A. Ambulante handel

B. Verkopen gesloten buiten de lokalen van de onderneming

Wanneer een overeenkomst wordt gesloten buiten de lokalen van de onderneming, dan is er een gevaar dat de consument overrompeld wordt door de verkoopsvoorstellen van de onderneming. Om die reden wordt in schriftelijke minimale vermeldingen op het contract en in een herroepingsrecht voorzien om de consument te beschermen.

1. Toepassingsgebied

Deze bescherming geldt evenwel slechts in drie hypotheses:

indien de verkoop tot stand komt

1. ten huize van de consument of van een andere consument, of op zijn arbeidsplaats;
2. tijdens een door de onderneming georganiseerde excursie;
3. op salons, beurzen en tentoonstellingen, op voorwaarde dat:
   1. de consument niet het totale bedrag ter plaatse betaalt;
   2. de prijs hoger is dan 200 euro.

Deze bescherming geldt niet indien de consument het bezoek van de onderneming voorafgaandelijk en uitdrukkelijk gevraagd heeft, met de bedoeling te onderhandelen over de aankoop van het goed of van de dienst. Een door de consument gegeven akkoord met een door de onderneming telefonisch voorgesteld bezoekaanbod, is geen voorafgaand verzoek.

Ook de verkoop van verzekeringen wordt uitgesloten van dit beschermingsregime.

2. Beschermingsmaatregelen

Net zoals bij overeenkomsten op afstand, wordt beoogd de consument in een dubbel opzicht te beschermen:

Enerzijds moet de verkoop aan de consument, op straffe van nietigheid, het voorwerp uitmaken van een geschreven overeenkomst opgemaakt in zoveel exemplaren als er contracterende partijen met een onderscheiden belang zijn. In die overeenkomst dienen de essentiële elementen van de overeenkomst, zoals de naam en het adres van de onderneming, de datum en plaats van sluiting van de overeenkomst, een nauwkeurige beschrijving van het goed of van de dienst, de leveringstermijn, de te betalen prijs en de betalingswijze, duidelijk voor te komen.

Op straffe van nietigheid van de overeenkomst, moet op de voorzijde van de eerste bladzijde een herroepingsbeding voorkomen in vetgedrukte letters en in een kader los van de tekst, zoals in de wet weergegeven.

Anderzijds heeft de consument een herroepingsrecht: hij kan verzaken aan de overeenkomst na een termijn van (minimaal) zeven werkdagen vanaf de dag die volgt op die van de ondertekening van het contract.

3. Bijkomende bescherming bij verkoop ten huize van de consument krachtens de wet ambulante     handel

Sinds de wet ambulante handel werd aangepast krachtens een wetswijziging van 4 juli 2005, gelden er bij verkoop ten huize van consumenten bijkomende regelen ter bescherming van de consument. Deze wet regelt in essentie de ambulante handel: onder welke voorwaarden mag een onderneming buiten zijn vestiging verkopen? Bepaalde vormen van ambulante handel (bijvoorbeeld in geneesmiddelen, medische en orthopedische apparaten, corrigerende brillenglazen en monturen, edele metalen, wapens) worden verboden, en andere worden vergunningsplichtig gemaakt (de zogenaamde ‘leurkaart’). 

Sinds de wet van 4 juli 2005 werden in de wet ambulante handel echter ook bijkomende beschermingsmaatregelen bij verkoop ten huize van de consument uitgevaardigd. Er wordt als principe gesteld dat verkoop ten huize van de consument van goederen of diensten enkel mag indien de totale waarde van de verkochte goederen of diensten minder dan 250 euro per consument bedraagt.

Dit maximumbedrag geldt – krachtens een KB van 24 september 2006 niet voor de volgende goederen of diensten:

1. de toelevering van water, gas en elektriciteit en de diensten van telefonie;
2. de toegang tot internet en televisiekanalen;
   Voor wat deze eerste twee uitzonderingen betreft, dient de onderneming, naast de verplichting om de overeenkomst schriftelijk en ondertekend vast te leggen, het contract eveneens te bevestigen via een aan de consument gericht persoonlijk schrijven. Die bevestiging moet een kopie bevatten van het oorspronkelijk ondertekend contract, met inbegrip van de algemene en de eventuele bijzondere voorwaarden. De consument moet daarnaast op eenvoudig verzoek een kopie kunnen ontvangen van het door hem ondertekend contract.
   De consument heeft daarenboven het recht om binnen de 14 werkdagen na ontvangst van de bevestiging van de onderneming of vanaf ontvangst van de door de consument gevraagde kopie te verzaken aan de overeenkomst.
3. de verkopen van één enkel elektrisch huishoudtoestel tot een maximumbedrag van 700 euro;
4. de verkopen, met inbegrip van de levering en de plaatsing, van een enkel artikel of dienst inzake inrichting van het huis, tuinaanleg en huishouding, tot een maximum van 700 euro.

4. Bijkomende bescherming in de energiesector

Ten slotte kan nog worden gewezen op het akkoord “de consument in de vrijgemaakte elektriciteits- en gasmarkt”, met bijhorende gedragscode, zoals die op 1 juli 2006 in werking is getreden.

In dit akkoord met gedragscode worden bijkomende beschermingsmaatregelen bij verkoop buiten de onderneming opgelegd. Belangrijk is dat het akkoord iedere verkoop buiten de onderneming van de onderneming viseert: niet enkel verkoop ten huize van de consument, maar ook bijvoorbeeld verkoop binnen of juist buiten de winkelinrichting van een andere ondernemingen, verkopen in private of publieke zalen die niet aan de onderneming toebehoren. Er worden specifieke informatieverplichtingen opgelegd, en conform punt 3 wordt hier herhaald dat de consument binnen de 14 werkdagen na ontvangst van de bevestiging van de leverancier kan verzaken aan de overeenkomst