Zand- en grindwinning op zee

Zand en grind wordt al tientallen jaren op de zee gewonnen. De jaarlijkse productie bereikte in 2007 1.897.000 m³.

Dit zand en grind wordt in Groot-Brittannië, Nederland, Frankrijk en België gebruikt voor diverse toepassingen. Vooral in de bouwsector en voor strandsuppletie worden ze aangewend.

Een strikt duurzaam beheer van de beschikbare van zand- en grindvoorraden is noodzakelijk om het economische belang en de ecologische impact van de ontginning te verzoenen.

Concessievergunning

Voor de ontginning van zand of grind op zee is een concessievergunning nodig.

Om een concessievergunning te krijgen, moet de aanvrager:

• een aanvraagdossier indienen bij de directeur-generaal van de Algemene Directie Kwaliteit en Veiligheid van de FOD Economie (hoofdstuk III in het koninklijk besluit van 1 september 2004 - procedurebesluit).
• een milieueffectenrapport indienen bij de Beheerseenheid van het Mathematisch Model van de Noordzee en het Schelde-estuarium , een departement van het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen (hoofdstuk II in het koninklijk besluit van 1 september 2004 – MEB-besluit).

De behandeling van het aanvraagdossier verschilt naargelang de aanvrager:

• een private onderneming is (hoofdstuk IV van het koninklijk besluit van 1 september 2004 - procedurebesluit);
• deel uitmaakt van de Vlaamse overheid (art. 24 van het koninklijk besluit van 1 september 2004 - procedurebesluit).

Duurzaam beheer

Om een duurzaam beheer van de zand- en grindvoorraden op zee mogelijk te maken, is een continue wetenschappelijke controle nodig.

Deze controle gebeurt op twee manieren:

• via de controle op de exploratie- en exploitatieactiviteiten;
• via de studie van de impact van deze activiteiten op het mariene milieu.

Controle op de exploratie- en exploitatieactiviteiten

Elk ontginningsvaartuig dat in België actief is moet een register aan boord hebben (art. 43 van het koninklijk besluit van 1 september 2004 - procedurebesluit). Hierin moet de relevante informatie over elke winning genoteerd worden.

Een automatisch registreersysteem is geïnstalleerd aan boord van elk vaartuig om de ontginningsactiviteiten continu en onafhankelijk te registreren (art. 34 van het koninklijk besluit van 1 september 2004 - procedurebesluit).

De FOD Economie verzamelt en analyseert regelmatig de gegevens die geregistreerd worden.

Studie van de impact van deze activiteiten op het mariene milieu

De continue studie van de gevolgen van zand- en grindwinning voor het marien milieu wordt uitgevoerd door drie instellingen:

• de Dienst Continentaal Plat van de FOD Economie;
• de Beheerseenheid van het Mathematisch Model van de Noordzee en het Schelde-estuarium;
• het Instituut voor Landbouw- en visserijonderzoek - Visserij.

Hierbij wordt een grote verscheidenheid aan technieken en technologie gebruikt om zo correct en volledig mogelijk de gevolgen van de ontginningen te bepalen.

Exploratie- en technologisch onderzoek

De FOD Economie voert tevens exploratieonderzoek uit en werkt mee aan projecten die tot doel hebben de gebruikte meettechnieken en technologieën verder te ontwikkelen.

Raadgevende Commissie Exploitatie Noordzee

De Raadgevende Commissie Exploitatie Noordzee coördineert de administraties die betrokken zijn bij het beheer van de exploratie en de exploitatie van het continentaal plat en van de territoriale zee.

Deze commissie:

• coördineert de evaluatie van de concessieaanvragen;
• formuleert een advies over deze aanvragen;
• volgt de verschillende studies op die uitgevoerd worden in verband met de impact van de zandwinningen op het Belgisch continentaal plat;
• evalueert de driejaarlijkse rapportering van de resultaten van de controles;
• adviseert corrigerende maatregelen indien een negatieve invloed zou worden vastgesteld;
• formuleert beleidsvoorbereidende adviezen over alle aspecten die verband houden met de zandwinningen.