ICT- en teledistributiesector

Belgische ICT-sector

De sector van de informatie- en communicatietechnologieën (ICT) is één van de belangrijkste innoverende sectoren en staat centraal in de kenniseconomie. Deze sector, die gestoeld is op de toename van het aandeel van intellectueel kapitaal in de productiefactoren en het ICT-gebruik met name in bedrijfsprocessen, vertegenwoordigt één van de hoofdlijnen van de Lissabonstrategie.

Definitie

De ICT-sector heeft een transversaal karakter dat tegelijk industriële productieactiviteiten en diensten verenigt. Deze sector omvat alle aspecten met betrekking tot technologieën en digitale diensten, zoals:

• elektronica voor het grote publiek, audio- en video-uitrusting;
• informaticamateriaal: servers, pc’s en randapparatuur, uitrusting voor het doorzenden van gegevens;
• telecommunicatie-uitrusting: netwerkinstallaties, terminals, software en aanverwante diensten;
• software en informaticadiensten;
• telecommunicatiediensten: vaste en mobiele telefonie;
• audiovisuele diensten: televisie, video, film, spellen.

Gewicht van de ICT-sector in de economie

De Belgische ICT-sector wordt in grote mate gedomineerd door dienstenbedrijven vergeleken met productiebedrijven van industriële goederen. In 2005 bedroeg het aandeel van de Belgische ICT-sector ten opzichte van alle Belgische btw-plichtige ondernemingen 3,78 %. Voor datzelfde jaar wordt de bijdrage van de toegevoegde waarde en die van de tewerkstelling in de sector in de hele economie geraamd op respectievelijk 4,4 % en 2,56 %. Tot slot vertegenwoordigden de uitvoer en de invoer van ICT-producten respectievelijk 3,69 % van de totale uitvoer en 5 % van de totale invoer van goederen.

Groei van de ICT-sector

Tussen 2000 en 2006 steeg de toegevoegde waarde van de productie in werkelijke prijzen in de hele ICT-sector met 21,75 %. In 2004 haalde de sector niet veel voordeel uit de uitzonderlijke economische groei van België (2,8 %) en daalde het aantal werknemers in de sector over heel de bestudeerde periode. De sectoren telecommunicatie en informatica-activiteiten nemen in de hele ICT-sector een belangrijke plaats in.

Mededinging in de ICT-sector

Uit de in 2006 berekende concentratie-indexen voor de twee dienstensectoren blijkt dat de Belgische telecommunicatiesector meer geconcentreerd is dan die van de informatica-activiteiten. Kan hieruit dan worden afgeleid dat op de Belgische telecommunicatiemarkt onvolkomen concurrentie heerst? Enkel een grondigere analyse zou op deze vraag een antwoord kunnen bieden; deze analyse moet met name betrekking hebben op elk segment van de elektronische communicatiemarkt (breedbandinternet, vaste en mobiele telefonie).

Voor meer informatie

Indien u meer informatie wenst over de ICT-sector, kunt u hoofdstuk V van de publicatie “Panorama van de economie 2007” raadplegen.

Belgische teledistributiesector

Momenteel ontvangen de Belgische consumenten de televisiesignalen op analoge of digitale wijze volgens vier platforms: kabel, xDSL, satelliet en straalverbindingen. De overgang naar digitale televisie tegen 2012 is een communautair acquis waaraan België zich moet conformeren.

De kabel blijft de meest gebruikte methode om televisie te kijken in België en is in heel het land aanwezig. 95% van de gezinnen hebben teledistributie. Toch wordt sinds de invoering van digitale televisie in België de Belgische digitale teledistributiemarkt verdeeld tussen twee belangrijke economische spelers: de kabeloperatoren enerzijds en Belgacom tv anderzijds. De mededinging op deze markt blijft beperkt vanwege de feitelijke monopoliesituatie en de technologische exploitatie die eigen is aan elke economische speler.

Op middellange en lange termijn zou convergentie (met name triple play) de mededinging op de Belgische teledistributiemarkt weer kunnen aanzwengelen. De toegang tot deze markt van digitale straalverbindingen en satelliet, die vooral door de overheid wordt aangemoedigd (met name preferentieel btw-tarief op de digitale decoder), zou de situatie ook kunnen doen veranderen, met andere woorden de markt uitbreiden en de concurrentie verscherpen. Een ander element dat de mededinging zou kunnen bevorderen is de stimulering van de interoperabiliteit tussen de netwerken van de verschillende kabeldistributeurs om de ontwikkeling van homogene diensten over heel het Belgische grondgebied mogelijk te maken.

Gelet op de onvolkomen mededinging op de Belgische teledistributiemarkt kan de vraag worden gesteld of het behoud van adequate regulerende instrumenten gerechtvaardigd is.

Digitale convergentie zal de opkomst van twee belangrijke spelers, TELENET en VOO, op de kabeldistributiemarkt bevorderen. De bevoegde autoriteiten moeten aandacht hebben voor deze feitelijke toestand en er moeten verschillende mogelijkheden worden overwogen om de komst van nieuwe marktspelers te stimuleren aan door de regulator van de sector goedgekeurde voorwaarden, om alternatieven op het vlak van digitale diensten aan te bieden. De enorme belemmering voor de toegang, die duplicatie van een kabelnetwerk vormt voor elke nieuwe marktspeler, mag niet over het hoofd worden gezien.

Voor meer informatie

Indien u hierover meer wilt weten, gelieve de publicatie “De Belgische sector van de teledistributie (juni 2007)” te raadplegen.