Voorstelling van de concentratiehandelingen

• Definitie
• Concentraties die onderworpen zijn aan de toelating van de Raad voor de Mededinging
• Aanmelding
• Omkeerbaarheid van de concentratie
• Onderzoek en beslissing
• Sancties
• Beroep 

Definitie

Een “concentratie” verwijst naar elke handeling die een duurzame wijziging van zeggenschap in een onderneming met zich meebrengt. De zeggenschap over een onderneming is de mogelijkheid om een bepalende invloed op haar activiteit uit te oefenen.

Een concentratie kan plaatshebben:

• als twee onafhankelijke ondernemingen beslissen om een fusie aan te gaan;
• als een onderneming of een persoon die de zeggenschap heeft over een onderneming een andere onderneming of een deel van de activiteiten van deze onderneming koopt en er zo exclusieve zeggenschap over verkrijgt (verwerving);
• als twee ondernemingen op duurzame manier een gemeenschappelijke onderneming oprichten (joint-venture).

Voor een volledig overzicht van de handelingen die een concentratie uitmaken, zie artikel 6 van de wet tot bescherming van de economische mededinging, gecoördineerd op 15 september 2006, hierna WBEM.

Concentraties die onderworpen zijn aan de toelating van de Raad voor de Mededinging

In België moeten enkel concentratiehandelingen van een zekere omvang de voorafgaande goedkeuring van de Raad voor de Mededinging verkrijgen.

Aanmeldingsdrempels

Om te bepalen welke handelingen aan die voorafgaande controle onderworpen zijn, heeft de wetgever aanmeldingsdrempels ingevoerd. Zo zijn de ondernemingen die de twee volgende voorwaarden voldoen aan deze controle onderworpen:

• de betrokken ondernemingen moeten samen in België een totale omzet van meer dan 100 miljoen euro realiseren;
• minstens twee van de betrokken ondernemingen moeten elk in België een omzet realiseren van minstens 40 miljoen euro (art. 7, § 1 van de WBEM).

Als de ondernemingen die een concentratiehandeling stellen deze drempels halen, moeten ze deze handeling aanmelden bij het Auditoraat (art. 9 van de WBEM).

Concentratiehandelingen met een Europese dimensie

De verordening (EG) Nr. 139/2004 van de Raad van 20 januari 2004 betreffende de controle op concentraties van ondernemingen, aangenomen in het kader van de modernisering van het communautaire mededingingsbeleid, bepaalt onder welke voorwaarden een concentratie geacht wordt een communautaire dimensie te hebben.

Concentratiehandelingen met een Europese dimensie zijn evenwel niet onderworpen aan de goedkeuring van de Raad voor de Mededinging (wat de drempels op communautair gebied betreft, zie de verordening (EG) Nr. 139/2004 van de Raad van 20 januari 2004 betreffende de controle op concentraties van ondernemingen). Zij behoren tot de exclusieve bevoegdheid van de Europese Commissie, onder voorbehoud van de mogelijkheid om ze in bepaalde omstandigheden naar de Belgische mededingingsautoriteit te verwijzen.

Aanmelding

De ondernemingen moeten de concentratie aanmelden vóór hun totstandkoming en na het sluiten van de overeenkomst, hoewel een ontwerpovereenkomst eveneens kan worden aangemeld. In het geval van een openbaar aanbod tot aankoop of ruil, kunnen de partijen eveneens een ontwerp aanmelden wanneer zij hun voornemen tot het doen van een dergelijk bod publiekelijk hebben aangekondigd (art. 9, § 1 van de WBEM).

De concentraties moeten aangemeld worden bij de griffie van de Raad ter attentie van het Auditoraat met gebruikmaking van het formulier in bijlage bij het KB van 31 oktober 2006 betreffende het aanmelden van de concentraties van ondernemingen bedoeld in artikel 9 van de WBEM.

Voor de praktische modaliteiten en eventuele prenotificaties wordt aangeraden om vooraf contact op te nemen met de griffie van de Raad voor de Mededinging.

Omkeerbaarheid van de concentratie

De ondernemingen mogen de concentratie niet tot uitvoering brengen vóór de beslissing van toelaatbaarheid van de Raad voor de Mededinging. Deze laatste kan echter, voor bepaalde handelingen, een afwijking verlenen op dit verbod op vraag van de betrokken ondernemingen (art. 9, §§ 4 tot 6 van de WBEM).

Onderzoek en beslissing

Procedure in eerste fase

De Raad voor de Mededinging moet een beslissing nemen binnen een termijn van veertig werkdagen te rekenen vanaf de dag volgend op de dag van de aanmelding. Deze termijn wordt met vijftien werkdagen verlengd indien de ondernemingen verbintenissen aanbieden teneinde hun concentratie toelaatbaar te maken. Deze termijn kan niet worden verlengd tenzij op uitdrukkelijk verzoek van de partijen en voor de duur die zij voorstellen (art. 58 van de WBEM).

Vereenvoudigde procedure: eerste fase

In het geval van een vereenvoudigde procedure – wanneer de concentraties een beperkte impact hebben op de markt – bezorgt de auditeur aan de aanmeldende partijen een brief die de toelaatbaarheid van de concentratie vaststelt binnen de 20 werkdagen. Deze brief wordt beschouwd als een beslissing van toelaatbaarheid van de Raad.

Indien de voorwaarden voor de toepassing van de vereenvoudigde procedure niet vervuld zijn of als er ernstige twijfels bestaan over de toelaatbaarheid van de concentratie, zendt de auditeur een brief binnen de 20 werkdagen aan de aanmeldende partijen en daardoor vervalt de vereenvoudigde procedure (art. 61 van de WBEM).

Beslissing

Voor zijn beslissing steunt de Raad voor de Mededinging zich op het gemotiveerd verslag van de auditeur dat werd opgesteld op basis van het onderzoek verricht door de Dienst voor de Mededinging. In zijn analyse houdt hij ondermeer rekening met de noodzaak een daadwerkelijke mededinging te handhaven en te ontwikkelen, met de keuzemogelijkheden van leveranciers en afnemers, en met de belangen van de consumenten.

De Raad verklaart volgende concentraties toelaatbaar:

• concentraties die een daadwerkelijke mededinging niet op een significante wijze belemmeren, onder andere door het in het leven roepen of versterken van een machtspositie;
• concentraties waarbij de betrokken ondernemingen samen minder dan 25 % van de markt controleren.

Indien dit nodig blijkt, kunnen de ondernemingen verbintenissen voorstellen opdat de concentratie toelaatbaar zou verklaard worden. Deze verbintenissen bestaan uit voorwaarden en verplichtingen, waartoe de ondernemingen zich verbinden ze te zullen naleven en die er borg voor staan dat de concentratie geen nefaste gevolgen zal hebben op concurrentieel vlak.

Indien over de toelaatbaarheid van de concentratie ernstige twijfels bestaan, kan de Raad beslissen een tweede procedurefase te starten.

Procedure in tweede fase en beslissing

In geval van ernstige twijfels omtrent de toelaatbaarheid van de concentratie, beslist de Raad voor de Mededinging een tweede procedurefase te starten van 60 werkdagen. Deze termijn wordt verlengd met maximum 20 werkdagen indien de betrokken ondernemingen verbintenissen voorstellen. Deze termijn kan slechts worden verlengd op uitdrukkelijk verzoek van de partijen en voor de duur die zij voorstellen.

De Raad voor de Mededinging vraagt het Auditoraat hem een bijkomend onderzoeksverslag voor te leggen en daaropvolgend verklaart hij de concentratie al dan niet toelaatbaar, met of zonder voorwaarden.

Schema’s

Voor een algemeen overzicht van de procedures met betrekking tot de concentraties zijn volgende vereenvoudigde schema's ter beschikking:

• Schema betreffende een concentratie in eerste fase (PDF, 9.47 Kb): normale procedure
• Schema betreffende een concentratie in eerste fase (PDF, 7.98 Kb): vereenvoudigde procedure
• Schema betreffende een concentratie in tweede fase (PDF, 8.24 Kb) 

Sancties

 De Raad voor de Mededinging kan volgende sancties opleggen:

• boetes die oplopen tot 10 % van de omzet van ondernemingen:
  • die de concentratie ten uitvoer brengen vooraleer deze toelaatbaar wordt verklaard;
  • die de verbodsbeslissingen of de toelaatbaarheidsbeslissingen onder voorwaarden niet respecteren;
• dwangsommen tot beloop van 5 % van de gemiddelde dagelijkse omzet aan de ondernemingen die de verbodsbeslissingen of de beslissingen tot toelating onder voorwaarden niet naleven;
• boetes tot beloop van 1 % van de omzet aan de ondernemingen, die een concentratie die binnen het toepassingsgebied van de WBEM valt, niet aanmelden;
• boetes tot beloop van 1 % van de omzet aan de personen, ondernemingen of ondernemingsverenigingen die geen medewerking verlenen tijdens het onderzoek (art. 63 en volgende van de WBEM).

Beroep

Beroep voor het Hof van beroep te Brussel

De aanmeldende partijen kunnen beroep aantekenen tegen de beslissingen van de Raad voor de Mededinging (met inbegrip van de stilzwijgende beslissingen tot toelating) bij het Hof van beroep te Brussel en wel binnen de dertig dagen vanaf de kennisgeving van de beslissing van de Raad.

Iedere andere persoon die gevraagd heeft om te worden gehoord op de zitting en die een belang kan aantonen, kan eveneens ten laatste dertig dagen na de kennisgeving van de beslissing beroep aantekenen bij het Hof van beroep te Brussel (art. 75 en volgende van de WBEM).

Eveneens binnen een termijn van dertig dagen te rekenen van de kennisgeving van de beslissing van de Raad voor de Mededinging, kan de minister een beroep instellen bij het Hof van beroep te Brussel.

Beroep voor de ministerraad

Om redenen van algemeen belang die zwaarder wegen dan het risico van aantasting van de mededinging, kunnen de aanmeldende partijen aan de ministerraad vragen de verwezenlijking van een concentratie toe te staan of om geheel of gedeeltelijk de voorwaarden en verplichtingen op te heffen die eventueel door de Raad voor de Mededinging zijn uitgesproken.   

De ministerraad kan eveneens ambtshalve optreden.

De ministerraad doet uitspraak binnen een termijn van dertig dagen te rekenen van de dag van de kennisgeving van de beslissing van de Raad voor de Mededinging.