Aansluiting bij een sociaal verzekeringsfonds

Elke natuurlijke persoon die, in België, een beroepsactiviteit uitoefent zonder daarbij gebonden te zijn door een arbeidsovereenkomst of statuut, wordt beschouwd als “zelfstandige“. Er is in dat geval geen ondergeschikt verband.

De zelfstandige heeft een eigen sociaal statuut en een specifieke socialezekerheidsregeling. Om die reden moet hij zich aansluiten bij een sociaalverzekeringsfonds voor zelfstandigen van zijn keuze en daar ieder kwartaal sociale bijdragen betalen.

Het sociaal statuut van de zelfstandigen 

Aansluiting bij een sociaal verzekeringsfonds 

Betaling van de sociale bijdragen 

Meer informatie?

Aansluiting bij een sociaal verzekeringsfonds

In principe bent u als zelfstandige onderworpen aan het sociaal statuut der zelfstandigen. Om die reden moet u zich aansluiten bij een sociaalverzekeringsfonds voor zelfstandigenExterne link. U kunt dit fonds vrij kiezen. Deze verplichting geldt ook voor de zelfstandigen in bijberoep.

U moet uiterlijk op de dag van uw start als zelfstandige aangesloten zijn bij een sociaal verzekeringsfonds.

Indien u daarmee te laat bent, vraagt het Rijksinstituut voor de Sociale Verzekeringen der ZelfstandigenExterne link (RSVZ) u om uw aansluiting in orde te brengen. Als u het niet doet, wordt u automatisch aangesloten bij de Nationale Hulpkas voor ZelfstandigenExterne link. Er zijn administratieve boetes in geval van inbreuk.

Als u een vennootschap opricht, moet die ook worden aangesloten bij een sociaalverzekeringsfonds voor zelfstandigen (ook als u zelf al bent aangesloten). De vennootschap moet een jaarlijkse bijdrage betalen voor het sociaal statuut van de zelfstandigen.

Buitenlanders moeten op het moment van hun aansluiting de nodige vergunningen voorleggen om een zelfstandige activiteit in België te mogen uitoefenen:

  • een beroepskaart voor vreemdelingen die een zelfstandige activiteit willen uitoefenen in België;
  • of de nodige documenten over de verblijfsvoorwaarden voor de onderdanen van bepaalde Centraal- en Oost-Europese landen die in België een economische activiteit willen uitoefenen, maar niet in loondienst, of die hier een vennootschap willen oprichten.

Betaling van de sociale bijdragen

Als zelfstandige moet u sociale bijdragen aan uw sociaalverzekeringsfonds betalen. Onder bepaalde voorwaarden hoeven bepaalde verzekerden geen sociale bijdragen te betalen (zelfstandigen in bijberoep, gepensioneerden, studenten …).

Sinds 1 januari 2015 is de berekeningswijze van de sociale bijdragen voor zelfstandigen fundamenteel veranderd. De bijdragen van een bepaald bijdragejaar worden voortaan berekend op basis van de zelfstandige beroepsinkomsten van datzelfde jaar. Voorheen werden bijdragen berekend op basis van de inkomsten van vier jaar voordien. Nu sluit de berekening van de bijdragen dus beter aan bij de economische realiteit van de zelfstandige.

De berekening van de sociale bijdragen gebeurt in twee fases:

  • In het bijdragejaar zelf betaalt u een voorlopige bijdrage op basis van de zelfstandige beroepsinkomsten van drie jaar voordien. Aan het begin van elk kalenderkwartaal (de maanden januari, april, juli en oktober) ontvangt u een vervalbericht met de bedragen die uiterlijk voor het einde van elk kwartaal moeten worden betaald.
  • De fiscus stelt later – meestal twee jaar - de beroepsinkomsten van het bijdragejaar zelf vast. Het sociaalverzekeringsfonds maakt dan een eindafrekening van de sociale bijdragen op basis van de beroepsinkomsten van dat bijdragejaar.

En voor de starters?

Als starter heeft u geen voorgaande jaren als zelfstandige. Uw voorlopige bijdragen worden dus berekend op basis van een zelf aangegeven inkomen of op basis van een wettelijk minimum.

Uw inkomsten schatten

Het kan natuurlijk zijn dat uw beroepsinkomsten van drie jaar geleden anders waren dan uw huidige beroepsinkomsten. Daarom moet u telkens als u een trimestrieel vervaldagbericht ontvangt een inschatting maken van uw huidige inkomsten. Die vergelijkt u met uw inkomsten van drie jaar voordien.

Er zijn dan drie mogelijkheden:

  • uw inkomsten zijn ongeveer stabiel gebleven of u kunt moeilijk inschatten hoe ze nog gaan verlopen: u betaalt de bijdrage zoals vermeld op het vervaldagbericht.
  • u meent dat uw huidige inkomsten hoger zijn dan die van drie jaar geleden: u betaalt een hogere bijdrage.
  • u stelt vast dat uw huidige inkomsten lager liggen dan die van drie jaar geleden. Bovendien vallen ze heel waarschijnlijk beneden een bepaalde wettelijke drempel. U betaalt een lagere bijdrage. U moet uw sociaalverzekeringsfonds er wel van overtuigen dat uw inkomsten gedaald zijn, want het moet zijn akkoord geven.

Opgelet: als bij de definitieve bijdragenafrekening blijkt dat uw inkomsten de drempel overschrijden, betaalt u bovenop de bijdragen een vermeerdering.

Eindafrekening

Zodra het sociaalverzekeringsfonds de definitieve jaarinkomsten kent, bezorgt het u een eindafrekening. Daarop staat het definitieve bedrag van de bijdragen. Heeft u minder betaald, dan moet u bijbetalen. Heeft u al te veel bijdragen betaald, dan krijgt u een terugbetaling.

Er wordt geen enkele vermeerdering toegepast op de bijdragen die u moet bijbetalen, maar wel voor wie onterecht een vermindering heeft bedongen.

Meer informatie?

Voor meer inlichtingen over het sociaal statuut van zelfstandigen alsook hun rechten en verplichtingen, kunt u contact opnemen met:

  • de Directie-generaal Zelfstandigen van de FOD Sociale Zekerheid;
  • het Rijksinstituut voor de Sociale Verzekeringen van de Zelfstandigen (RSVZ);
  • een sociaalverzekeringsfondsExterne link voor zelfstandigen.

FOD Sociale Zekerheid
Directie-generaal Zelfstandigen
Administratief Centrum Kruidtuin
Finance Tower
Kruidtuinlaan 50, bus 120
1000 Brussel
Tel.: +32 2 528 64 50
Fax: +32 2 528 69 77
E-mail: zelfindep@minsoc.fed.be
Website van de FOD Sociale ZekerheidExterne link 

Rijksinstituut voor de sociale verzekeringen der zelfstandigen (RSVZ)
Willebroekkaai 35
1000 Brussel
Tel: +32 2 546 42 11
Fax: +32 2 511 21 53
E-mail: info@rsvz-inasti.fgov.be
Website RSVZExterne link

Nuttige Links

Publicaties

Contact Center

FOD Economie, K.M.O., Middenstand en Energie
Contact Center

Vooruitgangstraat 50
1210 Brussel

Webpagina

Tel. (gratis nr.): 0800 120 33
Vanuit het buitenland: +32 800 120 33

Fax (gratis nr.): 0800 120 57
Vanuit het buitenland: +32 800 120 57

Volg de FOD Economie

FacebookExterne linkTwitterExterne link