Energie

Een stabiele energiebevoorrading is essentieel voor onze economie en onze welvaart.

De uitdagingen inzake energievoorzieningszekerheid waar ons land voor staat, zijn evenwel van een dusdanige omvang dat samenwerking in Europees verband en zelfs breder verband geboden is. Deze uitdagingen zijn ondermeer:

• een antwoord bieden aan de huidige en voortdurende dominantie van fossiele brandstoffen en het slinken van de eigen bronnen, waardoor de EU steeds afhankelijker wordt van de invoer van olie en gas. Voor olie zal de importafhankelijkheid stijgen van 76 % in 2002 naar 94 % in 2030. Voor gas zal de importafhankelijkheid toenemen van 49 % in 2002 naar 81 % in 2030. Voor de nabije toekomst bestaan er nog weinig bruikbare en economisch rendabele alternatieven om deze brandstoffen op grote schaal op te vangen;
• de tendens naar grotere staatsinmenging in de energiesector, in het bijzonder voor de exploratie en winning van olie en gas, indijken. Het gevolg hiervan is dat de toegang voor buitenlandse investeringen beperkt is en er aldus doorgaans veel minder wordt geïnvesteerd in exploratie van winning van olie en gas, waardoor het energieaanbod de steeds groeiende mondiale vraag nog nauwelijks kan bijbenen.
• onvoldoende investeringen in de vervanging en uitbreiding van productiecapaciteit, alsook in raffinagecapaciteit, waardoor een aanhoudende schaarste ontstaat op de mondiale energiemarkten, opvangen. Internationale analyses wijzen uit dat om aan de toekomstige vraag te kunnen voldoen, zeer omvangrijke investeringen nodig zijn over een lange periode.
• Een oplossing zoeken voor de toenemende concentratie van de energiereserves in een beperkt aantal landen (landen in het Midden Oosten, Rusland en landen rond de Kaspische Zee en in  Noord- en West Afrika), die vaak gelegen zijn in politiek onstabiele regio’s. Dergelijke beweging kan eveneens worden vastgesteld voor de energiedoorvoer. Deze ontwikkelingen verhogen de kwetsbaarheid van de consumenten en verhogen het risico dat doorvoerlanden of de producerende landen hun energietoevoer als politiek wapen gaan gebruiken.

Bovenstaande gegevens tonen duidelijk aan dat de Westerse wereld nagenoeg geen vat heeft op de vraag, noch op het aanbod van de fossiele brandstoffen die de basis vormen van onze economische activiteit.

De afgelopen twee jaar is energievoorzieningszekerheid opgeklommen tot één van de centrale thema’s van de internationale politieke agenda. Het vormt één van de drie hoofddoelstellingen van het nieuwe “Energiebeleid voor Europa” die op de voorjaarsraad van maart 2007 door staats- en regeringsleiders van de EU werden opgesteld. Ook in de vorm van een “Strategic Energy Review” zal dit de komende maanden op de agenda blijven.

Door de afwezigheid van inheemse energiebronnen is België sterk afhankelijk van externe energiebevoorrading. Volgens cijfers van de Europese Commissie bedraagt de afhankelijkheid van ingevoerde energie ongeveer 78,9 %, wat boven het EU-gemiddelde ligt. Door een doorgedreven diversificatiebeleid inzake energiedragers, geografische herkomst, transportroutes, … hebben aanbodverstoringen in het recente verleden echter weinig impact gehad op de Belgische energiebevoorrading.

Deze relatief gunstige situatie is evenwel beperkt in tijd. In de toekomst zal België immers afhankelijker worden van gasbevoorrading uit niet-EU-landen, in het bijzonder uit Rusland, terwijl de mondiale olieontginning zich verder zal beperken tot een steeds kleinere groep landen.

Dit gegeven dwingt ons tot nauwere samenwerking in Europees en internationaal verband.