Drinkwaterdistributie

Hoewel de bevoegdheden op het gebied van water zich vooral concentreren op gewestniveau, blijft de bepaling van de maximumprijs voor de waterdistributie een bevoegdheid van de federale overheid.

Vanwege het nog zeer monopolistische karakter van drinkwaterdistributiebedrijven, zijn deze nog altijd onderworpen aan de prijscontrole, wat betekent dat prijswijzigingen alleen kunnen plaatsvinden na goedkeuring van de minister van Economie.

Alle aanvragen voor een prijsverhoging worden op een objectieve manier onderzocht, door de economische behoeften van de bedrijven en een sociaal aanvaardbaar prijsniveau voor de consument met elkaar in overeenstemming te brengen.

De maximumprijs voor drinkwaterdistributie: procedure voor de aanvraag van een prijsverhoging

Om ontvankelijk te zijn, moeten de aanvragen voor een prijsverhoging worden ingediend bij de Prijzendienst van de FOD Economie met een aangetekende brief met bericht van ontvangst, die de volgende gegevens bevat:

• de handelsnaam en het adres van de onderneming;
• de aard en de specificaties van de producten en de betreffende omzet;
• de actuele en aangevraagde verkoopprijzen en hun toepassingsdatum, eventueel met een procentuele vergelijking tussen beide verkoopprijzen;
• de markt- en concurrentieomstandigheden;
• de verkoopsvoorwaarden;
• de becijferde rechtvaardiging voor de verhoging en de ontwikkeling van de kostprijselementen;
• de exploitatierekeningen (voor de laatste drie boekjaren) voor de betreffende afdeling of onderafdeling;
• de jaarrekeningen van de onderneming voor de afgelopen drie afgesloten boekjaren - indien van toepassing :
  • de wijze van toekenning en het bedrag van de lasten behorend bij de afdeling of de bedrijfstak waarvoor een verhoging wordt aangevraagd;
  • de wijze van toekenning en het bedrag van de inkomsten behorend bij de afdeling of de bedrijfstak waarvoor een verhoging wordt aangevraagd.
• de tariefstructuur, te weten:
  • de huur van een teller (slechts enkele intercommunales gebruiken dit systeem);
  • de abonnementsbijdrage: het bedrag dat jaarlijks van tevoren wordt betaald om het recht te hebben op watervoorziening; dit bedrag dekt geen waterverbruik;
  • een ontwikkeling van de aankoopkosten van water en/of van de lokale productie;
  • een ontwikkeling van de onderhoudskosten;
  • een ontwikkeling van de kosten voor de vernieuwing van de leidingen;
  • een ontwikkeling van de afschrijvingen;
  • een ontwikkeling van de financiële resultaten (financiële kosten);
  • een ontwikkeling van de incassokosten van onbetaalde facturen;
  • een ontwikkeling van de beheerkosten;
  • de investeringen die tot stand zijn of worden gebracht: de financieringswijze van de investeringen (zelffinanciering of leningen en financiële lasten in verband met de leningen);
  • een vergelijkende analyse van de inkomsten (omzet op basis van volume), te weten:
    • een inkomstenontwikkeling in verband met de waterverkoop;
    • een vergelijkende analyse van de werkelijke en verwachte resultaten;
    • een vergelijking van de verwachte bijkomende inkomsten met de werkelijke en verwachte resultaten;
    • een controle, voor zover mogelijk, van de mate van betrouwbaarheid van de budgettaire prognoses.

Het is ook wenselijk de algemene voorwaarden (overeenkomsten) bij de aanvraag te voegen.

De aanvraag moet met alle vereiste gegevens worden ingediend, want de onderzoekstermijn van 60 dagen begint pas te lopen als de aanvraag volledig is.

Voordat een beslissing wordt genomen over de aanvraag voor de prijsverhoging, wordt het dossier onderworpen aan het advies van de Commissie tot Regeling der Prijzen. Dit advies is verplicht.

Elk dossier is verschillend en vereist individueel onderzoek.

Het advies gegeven door de leden van de Commissie wordt ook in overweging genomen. Alle aanvragen worden op een objectieve manier onderzocht, door de economische behoeften van de bedrijven en een sociaal aanvaardbaar prijsniveau voor de consument met elkaar in overeenstemming te brengen.

Binnen de zestig dagen na ontvangst van de volledige aanvraag wordt de beslissing van de minister over de prijsverhoging waarvoor hij toestemming geeft, meegedeeld aan de aanvrager door een aangetekende brief.

Als de minister een beslissing neemt binnen de opgelegde termijn (60 dagen vanaf de dag van ontvangst van de volledige aanvraag), is deze bindend, dit wil zeggen dat de onderneming verplicht is ze te respecteren. De toegestane prijs is een maximumprijs die in geen geval mag worden overschreden.

Als er geen beslissing wordt genomen binnen de vereiste termijn, is de onderneming gerechtigd om de aangevraagde prijsverhoging toe te passen.

De ondernemingen kondigen ten laatste op de eerste dag van hun toepassing de prijsverhoging aan bij de Prijzendienst.

In geval van weigering van de gevraagde verhoging of van een gedeeltelijk toestemming, motiveert de minister zijn besluit.

Opmerkingen

In het Waalse Gewest is vanaf 1 januari 2005 een nieuwe tariefstructuur van de waterprijs van kracht. De structuur streeft ernaar de Europese eisen, en meer in het bijzonder de richtlijn die een kader instelt voor een communautaire politiek op het gebied van water, te beantwoorden, met name door het begrip van reële kostprijs in te stellen, maar ook om te voldoen aan de wens van de Waalse regering om de waterprijzen in Wallonië op elkaar af te stemmen.

Zo is de huidige tarifering gebaseerd op het begrip van de reële kostprijs van de distributie (RKD), die de productie- en distributiekosten, de heffing op de winningen omvat en de reële kosten van de sanering (RKS), die de inzamel- en zuiveringskosten opneemt.

De Waalse consument is bovendien verplicht om een bijdrage te betalen (vast bedrag/m³) aan het Sociaal Fonds voor het Water, dat de begunstigden beschermt tegen elke eenzijdige en willekeurige afsluiting van het water.

De kostprijs per m³ bestaat daarom uit de volgende onderdelen:

• een vaste abonnementsheffing van 20 RKD + 30 RKS, ongeacht het verbruik;
• drie prijsschijven, verhoogd met de bijdrage aan het Sociaal Fonds en als volgt berekend:
  • van 0 tot 30 m³: ½ RKD
  • van 30 tot 5 000 m³: 1RKD+1RKS
  • groter dan 5 000 m³: 0,9RKD+1RKS

De RKS wordt jaarlijks vastgelegd door de SPGE en verhoogt onafhankelijk van de verhoging van de RKD. Het tarief van de RKD varieert naar gelang het hydrografische bekken en de exploitatierekeningen van de distributiemaatschappij.

De berekeningsmethode die verplicht is volgens het Waals gewest biedt de mogelijkheid om de situatie van de Walen ten opzichte van hun waterfactuur gelijkvormig te maken en om aan iedereen (huishoudens, industrie, landbouw) de juiste prijs voor zijn waterverbruik te vragen.

Het Vlaamse Gewest heeft met het decreet van 18 juli 2003 betreffende het integraal waterbeleid een tarifering ingesteld die rekening houdt met alle kosten, zoals de Europese richtlijn voor de Drinkwaterdistributie het voorziet. De tariefstructuur is niet verplicht, maar de prijsaanpassingen gebeuren op grond van het kostenverloop.

Zo kan het heffingsbedrag per onderneming sterk verschillen. Hetzelfde geldt in mindere mate voor de prijs per m³.

De consumenten blijven wel genieten van 15 m³ gratis per gedomicilieerde persoon in het gezin.

Het decreet van 24 december 2004, houdende bepalingen tot begeleiding van de begroting, reorganiseert de watersector en verplicht de consument een zuiveringsheffing te betalen, die wordt opgenomen in de globale waterfactuur waardoor het te betalen eindbedrag zal stijgen.

In het Brusselse Gewest kan de heffingsprijs per gemeente verschillen. De prijs per m³ is daarentegen vastgesteld per persoon. De prijs is gelijkvormig en respecteert het principe van de solidaire tarifering (Resolutie van de Brusselse Hoofdstedelijke Raad van 12 juli 2002). De prijs van het water per m³ neemt toe afhankelijk van de omvang van het verbruik. Dit systeem straft dus de grote verbruiker maar is ten voordele van de kleine verbruiker. Het stimuleert daarom een zuiniger verbruik.

De verbruiker is bovendien verplicht om een zuiveringsheffing te betalen.

De onderneming die de beslissing van de minister wil betwisten, heeft twee mogelijkheden:

• een aanvraag tot herziening van de ministeriële beslissing op basis van nieuwe elementen indienen bij de Prijzendienst;
• een beroep tot nietigverklaring van de beslissing indienen bij de Raad van State, binnen 60 dagen na de mededeling van de beslissing van de minister.

Geschillen en klachten

FOD Economie, K.M.O., Middenstand en Energie
Algemene Directie Regulering en Organisatie van de Markt
Prijzendienst
North Gate III
Koning Albert II-laan 16
1000 Brussel

Tel.: 02 277 89 07(N) of 02 277 85 00 (F)
Fax: 02 277 52 78
E-mail: price@economie.fgov.be

Open voor het publiek: van 9 tot 12 uur en van 14 tot 16 uur of op afspraak