Table of Contents

    De bevoorradingszekerheid in de Europese Unie is voor de Unie van prioritair belang geworden. De continuïteit van EU-energievoorziening wordt versterkt door de diversificatie van de energiebronnen, de geografische afkomst daarvan en de doorvoerroutes. Bijgevolg is het belangrijk dat de EU een coherent, strategisch en doelgericht buitenlands beleid voert. De bilaterale relaties met derde landen worden omkaderd door partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomsten.

    Oost-Europese landen

    Centraal Azië

    Kaspische regio

    Noord-Afrika en het Midden-Oosten

    Oost-Europese landen

    Het samenwerkingsmemorandum op energiegebied met Oekraïne zet de doelstellingen van het Europees Nabuurschapsbeleid uit. Energieovereenkomsten met Oekraïne leggen een belangrijke klemtoon op de nucleaire fabrieken na de Chernobylramp. In september 2007 heeft een gezamenlijke Commissie-IAEA-Oekraïne de nucleaire veiligheid van de Oekraïense nucleaire fabrieken geëvalueerd en stelde ze voor een plechtige conferentie te organiseren ter uitvoering van de noodzakelijke rehabilitatie van het Oekraïense gasdoorvoernetwerk.

    Ook met Moldavië verbeterde de Europese Commissie de samenwerking. Recentelijk zijn beide partners een gezamenlijke strategie overeengekomen.

    Centraal Azië

    Het was ook belangrijk om Centraal Azië als een prioritair gebied voor de ontwikkeling van de energiesamenwerking te schetsen. De gezamenlijke declaratie “De EU en Centraal Azië: Strategie voor een Nieuwe Partnerschap” herbevestigt de noodzaak aan continuïteit van een regelmatige energiedialoog op regionaal en bilateraal niveau. Er zijn ook verschillende bilaterale samenwerkingsmemoranda getekend: samenwerkingsmemorandum op het vlak van energie met Turkmenistan, het strategische energiepartnerschap met Azerbeidjzan en de energiesamenwerking met Kazachstan. De EU werkt verder ook aan het ontwikkelen van een versterkte samenwerking met Oezbekistan.

    Kaspische regio

    De ontwikkeling van een versterkte samenwerking met de Kaspische regio is van groot belang voor de EU met het oog op een continue energievoorziening vanuit Centraal Azië. In juni 2007 werkte de Europese Commissie een specifieke regionale strategie uit omtrent de diversificatie van de energiehandelspartners en de leveringroutes.

    Het “Baku Initiatief” werd opgestart ter gelegenheid van de Ministeriële Energieconferentie in Baku op 13 november 2004 waaraan de Europese Commissie, de kuststaten van de Zwarte en Kaspische Zee en hun buurlanden deelnamen. Het ging om volgende landen:

    • Azerbeidzjan,
    • Armenië,
    • Bulgarije,
    • Georgië,
    • Kazachstan,
    • Kirgizië,
    • Moldavië,
    • Roemenië,
    • Tadzjikistan,
    • Turkije,
    • Oekraïne,
    • Oezbekistan.

    Iran en Rusland waren hier aanwezig als waarnemers.

    De deelnemende landen kwamen tot een akkoord over hun gemeenschappelijke doeleinden in verband met de versterking van de geleidelijke ontwikkeling van de regionale markten in de Kaspische kuststaten en hun buurlanden, de verbetering van het investeringsklimaat in de nieuwe infrastructuren, de wereldwijde aanmoediging van energie-efficiëntie, het gebruik van hernieuwbare energiebronnen en de bevordering van verdere integratie van energiemarkten van de Kaspische regio in de Europese markt.

    Doel van het “Baku Initiatief” is de levering van olie en gas van het Kaspische Zeegebied naar Europa te vergemakkelijken. Dit kan via Rusland of via andere doorvoerlanden zoals Iran en Turkije en is belangrijk voor de diversificatie van energiebronnen, geografische afkomst en doorvoerroutes. Ook voor het verkrijgen competitieve prijzen, evenals voor de bevordering van de economische, sociale en politieke ontwikkeling van het Kaspische Zeegebied is dit proces belangrijk.

    Teneinde een versterkte samenwerking tussen de deelnemende staten en de EU te bereiken zijn er expertwerkgroepen opgericht. Volgende onderwerpen komen er aan bod:

    • vergemakkelijking van de organisatie van een geharmoniseerde koolwaterstof- en elektriciteitsmarkt,
    • verbetering van de veiligheid van energieproductie, vervoer en levering,
    • aanmoediging van energie-efficiëntie door het gebruik van hernieuwbare energiebronnen, het rationeel gebruiken van energie en het milieuvriendelijk maken van energieproductie, -vervoer en -gebruik,
    • bevordering van de investeringen in energieprojecten in wederzijds belang.

    Het technische secretariaat INOGATE dient als coördinatiemechanisme voor de ondersteuning van de energiesamenwerking in het kader van het “Baku Initiatief”.

    Noord-Afrika en het Midden-Oosten

    Ook met volgende landen uit Noord-Afrika en het Midden-Oosten sloot de EU een energiepartnerschap af:

    • Jordanië. De gezamenlijke verklaring over de prioriteiten voor energiesamenwerking werd getekend in oktober 2007. De EU wil het Jordaanse energiebeleid in de regio ondersteunen om de toekomstige gasdoorvoer naar de EU te vergemakkelijken. De hoogste nucleaire veiligheid is van groot belang voor beide partijen.
    • Irak. De Europese Commissie en de Irakese overheid hielden in 2006 al vijf onderhandelingsrondes over een Handels- en Samenwerkingsakkoord vooraleer de echte onderhandelingen werden gestart. Bovendien zijn er aanhoudende onderhandelingen over een memorandum voor de energiesamenwerking tussen de EU en Irak.
    • Marokko. De gezamenlijke verklaring voor energiesamenwerking werd getekend in 2007. Deze samenwerking focust op de versterking van Marokkaanse rol als doorvoerder en elektriciteitsexporteur.
    • Tenslotte, zijn er besprekingen ter versterking van energierelaties tussen de EU en de twee belangrijkste energieleveranciers in de regio, namelijk Algerije en Egypte, lopend. De onderhandelingen met Egypte over het energiepartnerschap zijn in hun finale fase. Met Algerije werd in juni 2007 een overeenkomst bereikt over de territoriale beperkingen en alternatieve bedingen in de gasleveringscontracten. Dat betekende een grote stap voorwaarts in de verdieping van de strategische energierelaties tussen Algerije en de EU.
    Laatst bijgewerkt
    20 februari 2018

    Laatste nieuws voor dit thema

    1. Energie

      Publieksbevraging rond het ontwerp van Nationaal Energie- en Klimaatplan (2021-2030)

    2. Energie

      Diesel en benzine in tankstations van goede kwaliteit

    3. Energie

      Analyse van het energieverbruik van huishoudens in België