Table of Contents

    In het licht van de huidige geopolitieke omstandigheden en de nieuwe Europese verplichtingen voor het vullen van de aardgasopslagfaciliteiten, versterkt ons land het toezicht op het verbruik en de bevoorradingszekerheid van aardgas in België.

    Die monitoring bestaat uit een onderzoek van de levering van aardgas in de afgelopen kalendermaand en maandelijks bijgewerkte gegevens over de belangrijkste criteria voor het toezicht op de bevoorradingszekerheid.

    Een jaarlijks overzicht van de belangrijkste Belgische energiegegevens is ook te vinden in de Energy Key Data.

    Infografiek 1: Een overzicht van de belangrijkste maandelijke indicatoren van de Belgische aardgasbevoorradingszekerheid

    Bron: FOD Economie – Algemene Directie Energie.

    Vullen van gasopslaginstallaties in België

    De EU-verordening van 29 juni 2022 over aardgasopslag bepaalt dat de opslaginstallaties in elke lidstaat elk jaar op 1 november tot ten minste 90 % van hun commerciële capaciteit (80 % voor 2022) gevuld moeten zijn.

    In België is de enige ondergrondse gasopslaginstallatie Loenhout. Deze heeft een capaciteit van 8,7 TWh (Working Volume), waarvan 7,6 TWh is toegewezen aan vaste commerciële capaciteit (Golden SBU). De doelstellingen worden op deze basis berekend. Op 1 november 2022 waren de Belgische opslagfaciliteiten voor 100 % van hun vaste commerciële capaciteit gevuld.

    Infografiek 2 toont het huidige opslagniveau en vergelijkt het met de doelstelling voor 1 november.

    Op 1 februari 2023 was het volume van het in Loenhout opgeslagen gas 5,2 TWh of 68,6 %.

    Infografiek 2. Niveau van de Belgische gasvoorraden (commerciële capaciteit)

    Bron: Fluxys Belgium

    Maandelijks overzicht van de aardgasbevoorrading in België

    Tussen 2017 en 2021 werd gemiddeld 56 % van het gas dat België binnenkwam, doorgevoerd naar de buurlanden. België is een aardgashub met directe pijpleidingverbindingen met zijn buurlanden (Frankrijk, Nederland, Luxemburg, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk) en met Noorwegen. De terminal van Zeebrugge maakt ook de in- en uitvoer van vloeibaar aardgas (LNG) door tankschepen en vrachtwagens mogelijk.

    Infografiek 3 toont de fysieke aardgasstromen per maand op elk van de interconnecties tussen België en de buurlanden, alsook de LNG-stromen. Een positieve waarde betekent een netto-import naar België, terwijl een negatieve waarde een netto-export uit België betekent. Die stroom wordt uitgedrukt in TWh (Terrawattuur).

    Sinds oktober 2021 is als gevolg van de daling van de Russische gasinvoer in Europa een verandering zichtbaar in de gasstromen op Belgisch niveau. Terwijl het gas vroeger voornamelijk van het noorden naar het zuiden stroomde, van Noorwegen en Nederland naar Frankrijk, gaan de stromen nu van west naar oost, van het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk (LNG-terminal Duinkerken) en de LNG-terminal van Zeebrugge naar Duitsland en Nederland. Ook de hoeveelheid gas die door België stroomt, is aanzienlijk toegenomen.

    In januari 2023 heeft België voornamelijk aardgas ingevoerd uit Noorwegen (14,8 TWh) en voornamelijk aardgas uitgevoerd naar Duitsland (21,4 TWh), waar de invoer van Russisch gas via Nord Stream 1 is stopgezet.

    In 2022 was 44 % van het LNG dat per tankschip in Zeebrugge aankwam afkomstig uit Rusland, 36 % uit Qatar en 14 % uit de Verenigde Staten. Een aanzienlijk deel van het Russische LNG dat in Zeebrugge aankomt, is echter bestemd voor overslag, en vertrekt onmiddellijk naar andere bestemmingen.

    Infografiek 3. Fysieke stromen van aardgas en LNG, per buurland (TWh)

    Bron: FOD Economie – Algemene Directie Energie.

    Aardgasverbruik in België

    Infografiek 4 toont het maandelijkse aardgasverbruik van residentiële en industriële afnemers, en van de elektriciteitscentrales in België. Het omvat ook het aardgasverbruik buiten het Fluxys-net. Het aardgasverbruik wordt uitgedrukt in TWh.

    In januari 2023 verbruikten de Belgische elektriciteitscentrales 3,6 TWh, of 18 % van het totale aardgasverbruik voor België. Dat verbruik is iets lager dan het gemiddelde van de voorgaande vijf jaar.

    Op 5 augustus 2022 werd een Europese verordening aangenomen om de vraag naar gas deze winter met 15 % te verminderen. Die verordening beoogt een vrijwillige vermindering van 15 % van de vraag naar aardgas in alle lidstaten deze winter. De verordening voorziet echter in de mogelijkheid dat de Raad een "EU-alarm" afkondigt met betrekking tot de bevoorradingszekerheid, in welk geval de vermindering van de vraag naar gas verplicht wordt.

    De vermindering van het aardgasverbruik met 15 % is gepland voor de periode tussen 1 augustus 2022 en 31 maart 2023, in vergelijking met het gemiddelde verbruik over de afgelopen vijf jaar in dezelfde periode. De aan België toegekende beperkingen brengen de vermindering van het aardgasverbruik echter terug tot ongeveer 14%.

    De vraagverminderingsdoelstelling voor België is weergegeven in infografieken 4 en 5. De rode stippen in infografiek 4  geven de maandelijkse verbruiksdoelstelling aan indien de vermindering met 14 % gelijkmatig wordt gespreid over de periode tussen 1 augustus 2022 en 31 maart 2023.

    Infografiek 4: Maandelijks aardgasverbruik in België (TWh)

    Bron: FOD Economie – Algemene Directie Energie.

    Om de vrijwillige vermindering van de vraag naar aardgas met 14 % ten opzichte van de referentieperiode te bereiken, moet België tussen 1 augustus 2022 en 31 maart 2023 de maximale verbruiksdoelstelling van ongeveer 124 TWh halen. Infografiek 5 toont de gerealiseerde en verwachte vorderingen op weg naar die doelstelling.

    Infografiek 5. Vooruitgang op weg naar de doelstelling van een maximaal verbruik van 124 TWh tussen 1 augustus 2022 en 31 maart 2023 (TWh)

    Bron : FOD Economie – Algemene Directie Energie.

    Maandelijks overzicht van de evolutie van de groothandelsprijzen voor aardgas

    De evolutie van de maandelijkse gasprijzen wordt in België gevolgd door verschillende dataplatforms. Gegevens zijn bijvoorbeeld te vinden via de volgende links:

    Laatst bijgewerkt
    3 februari 2023