Duurzame ontwikkeling met betrekking tot energie

Duurzame ontwikkeling wordt gedefinieerd als “het tegemoetkomen aan de noden van de huidige generatie zonder de behoeftevoorziening van de komende generaties in het gedrang te brengen”. (definitie Brundtland-rapport 1987).

Op de portaalsite van de duurzame ontwikkelingExterne link vindt u alle informatie in verband met het huidige beleid, de Interdepartementale Commissie Duurzame Ontwikkeling (ICDO), de federale programmatorische overheidsdienst Duurzame Ontwikkeling (PODDO), de Task Force Duurzame Ontwikkeling van het Federaal Planbureau, de federale Raad voor Duurzame Ontwikkeling (FRDO), het Federaal Plan Duurzame Ontwikkeling (FPDO), de Gids met duurzame aankopen enz… 

Sinds 25 april 2007 is het principe duurzame ontwikkeling ingeschreven in artikel 7bis van de Belgische Grondwet: “Bij de uitoefening van hun respectieve bevoegdheden streven de federale staat, de gemeenschappen en de gewesten de doelstellingen na van een duurzame ontwikkeling in haar sociale, economische en milieugebonden aspecten, rekening houdend met de solidariteit tussen de generaties”

Wat is duurzame onwikkeling?

Het concept duurzame ontwikkeling werd voor het eerst gedefinieerd in een verslag opgesteld op verzoek van de Verenigde Naties in 1987 door de Wereldcommissie voor Milieu en Ontwikkeling. Dit is een commissie van internationale deskundigen onder het voorzitterschap van de Noorse eerste minister Gro Harlem Brundtland, beter bekend onder de benaming 'Brundtland-Commissie'.

"Duurzame ontwikkeling is een ontwikkeling die tegemoetkomt aan de noden van het heden zonder de behoeftevoorziening van de toekomstige generaties in het gedrang te brengen".

Duurzame ontwikkeling en ecologische voetafdruk

Daarvan uitgaand, hebben twee Canadese onderzoekers de techniek van de "ecologische voetafdruk" uitgedacht. Die methode houdt rekening met de consumptie en het afval van elk land. Het is de bedoeling om de som te maken van het aantal hectaren grond dat nodig is voor het herstellen van het milieu.

Zo hebben onderzoekers kunnen vaststellen dat de Verenigde Staten de "grootste voeten" hebben met een afdruk van 9 hectare per persoon. België is zuiniger, de consumptie bedraagt "slechts" 5 hectare per individu. Daartegenover staat dat de wereldburger een gemiddelde heeft van 2,3 hectare (de voetafdruk van een Indiër bedraagt slechts 1,7 hectare).

We moeten dus vaststellen dat wij, westerlingen, op een veel te grote voet leven. Het probleem stelt zich dus als volgt: we verbruiken teveel en de verdeling tussen Noord en Zuid is verre van billijk. Het beginsel duurzame ontwikkeling beoogt de verzoening van uiteenlopende domeinen zoals economie en ecologie, met een billijke verdeling onder de generaties en tussen Noord en Zuid.

Het is zo dat de fundamentele economische activiteiten geen rekening houden met milieubeperkingen. Op termijn tasten ze hun eigen voedingsbodem aan en brengen zo ook de ecologische basis in gevaar van de bronnen die de toekomstige generaties moeten toelaten in hun eigen behoeften te voorzien.

Meer informatie over de ecologische voetafdruk

In het geheel van de ecologische voetafdruk staan energie en de gevolgen voor het klimaat hoog op de agenda. Deze rubriek geeft een samenvatting van alles wat verband houdt met duurzame ontwikkeling met betrekking tot energie en ook een aantal links die toegang bieden tot meer informatie over dit onderwerp.

Energie vormt een sleutelfactor in de huidige economische en sociale ontwikkeling zowel voor de industrie- als voor de ontwikkelingslanden. Sinds de industriële revolutie is die ontwikkeling in het bijzonder gebaseerd op over overvloedige en goedkope energie. De vraag is of dat energieverbruik en die energieproductie mogelijkheden bieden voor duurzame ontwikkeling. Een antwoord op die vraag kunt u vinden in verschillende referentiedocumenten over duurzame ontwikkeling met betrekking tot energie op federaal niveau.

1. Working paper van het Federaal Planbureau

De working paper 14-05Externe link behandelt het gehele energiebeleid en schenkt bijzondere aandacht aan het vraagstuk van de klimaatverandering en kernenergie.

2. Het Federaal Plan voor Duurzame Ontwikkeling

In reactie op de beslissing van de Verenigde Naties (Agenda 21) keurde de federale regering op 5 mei 1997 de 'wet betreffende de coördinatie van het federale beleid inzake duurzame ontwikkeling' goed.

Deze wet voorziet in de een permanent overleg tussen de verschillende federale overheidsdiensten en overheidsorganen via de Interdepartementale commissie duurzame ontwikkelingExterne link. Die commissie heeft tevens als opdracht de voorbereiding van een vierjaarlijks Federaal Plan voor Duurzame Ontwikkeling en - in verband met dat plan - de organisatie van een brede consultatie (van de bevolking) alvorens het ontwerp aan de regering voor te leggen.

Te downloaden in pdf-formaat:

3. De lente van het leefmilieu

http://www.lentevanhetleefmilieu.beExterne link

De Lente van het Leefmilieu is een politiek proces dat van start ging in juni 2008 en dat concrete akkoorden beoogt, waarmee verschillende beleidsniveaus, verantwoordelijk voor het leefmilieu, zich engageren.

Het leefmilieu, dat een 15-tal jaar geleden nog maar weinig aandacht kreeg, is nu een prioriteit voor de burger geworden. Dat is zeker voor een deel te danken aan de film en het boek “An inconvenient truth” van Al Gore (winnaar van de Nobelprijs voor de vrede in 2007, samen met het IPCC).

Het proces is innovatief: het federaal niveau en de gewesten zitten samen rond de tafel in aanwezigheid van de sociale partners en van het middenveld.

Zo’n 200 personen, vertegenwoordigers uit het middenveld, de ondernemingen, de vakbonden, de ngo’s…, zijn ingedeeld in workshops, waar ze hun standpunten konden formuleren:

  • De strijd tegen de klimaatverandering – Duurzame energie
  • Leefmilieu en gezondheid
  • Duurzame productie- en consumptiewijzen – Natuurlijke hulpbronnen en Biodiversiteit
  • Vervoer en mobiliteit

Op basis van deze standpunten hebben de vertegenwoordigers van de regionale en federale ministers voor het leefmilieu en de mobiliteit samen overlegd om een stappenplan met concrete engagementen uit te werken.

Voor meer informatie hierover kunt u terecht bij de Algemene Directie Energie

Statistische informatie over duurzame ontwikkeling

Officiële statistieken over duurzame ontwikkeling zijn op nationaal niveau ter beschikking via de “indicatoren duurzame ontwikkeling”. Sommige ervan hebben rechtsreeks betrekking op energie terwijl er voor andere slechts een onrechtstreeks verband is. Aangezien energie overal te vinden is, hebben slechts weinig indicatoren helemaal niets te maken met energie.

In de algemene beleidsnota van 12 november 2008 van minister van Klimaat en Energie, de heer Paul Magnette, wordt verwezen naar de indicatoren voor de duurzame ontwikkeling, met name:

"De Federale Raad voor Duurzame Ontwikkeling is met een belangrijk werk begonnen dat onder andere op de werkzaamheden van Eurostat gebaseerd is en dat op een brede maatschappelijke basis gestoeld is. Het debat over de nationale lijst van indicatoren van duurzame ontwikkeling zal eveneens op twee bijdragen van de "Task Force" Duurzame Ontwikkeling van het Federaal Planbureau in januari 2009 kunnen steunen:

  • een bijgewerkte versie van de tabel van een vijftigtal indicatoren die op basis van de federale verslagen en de nationale en internationale verbintenissen tot duurzame ontwikkeling werden geselecteerd;
  • een studie over de ecologische afdruk, gevoerd in overleg met het Globaal Footprint Network en de Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie van de FOD Economie (ADSEI), om de veronderstellingen die aan de basis liggen van de berekening van deze indicator op te helderen, de kwaliteit van de gegevens te analyseren en navraag te doen naar hun mogelijke gebruik als werkinstrumenten over de duurzame ontwikkeling."

Nuttige Links

Publicaties

Wetgeving

Contact Center

FOD Economie, K.M.O., Middenstand en Energie
Contact Center

Vooruitgangstraat 50
1210 Brussel

Open van 9.00 tot 17.00 uur

Meer over het Contact Center

Tel.: +32 800 120 33
Fax: +32 800 120 57

Volg de FOD Economie

FacebookExterne linkTwitterExterne link

Algemene Directie Energie

FOD Economie, K.M.O., Middenstand en Energie
Algemene Directie Energie

North Gate III
Koning Albert II-laan 16
1000 Brussel

Tel.: 02 277 81 80
Fax : 02 277 52 01