Diamant: administratieve verplichtingen en procedures

Registratie als handelaar in diamant
In- en uitvoervergunningen
Diamond Office
Douanerechten – btw
Kimberley Proces Certificatenschema voor de internationale handel in ruwe diamant
Aangifte van de voorraad en de bedrijvigheid in de diamantsector
Kimberley Process-verklaringen voor de handel in ruwe diamant
Beroepskaarten
Algemene juridische basis

Registratie als handelaar in diamant

Toepassingsgebied

Krachtens het ministerieel besluit van 30 april 2004 is elke handelaar in diamanten gevestigd op het grondgebied van het Koninkrijk België, verplicht zich te laten registreren bij de Algemene Directie Economisch Potentieel (dienst Vergunningen) te Antwerpen. Dit houdt in dat hij het bewijs levert dat hij alle voorwaarden vervult om het beroep van handelaar uit te oefenen.

Alle handelaars in diamant, met inbegrip van producenten die gebruik maken van diamant bij het vervaardigen van toestellen, moeten dit bewijs leveren. Uiteraard zijn de verzekering en financiering van de diamanthandel die niet met de diamanten in aanraking komen uitgesloten
Naast de zelfstandigen komen zowel vennootschappen naar Belgisch recht als naar buitenlands recht in aanmerking.

Te vervullen formaliteiten

De betrokkene (persoon of firma) biedt zich bij de Algemene Directie Economisch Potentieel (dienst Vergunningen) aan met de volgende documenten:

kopie van het identiteitsbewijs van alle zaakvoerders
definitief bewijs met het ondernemingsnummer toegekend door de Kruispuntbank van Ondernemingen (via de ondernemingsloketten)
voor vennootschappen, een kopij van de notariële akte van oprichting en/of uittreksel uit het Belgisch Staatsblad
de beroepskaart indien de zaakvoerder(s), bezoldigd of onbezoldigd, een vreemde nationaliteit heeft (hebben) (met uitzondering van degenen vrijgesteld volgens KB van 3 februari 2003)
bewijs van volmacht (voor degenen die de zaakvoerder vertegenwoordigt) ondertekend door beide partijen + identiteitsbewijs van de gevolmachtigde

Na de inschrijving wordt de betrokken persoon erkend als diamantair en kan dit bewijs voorgelegd worden aan de dienst boekhouding van AWDC (Antwerp World Diamond Center).

Op deze wijze is de persoon gemachtigd voor de in- en uitvoer van ongezette diamant. De website registereddiamondcompanies.be kan geraadpleegd worden of een firma al dan niet geregistreerd is bij de Federale Overheidsdienst Economie.

Elke wijziging aan de administratieve hoedanigheid van de zaakvoerder(s) of de vennootschap wordt meegedeeld aan de Algemene Directie Economisch Potentieel (dienst Vergunningen)
Voor de doeleinden van het Kimberley Certificatenschema voor de internationale handel in ruwe diamant, kunnen ook buitenlandse vennootschappen in de Europese Unie worden geregistreerd (uitgezonderd Duitsland, het Verenigd Koninkrijk, Tsjechië, Roemenië en Bulgarije, waar een Communautaire Autoriteit inzake de toepassing van Kimberley gevestigd zijn). Deze handelaars leveren het bewijs dat zij alle formaliteiten hebben vervuld in de lidstaat waaronder zij ressorteren, om het beroep van handelaar in diamant uit te oefenen.

In- en uitvoervergunningen

De in- en uitvoer van ongezette diamant, alle categorieën, en ongezette edelstenen, vanuit of naar derde landen buiten de Europese Unie, is onderworpen aan de voorlegging bij de douane van een in- of uitvoervergunning. (Wet van 11 september 1962, ministerieel besluit van 5 september 1995, ministerieel besluit van 27 april 1997). Het betreft de HS-codes 71021000, 71022100, 71023100, 71022900, 71023900, 71031000, 71039000, 71039900, 71041000, 71042000, 71049000, 71051000, 71059000.

Deze vergunningen worden uitgereikt door de Algemene Directie Economisch Potentieel (dienst Vergunningen) te Antwerpen, op naam van erkende diamantairs of op naam van Diamond Office. De betrokkene moet daartoe rechtstreeks, of via Diamond Office (departement van de Hoge Raad voor Diamant) een aanvraag indienen bij de Algemene Directie Economisch Potentieel (dienst Vergunningen)
De geldiggemaakte in- of uitvoervergunning wordt nadien aan de douane bezorgd.

De blanco aanvraagformulieren kunnen gekocht worden bij de Algemene Directie Economisch Potentieel (dienst Vergunningen) en kosten 6 eurocent per aanvraagformulier.

Te vermelden gegevens op de aanvraagformulieren:

ondernemingsnummer, naam en volledig adres van de aanvrager
nauwkeurige omschrijving van de goederen (handelsnaam, goederencode en categorienummer)
land van verkoper, oorsprong en herkomst bij invoer
land van de koper, oorsprong en bestemming bij uitvoer
de hoeveelheid in karaat of gram
de waarde van de goederen in euro
de datum en handtekening van de aanvrager

Diamond Office

Iedere geregistreerde diamantair moet bij de Algemene Directie Economisch Potentieel (dienst Vergunningen), aangifte doen voor iedere extracommunautaire in- en uitvoer van diamant, van de waarde, het gewicht, de kwalificatie en de gedocumenteerde oorsprong of herkomst.

Voor intracommunautaire zendingen kan aangifte gedaan worden bij dezelfde dienst, maar dit is niet verplicht. Dezelfde modaliteiten als voor de controle van de extracommunautaire zendingen worden dan toegepast. Er dient in dergelijk geval echter geen in- of uitvoervergunning voorgelegd te worden bij de douane, vermits er dan geen douaneformaliteiten zijn. Voor de aangifte wordt dan gebruik gemaakt van een document genaamd "statistische opgave bij ontvangst/invoer van diamant" of "statistische opgave van verzending/uitvoer van diamant".

De aan te geven waarde, het gewicht en de kwalificatie van de in- of uitgevoerde diamanten worden vastgesteld door de erkende en beëdigde deskundigen onder het toezicht van ambtenaren van de Algemene Directie Economisch Potentieel (dienst Vergunningen) van de Federale Overheidsdienst Economie. Deze aangiften gebeuren in de lokalen van Diamond Office (AWDC) – Hoveniersstraat 22 te 2018 Antwerpen.

De deskundigen worden erkend en beëdigd door de minister van Economie, na het slagen van een bekwaamheidsproef.

In de lokalen van Diamond Office zijn ambtenaren van de Federale Overheidsdienst Financiën aanwezig (Douane) voor het vervullen van de in- en uitvoerformaliteiten van alle soorten diamant.

Douanerechten - btw

De invoer en de uitvoer van diamant is vrijgesteld van taksen en invoerrechten.

Om van de btw-vrijstelling te kunnen genieten moet een diamanthandelaar voldoen aan de voorwaarden vermeld in artikel 42, § 4 van het btw-wetboek. Deze vrijstelling geldt enkel voor geregistreerde diamantairs die uitsluitend handelaar zijn in niet-gezette diamant. In combinatie met juwelen is er geen vrijstelling van btw.

Kimberley Proces Certificatenschema voor de internationale handel in ruwe diamant

Invoer en uitvoer van ruwe diamant

De invoer en de uitvoer van ruwe diamant (HS-codes 71021000, 71022100, 71023100) is enkel toegestaan wanneer ze vergezeld zijn van een geldig Kimberley Process Certificaat (KP-certificaat) en de ruwe diamanten verpakt zijn in een fraudebestendige houder aangebracht door de bevoegde autoriteit bij export. De handel van ruwe diamant is enkel toegestaan tussen de landen die deelnemer zijn aan het Kimberley Certificatenschema voor ruwe diamant.

Zie hiervoor de de Verordening (EG) n° 2368/2002 (PDF, 322.16 Kb) van 20 december 2002 met betrekking tot het Kimberley Certificatenschema voor de internationale handel in ruwe diamant.

De Federale Overheidsdienst Economie, Algemene Directie Economisch Potentieel (dienst Vergunningen) is één van de zes Communautaire Autoriteiten in de Europese Unie bevoegd voor de controle op de ruwe diamanten die de Europese Unie binnenkomen of buitengaan. De andere Communautaire Autoriteiten zijn gevestigd in Londen (Verenigd Koninkrijk), Idar-Oberstein (Duitsland), Praag (Tsjechië), Boekarest (Roemenië) en Sofia (Bulgarije).

Met het oog op het bekomen van een Kimberley Certificaat voor de export van ruwe diamant dient de exporteur, aan de hand van "conclusive evidence", te bewijzen hoe hij de ruwe diamanten in zijn bezit gekregen heeft (aankoopfacturen, KP-certificaten, …). Deze bewijsstukken dienen voorgelegd te worden aan de Algemene Directie Economisch Potentieel (dienst Vergunningen) te Antwerpen die bevoegd is om het Kimberley Certificaat op te maken en geldig te maken.

De diamanthandelaar krijgt steeds een gewaarmerkte kopie van het KP-certificaat (zowel bij invoer als bij uitvoer), die hij gedurende drie jaren moet bewaren samen met een kopie van de factuur van de betreffende transactie.

Zelfregulering van de sector

Met betrekking tot de internationale handel in ruwe diamant (Kimberley Proces) voorziet de Europese Verordening nr. 2368/2002 een systeem van zelfregulering van de diamantsector.
Volgens Verordening (EG) nr. 762/2003 zijn de vier Antwerpse diamantbeurzen opgenomen in de lijst van diamantorganisaties die het systeem van garanties en zelfregulering van de bedrijfstak toepassen.

Handelaars in ruwe diamant die lid zijn van één van deze erkende organisaties dienen een door de exporteur ondertekende verklaring op de factuur aan te brengen als bewijs van de legale invoer of aankoop.

Bovendien wordt jaarlijks door een onafhankelijke controleur gecertifieerd:

dat kopieën van alle facturen van leveranciers en klanten zorgvuldig worden bewaard gedurende ten minste drie jaar en
dat alle transacties voldeden aan de voorwaarden zoals voorgeschreven door de Verordening, of dat de transacties die daar niet aan voldeden, aan de bevoegde autoriteit zijn gemeld.

Deze verklaring (KP-verklaring) moet samen met de aangifte van de voorraad en de bedrijvigheid (zie hierna) ingediend worden bij Algemene Directie Economisch Potentieel (dienst Vergunningen).
Indien de diamanthandelaar in het referentiejaar geen handel in ruwe diamant verricht heeft, dient hij dit persoonlijk te verklaren. De diamanthandelaars die een omzet in ruwe diamant realiseren van minder dan 6,25 miljoen euro, dienen slecht eens in de drie jaar een KP-verklaring door een onafhankelijk controleur te bezorgen. De Algemene Directie Economisch Potentieel (dienst Vergunningen) heeft evenwel het recht om een jaarlijkse verklaring op te vragen indien daartoe redenen zouden zijn.

Een onafhankelijke controleur is een boekhouder, revisor of accountant, die werkt voor rekening van derden en die wettig erkend is om het beroep te kunnen uitoefenen.

Aangifte van de voorraad en de bedrijvigheid in de diamantsector

Alle geregistreerde "diamanthandelaars" moeten jaarlijks bij de Algemene Directie Economisch Potentieel (dienst Vergunningen) te Antwerpen, een aangifte van de voorraad diamant en de bedrijvigheid indienen. De blanco formulieren zijn kosteloos bij deze dienst te bekomen, en zijn ook in elektronische vorm (XLS, 160 Kb) beschikbaar. Aan te vragen via:

Diamond@economie.fgov.be met in Cc : Daniël.Daeyaert@economie.fgov.be

De ingevulde formulieren "aangifte van de voorraad en de bedrijvigheid" worden per post en/ of per e-mail bezorgd aan de Algemene Directie Economisch Potentieel (dienst Vergunningen) te Antwerpen terugbezorgd uiterlijk op 31 maart van het volgend jaar.

Kimberley Process-verklaringen voor de handel in ruwe diamant

Zie hiervoor "zelfregulering van de sector".
Een model van deze verklaringen zijn eveneens kosteloos te bekomen via:

Diamond@economie.fgov.be met in cc : Daniël.Daeyaert@economie.fgov.be

De KP-verklaringen worden per post aan de Algemene Directie Economisch Potentieel (dienst Vergunningen) te Antwerpen bezorgd samen met de aangifte van de voorraad en de bedrijvigheid (31 maart van het volgend jaar).

Beroepskaarten

Iedere zaakvoerder/bestuurder met een vreemde nationaliteit, moet van een beroepskaart hebben voor de uitoefening van een zelfstandige beroepsactiviteit.
De aanvraag voor een beroepskaart wordt ingediend door bemiddeling van de bevoegde Belgische diplomatieke of consulaire vertegenwoordiger in het land waar de aanvrager verblijft, tegelijk met de aanvraag tot verblijf of bevestiging.
De aanvraag tot verlengen, wijzigen, hernieuwen wordt ingediend door bemiddeling van het bestuur van de gemeente waar de aanvrager verblijft en hij een geldig getuigschrift van inschrijving in het vreemdelingenregister of een geldige verblijfsvergunning bezit.

Het koninklijk besluit van 3 februari 2003 voorziet een vrijstelling van beroepskaart voor bepaalde categorieën van vreemdelingen.

Algemene juridische basis

De Programmawet van 2 augustus 2002 voert een toezicht in op de handelingen gesteld in de diamantsector op het Belgisch grondgebied. Het gaat hier om de controle op de transacties van diamanten en het aanleggen van diamantvoorraden door handelaren in ongezette en geslepen diamant, ruwe diamant, industriediamant, boart, synthetische diamant, diamantpoeder.

Het Ministerieel besluit van 30 april 2004 (PDF, 64.37 Kb) geeft uitvoering aan de bepalingen in artikels 168 tot en met 170 van de Programmawet van 2 augustus 2002.

Anti-witwaswetgeving

De wet van 11 januari 1993 tot voorkoming van het gebruik van het financiële stelsel voor het witwassen van geld en de financiering van het terrorisme (anti-witwaswet) is met de inwerkingtreding van het koninklijk besluit van 21 september 2004 van toepassing op de geregistreerde diamanthandelaren. Het koninklijk besluit van 22 oktober 2006 bevat het reglement met de toepassingsmodaliteiten in uitvoering van de anti-witwaswetgeving.

Dit KB bepaalt dat elke handelaar in diamant binnen zijn onderneming een anti-witwasverantwoordelijke moet aanwijzen die toeziet op de naleving van de in het reglement opgelegde verplichtingen: identificatie van cliënten (met specifieke maatregelen voor verrichtingen op afstand, voor politiek prominente personen of voor het bepalen van de uiteindelijke begunstigden), een waakzaamheidsplicht (actualisatie van de gegevens - aandacht besteden aan atypische verrichtingen), een bewaringsplicht (vijf jaar voor de bewijsstukken), een meldingsplicht (melding van verdachte transacties) en de plicht tot opleiding en sensibilisering van de werknemers.

Artikel 19, §7 bepaalt dat de anti-witwasverantwoordelijke jaarlijks een schriftelijk activiteitenverslag moet opstellen over de toepassing van de anti-witwaswet binnen de onderneming. Een model, waarvan een blanco exemplaar hier kan gedownload worden (+ link), dient uiterlijk op 31 maart van ieder jaar, ingediend te worden bij de FOD Economie, Algemene Directie Economisch Potentieel (dienst Vergunningen) te Antwerpen, Italiëlei 124 bus 71 te 2000 Antwerpen.

Contact Center

Directie Nijverheid – Diamant