Basisbankdienst

Table of Contents

    Het kan gebeuren dat een bank een klant omwille van zijn financiële toestand wil weigeren. Voor sommige klanten is het bovendien een moeilijke of onoverkomelijke hindernis om bepaalde verrichtingen via elektronische weg te moeten uitvoeren.

    Dergelijke vormen van uitsluiting van bankdiensten zijn erg hinderlijk: het wordt lastig om betalingen te doen en zelfs ontvangen van geld wordt ingewikkeld. Om deze uitsluiting tegen te gaan, is er een basisbankdienst die de banken een gegarandeerde dienstverlening oplegt. De betreffende regelgeving  werd opgenomen onder hoofdstuk 8 van titel 3 Betalingsdiensten, artikelen VII.56/1 tot VII.59/3 van boek VII van het Wetboek van economisch recht. 

    Wat is de basisbankdienst?

    Sommige mensen kunnen onmogelijk een zichtrekening krijgen bij een bank. Hun rekening is gesloten geweest en de banken waartoe ze zich richten, weigeren een nieuwe rekening te openen. Deze toestand is erg vervelend. Betalingen zijn moeilijk uit te voeren en zelfs het ontvangen van geld is ingewikkeld.

    Om te verzekeren dat iedereen minstens één zichtrekening kan hebben, bepaalt de basisbankdienst dat iedere consument die legaal in een lidstaat verblijft recht heeft op deze dienst. 

    Waarop hebt u recht met de basisbankdienst?

    Met de basisbankdienst, die de vorm aanneemt van een zichtrekening met een debetkaart, kunt u de volgende verrichtingen doen:

    • deposito’s;
    • geld afhalen;
    • overschrijvingen;
    • doorlopende betalingsopdrachten;
    • domiciliëringen;
    • uitvoering van betalingstransacties via een betaalkaart of een soortgelijk instrument.

    Deze verrichtingen kunt u uitvoeren, voor zover er voldoende geld op uw zichtrekening staat. U mag dus geen negatief saldo op uw rekening hebben.

    U krijgt ook de uittreksels van de rekening.

    Wanneer hebt u recht op de basisbankdienst?

    Indien u als consument de basisbankdienst aanvraagt bij een bank, dan mag die uw aanvraag normaal niet afwijzen. De bank mag evenmin een basisbankdienst weigeren of opzeggen wanneer u wordt toegelaten tot een procedure van collectieve schuldenregeling.

    De bank mag evenwel uw aanvraag weigeren:

    • wanneer u reeds over de basisbankdienst beschikt of wanneer u reeds een andere zichtrekening hebt, zelfs bij een andere bank;
    • wanneer u reeds rekeningen heeft voor minstens 6.000 euro; hierbij komt ook het geld dat u op rekeningen hebt bij andere banken in aanmerking;
    • wanneer u reeds kredietovereenkomsten heeft voor minstens 6.000 euro;
    • wanneer u oplichting, misbruik van vertrouwen, frauduleus faillissement, valsheid in geschrifte, of het witwassen van kapitalen gepleegd hebt.

    De kredietinstelling opent de basisbankdienst of weigert die te openen, onverwijld en uiterlijk binnen tien werkdagen na ontvangst van een volledig aanvraagformulier.

    Als de kredietinstelling de basisbankdienst weigert, moet ze u hiervan onmiddellijk na haar beslissing op de hoogte brengen.

    De bank kan de basisbankdienst ook opzeggen indien:

    • u veroordeeld bent voor oplichting, misbruik van vertrouwen, bedrieglijke bankbreuk, valsheid in geschrifte, of u heeft de betaalrekening in het kader van de basisbankdienst opzettelijk misbruikt voor illegale doeleinden;
    • er gedurende meer dan vierentwintig opeenvolgende maanden op de desbetreffende betaalrekening in het kader van de basisbankdienst geen betalingstransactie heeft plaatsgevonden;
    • u onjuiste informatie heeft verstrekt om de basisbankdienst te verkrijgen, met dien verstande dat als u wel juiste informatie zou hebben verstrekt, u geen recht op een dergelijke basisbankdienst zou hebben gehad;
    • u niet langer legaal verblijft in een lidstaat;
    • u in België een andere betaalrekening heeft geopend waarmee u kunt gebruikmaken van betalingsdiensten.

    De beslissing tot weigering of opzegging gebeurt schriftelijk en kosteloos.

    De bank moet haar beslissing motiveren en rechtvaardigen (behalve indien dat strijdig zou zijn met de wetgeving betreffende de bestrijding van terrorisme en het witwassen van geld).

    De bank moet tevens de klachten- en buitengerechtelijke beroepsprocedures vermelden die voor u open staan met de volledige naam, het adres, het telefoonnummer en het elektronische adres van het bevoegde orgaan.

    Wie verleent de basisbankdienst?

    De wet geldt voor alle kredietinstellingen die in België aan consumenten een zichtrekening aanbieden.

    Voor uw aanvraag van de basisbankdienst kunt u zich richten tot de bank van uw keuze. De banken moeten daarvoor gratis op een duidelijke wijze en zichtbare plaats, de informatie over de basisbankdienst minstens op papier beschikbaar stellen in de kantoren toegankelijk voor het publiek.

    Hoeveel kost de basisbankdienst?

    De basisbankdienst is niet noodzakelijk gratis. Vanaf 1 januari 2018 kan de bank u een maximumbedrag vragen van 15,76 euro per jaar. 
    De maximale prijs voor de basisbankdienst wordt jaarlijks aangepast rekening houdend met het indexcijfer van de consumptieprijzen

    Wat is in die prijs inbegrepen

    Voor dit maximumbedrag kunt u onbeperkt een aantal verrichtingen doen binnen de Europese Unie:

    • deposito’s
    • cheques op uw rekening laten boeken
    • geld afhalen
    • overschrijvingen
    • doorlopende betalingsopdrachten
    • domiciliëringen.

    Wanneer deze verrichtingen elektronisch kunnen gebeuren, is hun aantal onbeperkt.

    Wanneer ze manueel gebeuren (zoals bijvoorbeeld een afhaling van geld aan het loket), hebt u recht op 36 manuele verrichtingen per jaar.

    Verder zijn de kosten van opening, beheer en eventueel sluiting van de zichtrekening in de maximumprijs inbegrepen. De kosten van de rekeninguittreksels zijn eveneens in het maximale bedrag begrepen. U kunt de uittreksels elektronisch onbeperkt opvragen, of u krijgt ze minstens om de twee weken manueel ter beschikking.

    Wat mag de bank u vragen?

    Om de basisbankdienst te verkrijgen, nodigt de bank u wellicht uit een formulier in te vullen. Ze mag dat doen om te onderzoeken of u recht hebt op die dienst. Zo mag de bank u onder meer vragen of u bij haar of bij een andere bank reeds een zichtrekening hebt, of u een spaarrekening hebt en voor welk bedrag, ... (zie hoger). De voorwaarden die van toepassing zijn op het aanhouden van een basisbankdienst mogen in generlei opzicht discriminerend zijn, u mag dus geen discriminatie ondergaan op basis van uw nationaliteit, woonplaats, leeftijd enz. De bank mag u niet vragen aan te tonen dat u behoeftig bent, noch eisen dat iemand zich voor u borg stelt, noch eisen dat u andere producten (zoals verzekeringen, spaarrekeningen of leningen) bij haar zou nemen.

    Geschillen en klachten

    Wilt u een probleem signaleren of klacht indienen over financiële diensten dan kunt u terecht bij de Algemene Directie Economische Inspectie.

    U moet uw klacht ook indienen bij de bemiddelingsdienst van de kredietinstelling in kwestie. Indien er geen oplossing werd bereikt binnen een redelijke termijn, kunt u dan een beroep doen op de Bemiddelingsdienst Banken - Krediet - Beleggingen. Die behandelt de klacht met voorrang en brengt in geval van een geschil een advies uit dat bindend is voor de kredietinstelling. U kunt de Bemiddelingsdienst contacteren op het volgende adres:

    Bemiddelingsdienst Banken - Krediet - Beleggingen 
    North Gate II, 
    Koning Albert II-laan 8 bus 2
    1000 Brussel 
    Tel.: 02 545 77 70 
    Fax: 02 545 77 79 
    E-mail: ombudsman@ombudsfin.be

    Laatst bijgewerkt
    20 februari 2018