Veiligheid van machines

Machines zijn een onmisbaar onderdeel van onze moderne industriële maatschappij. Niet alleen in de industrie en op de arbeidsplaats maar ook in het dagelijkse leven wordt gebruik gemaakt van machines (werk- en tuingereedschap).

Het gebruik van machines is zeker niet zonder gevaar. Een aantal bekende gevaarsaspecten zijn:

• vallende voorwerpen;
• wegschietende voorwerpen;
• elektriciteit;
• montagefouten;
• extreme temperaturen;
• ontploffingen;
• bewegende delen, enz.

Reglementering

Verplichtingen van de fabrikanten

Wijzigingen in de reglementering vanaf 29/12/2009

Reglementering

De veiligheid van machines wordt geregeld in het koninklijk besluit van 12 augustus 2008 betreffende het op de markt brengen van machines dat een uitvoeringsbesluit is van de wet van 9 februari 1994 betreffende de veiligheid van producten en diensten.

Sedert 29/12/2009 is het koninklijk besluit van 5 mei 1995 betreffende het op de markt brengen van machines opgeheven en vervangen door het koninklijk besluit van 12 augustus 2008 betreffende het op de markt brengen van machines.

Verplichtingen van de fabrikanten

Machines en veiligheidscomponenten moeten voldoen aan de fundamentele veiligheids- en gezondheidseisen.

Alvorens een machine of een veiligheidscomponent op de markt te brengen, moet de fabrikant één van de voorziene conformiteitbeoordelingsprocedures volgen en een technisch dossier samenstellen.

Daarna stelt hij de EG-verklaring van overeenstemming op en brengt hij de CE-markering op de machine aan.

Indien de fabrikant of zijn in de gemeenschap gevestigde gevolmachtigde niet aan de bovengenoemde verplichtingen heeft voldaan, rusten deze verplichtingen op eenieder die de machine of de veiligheidscomponent in de handel brengt.

Dezelfde verplichtingen gelden voor diegene die machines of machineonderdelen of veiligheidscomponenten van verschillende herkomst assembleert of die de machine of de veiligheidscomponent voor zijn eigen gebruik vervaardigt.

Wijzigingen in de reglementering sedert 29/12/2009

Fundamentele wijzigingen die door het koninklijk besluit van 12/08/2008 betreffende het op de markt brengen van machines werden aangebracht:

• Dit besluit is ook van toepassing op de niet voltooide machines. Het technisch dossier van deze niet voltooide machines moet beschrijven met welke eisen van het besluit ze conform zijn;
• De essentiële veiligheids- en gezondheidseisen met betrekking tot de risicobeoordeling zijn meer gedetailleerd;
• Wat de machines in bijlage IV (als gevaarlijk beschouwde machines) betreft, heeft de fabrikant 2 mogelijkheden:
  •  1ste geval: de fabrikant ontwerpt zijn machine in overeenstemming met een geharmoniseerde norm die alle relevante essentiële eisen dekt: er is geen tussenkomst nodig van een aangemelde instantie om de conformiteit te beoordelen.
  • 2de geval: indien de fabrikant geen geharmoniseerde normen toepast - of slechts gedeeltelijk toepast - of indien de gehanteerde normen niet alle relevante essentiële eisen dekken: hij opteert voor hetzij een EG-typeonderzoek, hetzij een procedure van "volledige kwaliteitsborging" (bijlage X).
• De liften waarvan de snelheid niet hoger is dan 0,15 m/s zijn opgenomen in het toepassingsgebied; 

• De draagbare bevestigingswerktuigen met explosieve lading en andere slagwerktuigen zullen onder het toepassingsgebied van dit besluit vallen vanaf 30/06/2011.