Table of Contents
Belangrijkste lessen uit de conjunctuuranalyse van de chemische en farmaceutische nijverheid in 2024
Over het algemeen kende de chemische industrie een eerder ongunstig 2024 en de farmaceutische industrie een gemengd 2024. De productie van rubber- en kunststofproducten kende een bijzonder ongunstig 2024, waarbij alle economische indicatoren tekenen van verslechtering vertoonden ten opzichte van het voorgaande jaar. De situatie kan echter variëren naargelang de verschillende bedrijfstakken waaruit die sectoren bestaan.
De afgevlakte curve van het ondernemersvertrouwen voor de chemische industrie bewoog tussen april 2024 en april 2025 naar beneden en naar boven. De afgevlakte vertrouwenscurve voor de farmaceutische industrie is sinds begin 2024 nauwelijks veranderd. Het ondernemersvertrouwen in de sector vervaardiging van producten van rubber of kunststof is in 2024 sterk verbeterd.
De bezettingsgraad van de productiecapaciteit is licht gestegen in de chemische industrie in 2024, maar is gedaald in de andere twee sectoren die zijn onderzocht. Voor elk van hen ligt de graad onder het langetermijngemiddelde. Bovendien rapporteerde de vervaardiging van rubber- en kunststofproducten in 2024 de laagste bezettingsgraad sinds 2015.
In 2024 daalde de omzet in de chemische industrie en de vervaardiging van producten van rubber of kunststof binnen een jaar na elkaar, terwijl de verkoop in de farmaceutische industrie steeg. Op de middellange termijn (2019-2024) is de verkoop in alle drie sectoren echter gestegen.
In 2024 daalde de productie op jaarbasis in zowel de farmaceutische industrie als in de rubber- en kunststofverwerking. In de chemische industrie nam de productie echter toe. Vergeleken met 2019 is de productie in de farmaceutische industrie enorm gestegen, terwijl ze in de andere twee geanalyseerde sectoren is gedaald.
Gemiddeld over de eerste negen maanden van 2024, vergeleken met dezelfde periode in 2023, daalde het aantal banen in de chemische industrie en de vervaardiging van producten van rubber of kunststof. Het aantal banen in de farmaceutische industrie is daarentegen licht gestegen. Op de middellange termijn (2019-2024) steeg het aantal banen in de chemische industrie en de farmaceutische industrie, maar daalde het aantal banen in de vervaardiging van producten van rubber of kunststof.
In 2024 steeg het gemiddelde jaarlijkse aantal mensen dat gebruikmaakt van de regeling voor tijdelijke werkloosheid in de chemische industrie voor het tweede jaar op rij. In de rubber- en kunststoffensector daarentegen daalde het sterk.
De handelsbalans was in 2024 positief voor de chemische industrie, de farmaceutische industrie en de vervaardiging van kunststofproducten. Daarentegen is er een tekort voor de vervaardiging van rubberproducten.
Raadpleeg het verslag - lente 2025
Belangrijkste lessen uit de analyse van het concurrentievermogen van de chemische en farmaceutische nijverheid in 2024
Het concurrentievermogen van de chemische, de farmaceutische en de rubber- en kunststofindustrie wordt beoordeeld aan de hand van een reeks indicatoren rond resultaten en determinanten. Het concurrentievermogen is namelijk een concept met allerlei factoren waarvoor zich een ruime benadering opdringt .
Dit rapport bevat ook een grondige analyse van de sterke en zwakke punten van de internationale handel, die blootstaat aan
- politieke spanningen
- tariefbarrières
- handelsbelemmeringen
Naast de export afhankelijkheid van België en zijn belangrijkste handelspartners, wordt ook de richting van de handelsstromen onder de loep genomen. Die kan de positie van onze industrieën zowel versterken als verzwakken.
Ons land staat op de zesde plaats van landen die bijdragen aan de bruto toegevoegde waarde (BrTW) in de Europese chemische sector (6,9 % in 2022)., Die positie bevestigt dat België sneller groeit dan het Europese gemiddelde. In de farmaceutische industrie heeft België in 2022 zijn positie als Europese pijler bevestigd: met 7,3 % van de totale farmaceutische BrTW in de Europese Unie staat ons land op de 5e plaats, na
- Ierland (34,4 %)
- Duitsland (17 %)
- Denemarken (9,4 %)
- Frankrijk (7,3 %)
Die sterke prestatie is te danken aan een aantrekkelijk industrieel weefsel dat grote farmaceutische bedrijven aantrekt, vooral op het vlak van biotechnologie en vaccins.
De uurproductiviteit in de Belgische chemische industrie ligt ruim boven die van Duitsland, Frankrijk en Italië, maar is in 2023 voor het derde jaar op rij gedaald. Onze farmaceutische sector blijft in 2023 zeer competitief en combineert een uitzonderlijke productiviteit met een goede beheersing van de loonkosten per eenheid product. Zelfs als de productiviteitsgroei vertraagt, behoudt de sector een aanzienlijk structureel voordeel ten opzichte van landen als Duitsland en Frankrijk.
Het Belgische investeringspercentage in de chemische sector bleek uitzonderlijk hoog in 2023 (49,8 % van de BrTW) en steeg sterk in één jaar tijd (+13,2 procentpunt).
Ondanks een lichte daling in 2023 blijft België een belangrijke Europese speler in farmaceutische innovatie. Ons land combineert een hoge intensiteit van immateriële activa die bijna volledig gekoppeld is aan O&O en een hoog investeringspercentage (32,3 % van de BrTW), wat wijst op een performante, kapitaalintensieve sector.
Energie- en milieukwesties staan nu centraal in het concurrentievermogen. Ze zijn vooral fundamenteel in de chemische sector, die zowel energie- als koolstofintensief is. De Belgische chemische sector is dus aanzienlijk koolstofintensiever dan Duitsland, maar presteert beter dan Nederland en Italië, twee andere grote spelers.
Die situatie weerspiegelt de nood aan een adequaat groen industrieel beleid voor energie-intensieve industrieën in België.
Raadpleeg het verslag - juni 2025
Definitie van de sectoren chemische en farmaceutische industrie
De chemische industrie (C20) omvat de bewerking van organische en anorganische grondstoffen door een chemisch procedé en de vorming van producten. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen de vervaardiging van chemische basisproducten in de eerste groep en de vervaardiging van intermediaire en eindproducten door verdere verwerking van chemische basisproducten in de overige klassen.
De vervaardiging van farmaceutische grondstoffen en producten (C21) omvat de vervaardiging van farmaceutische grondstoffen en farmaceutische producten. Ze omvat eveneens de vervaardiging van chemische producten voor medicinaal gebruik en van kruidengeneesmiddelen.
De vervaardiging van producten van rubber of kunststof (C22) omvat de vervaardiging van producten van rubber en kunststof. Kenmerkend voor die afdeling zijn de gebruikte grondstoffen.
De vervaardiging van producten van rubber omvat de vervaardiging van rubberbanden. Die nomenclatuur omvat ook de vervaardiging van andere producten van rubber, met name de vervaardiging van overige producten van natuurlijke of synthetische rubber.
De vervaardiging van producten van kunststof omvat met name de vervaardiging van platen, vellen, buizen en profielen van kunststof, maar ook de vervaardiging van verpakkingsmateriaal van kunststof (winkelzakjes, boodschappentassen, containers, dozen, kisten, korf- en andere flessen, stopsels, enz.).
Die definities zijn afkomstig van de NACEBEL-nomenclatuur, de Belgische door Statbel opgestelde versie van de Statistische Nomenclatuur van de economische activiteiten in de Europese Gemeenschap.
