Studies over het concurrentievermogen van de Belgische economie

In een economische omgeving die wordt gekenmerkt door mondialisering en door een exponentiële groei van de internationale handel, vervult het concurrentievermogen een belangrijke rol in de economie. De toenemende sterkte van de opkomende landen vereist dat de geavanceerde economieën zoals België inwerken op de structurele hefbomen van hun concurrentievermogen om hun binnenlandse marktaandeel veilig te stellen en hun exportprestaties te verbeteren of op zijn minst te behouden.

Het concurrentievermogen is een complex en multidimensionaal concept waarvan geen universele definitie bestaat. Het beroept zich op verschillende concepten naargelang het wordt gebruikt voor een land, een sector of bedrijf. Maar het concurrentievermogen is ook een relatief begrip, waarvan de meting enkel betekenis heeft in vergelijking met een soortgelijke entiteit (land, sector of bedrijf) en tevens een dynamisch en evoluerend concept.

Vroeger stond concurrentievermogen gelijk aan lage kosten en een hoge productiviteit. Concurrentievermogen is echter een breder concept geworden, ruimer dan een louter economisch begrip. De focus verschoof naar de economische structuur van een land, technologie en andere “enablers”. Tegenwoordig wordt concurrentievermogen geassocieerd met toegevoegde waarde, jobcreatie en een verhoogde welvaart.

Om het concurrentievermogen van België te meten publiceert de FOD Economie jaarlijks de Boordtabel van het concurrentievermogen van de Belgische economie. Deze publicatie verzamelt de gegevens die het belang van de belangrijkste onderliggende factoren van het concurrentievermogen benadrukken, vergelijkt deze met de prestaties van de drie buurlanden (Duitsland, Frankrijk en Nederland) en observeert hun verloop. Bovendien ontwikkelde de FOD Economie een samengestelde indicator die een algemeen beeld van de relatieve prestaties van België en zijn belangrijkste handelspartners schetst. Met behulp van deze indicator kan een rangschikking (1-4) van de vier landen opgesteld worden en kunnen de veranderingen binnen die ranking nauw opgevolgd worden.

Als aanvulling op de Boordtabel van het Belgische concurrentievermogen analyseert de FOD Economie het sectorale concurrentievermogen. Geaggregeerde indicatoren laten het namelijk niet toe om de economische sectoren te ontwaren die een tekort aan concurrentievermogen hebben of omgekeerd, die competitieve voordelen genieten. De selectie van de bestudeerde sectoren werd gemaakt op basis van de bruto toegevoegde waarde, de totale tewerkstelling, de input-outputtabellen en het belang van de sector in de totale uitvoer.