Het beheer van radioactief afval en ontmanteling

De Nationale Instelling voor Radioactief Afval en verrijkte Splijtstoffen (NIRAS) is belast met het beheer van het radioactief afval dat zich in België bevindt.

NIRAS staat onder de voogdij van de minister van Economie en werd opgericht als een openbare instelling met rechtspersoonlijkheid door art. 179, §2 van de wet van 8 augustus 1980, gewijzigd bij de wet van 11 januari 1991.

Taken van NIRAS

Het beheer van radioactief afval

NIRAS voert taken uit in het kader van het beheer van radioactief afval:

• het vervoer van het radioactief afval (al dan niet geconditioneerd);
• het inventariseren van het radioactief afval op het Belgische grondgebied;
• de verwerking en de conditionering van het radioactief afval voor rekening van de producenten die niet over de erkende uitrusting beschikken. De behandeling en conditionering van het radioactief afval wordt dan toevertrouwd aan Belgoprocess, een dochteronderneming van NIRAS;
• de kwalificatie en de opvolging van operaties die nodig zijn voor de conditionering van radioactief afval bij de producenten die over de erkende uitrusting beschikken. De erkenning van de uitrusting gebeurt door NIRAS. De behandeling en conditionering van het radioactief afval gebeurt dan door de producenten zelf;
• de opslag van het radioactief afval buiten de installaties van de producent;
• de berging van het radioactief afval.

Ontmanteling van nucleaire installaties

NIRAS voert eveneens taken uit in het kader van de ontmanteling van bepaalde nucleaire installaties. De Belgische Staat belast NIRAS met het beheer van de ontmanteling van de vroegere nucleaire installatie “Eurochemic” op de site van Belgoprocess (Dessel) en van de vroegere afdeling “Afvalverwerking” van het Studiecentrum voor Kernenergie (Mol). De dagelijkse uitvoering van de werken op deze sites werd overgedragen aan de dochteronderneming Belgoprocess.

De ontmanteling van nucleaire sites door NIRAS omvat de volgende taken:

• de inzameling en evaluatie van alle gegevens die nodig zijn voor het beheer van het afval;
• het programma voor de ontmanteling van de installaties;
• de uitvoering van de ontmantelingsprogramma’s als de eigenaar ze zelf niet uitvoert.

Het beheer van de technische passiva

NIRAS is ten slotte belast met het beheer van de technische passiva van het Studiecentrum voor Kernenergie (SCK-CEN) en van het Instituut voor Radio-elementen (IRE).

Van waar komt het radioactief afval?

Kernreactoren voor industriële elektriciteitsproductie produceren radioactief afval, maar radioactief afval kan ook afkomstig zijn van medische toepassingen in ziekenhuizen, van wetenschappelijk onderzoek in universiteiten of onderzoeksinstellingen en van het gebruik van radioactieve bronnen in landbouw en in de industrie.

Wat doet men in België met het radioactief afval?

NIRAS maakt onderscheid tussen drie types van radioactief afval:

• Type A: kortlevend, middel- of laagradioactief afval.
• Type B: langlevend middel- of laagradioactief afval.
• Type C: langlevend hoogradioactief afval.

Voor het radioactief afval van het type A heeft de ministerraad van 23 juni 2006 beslist dit afval te bergen in een installatie voor oppervlakteberging op het grondgebied van de gemeente Dessel.

Voor het radioactief afval van het type B en C wordt een oplossing gezocht om het afval geologisch te bergen in een ondergrondse installatie. Hiervoor werkt NIRAS samen met het Studiecentrum voor Kernenergie.

Welke sites worden in België ontmanteld?

De volgende nucleaire sites worden in België ontmanteld:

• de site van de vroegere nucleaire installatie “Eurochemic” te Mol.
• de site van de vroegere afdeling “Afvalverwerking” van het Studiecentrum voor Kernenergie, eveneens te Mol.

De sites worden beheerd door Belgoprocess.