergunningen voor die cultuurgoederen, indien die cultuurgoederen:

1. zich op het grondgebied van de Duitstalige Gemeenschap bevinden (ongeacht of die in handen zijn van bepaalde instellingen dan wel van particulieren); en
2. een bijzonder belang vertonen voor de Duitstalige Gemeenschap.

• Brussels Hoofdstedelijk Gewest

Aansluitend bij zijn bevoegdheid rond culturele aangelegenheden is het Brussels Hoofdstedelijk Gewest bevoegd rond uitvoervergunningen voor de betrokken cultuurgoederen, indien die cultuurgoederen:

1. zich op het grondgebied van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest bevinden:
   1. in handen van particulieren, of
   2. toebehoren aan niet-federale, biculturele instellingen, met name instellingen die wegens hun activiteiten moeten worden beschouwd als niet uitsluitend te behoren tot de Vlaamse dan wel de Franse Gemeenschap
2. en een bijzonder belang vertonen voor het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.

• Federale Staat

Op grond van zijn bevoegdheid rond vergunningen en contingenten en zijn algemene residuaire bevoegdheid is de Federale Staat bevoegd rond uitvoervergunningen voor de betrokken cultuurgoederen indien die cultuurgoederen:

1. zich op het grondgebied van België bevinden (strikt genomen ongeacht of die in handen zijn van particulieren dan wel bepaalde instellingen); en
2. niet de vereiste combinatie vertonen van:
   1. binnen de mogelijke reikwijdte vallen van de initiële bevoegdheden rond culturele aangelegenheden van een andere deelentiteit; en
   2. van bijzonder belang zijn voor die andere deelentiteit