Geldigheidsduur, verval, afstand, herroeping en nietigverklaring

Een verleend octrooi blijft niet eeuwig geldig. Niet alleen is de maximale geldigheidsduur beperkt, het kan ook vervallen bij het niet betalen van de instandhoudingstaksen. Bovendien kan een octrooi worden nietig verklaard wanneer blijkt dat ten tijde van de verlening toch niet aan alle voorwaarden was voldaan. Ten slotte kan de octrooihouder op elk moment zijn octrooi ook geheel of gedeeltelijk herroepen, of hier geheel of gedeeltelijk afstand van doen.

Geldigheidsduur

De exclusieve rechten van een octrooi gelden slechts voor een bepaalde termijn. Deze loopt tot 20 jaar na de indiening van de octrooiaanvraag. In uitzonderlijke gevallen kan een octrooi langer dan 20 jaar geldig zijn, namelijk tot maximaal 25 jaar en 6 maanden via het aanvullend beschermingscertificaat voor geneesmiddelen en gewasbeschermingsmiddelen.

De geldigheidstermijn kon ook korter zijn, namelijk 6 jaar voor het zogenaamde Belgische "klein octrooi", dat verleend werd via een procedure waarbij geen nieuwheidsonderzoek werd uitgevoerd. Om de rechtszekerheid over de geldigheid van octrooien te verhogen, werd met ingang van 8 januari 2009 het klein octrooi echter afgeschaft.

Sinds 8 januari 2009 is voor alle octrooiaanvragen die worden ingediend, een nieuwheidsonderzoek en schriftelijke opinie verplicht en is een klein octrooi niet meer mogelijk. De kleine octrooien die voor 8 januari 2009 werden aangevraagd blijven in stand tot hun 6 jaar voorbij zijn. 

Nietigverklaring

Iedereen die daarbij belang heeft kan de rechtbank vragen om een octrooi nietig te verklaren.

Wordt u bijvoorbeeld beschuldigd van inbreuk op andermans octrooi, terwijl u vindt dat het octrooi in kwestie niet had mogen verleend worden, dan kunt u van deze mogelijkheid gebruik maken.

Een octrooi kan slechts nietig verklaard worden op de volgende gronden:

  • De uitvinding voldoet niet aan alle octrooieerbaarheidsvoorwaarden namelijk nieuwheid, inventiviteit (uitvinderswerkzaamheid), industriële toepasbaarheid en geoorloofdheid.
  • De uitvinding is niet duidelijk en volledig genoeg beschreven opdat een deskundige ze kan toepassen.
  • Het verleende octrooi is ruimer dan wat oorspronkelijk in de aanvraag stond.
  • De octrooihouder had geen recht op het octrooi. Zie "aan wie komt een uitvinding of octrooi toe?".

Ook een gedeeltelijke nietigverklaring kan worden uitgesproken. Het octrooi kan echter niet zodanig worden gewijzigd via een nietigverklaring dat het voorwerp ervan verder zou reiken dan de inhoud van de octrooiaanvraag zoals zij werd ingediend, of dat de beschermingsomvang wordt uitgebreid ten opzichte van de laatste van kracht zijnde versie van het octrooi.

De nietigverklaring van een octrooi werkt met terugwerkende kracht tot op het moment van de aanvraag. Het octrooi wordt dus geacht nooit te zijn toegekend. Wél worden overeenkomsten die over het octrooi zijn afgesloten en voor zover zij vóór de nietigheidsverklaring zijn uitgevoerd, gerespecteerd, tenzij de billijkheid anders vereist.

Let wel, voor Europese octrooien of octrooien die via het Patent Cooperation Treaty zijn tot stand gekomen, heeft de nietigverklaring door een Belgische rechter slechts rechtsgevolgen binnen België.

Instandhoudingstaksen

Om een octrooi in stand te houden,  moet u jaarlijks instandhoudingstaksen betalen. Doet u dit niet, dan vervalt uw octrooi.

Herstel in rechten na niet-betaling van instandhoudingstaksen

Er bestaat een mogelijkheid tot herstel van het octrooirecht indien men kan aantonen dat men de nodige zorgvuldigheid aan de dag heeft gelegd om de termijn voor het betalen van een instandhoudingstaks na te leven en dat er dus buitengewone omstandigheden zijn waardoor de termijn niet is nageleefd. Hiertoe moet de octrooihouder een verzoek tot herstel van rechten indienen overeenkomstig de voorwaarden en modaliteiten van de algemene herstelprocedure (inclusief de betaling van een hersteltaks).

Dergelijk herstel zal echter geen afbreuk kunnen doen aan rechten tot het gebruiken van de uitvinding die derden in de tussentijd hebben verworven.

Afstand

De octrooihouder kan op elk moment afstand doen van zijn octrooi of zijn octrooiaanvraag. Hij moet daartoe een schriftelijke en ondertekende verklaring richten aan de minister van Economie. Het kan gaan om een gehele afstand of om een gedeeltelijke afstand, waarbij de afstand wordt beperkt tot één of meerdere conclusies of tot een gedeelte van een conclusie.

De afstand werkt niet met terugwerkende kracht, en heeft dus het verval van het octrooi of de octrooiaanvraag tot gevolg op de datum van de inschrijving van de verklaring van afstand in het register. Wanneer het gaat om een gehele afstand van een octrooi, dan treedt die pas in werking bij het einde van de periode gedekt door de laatst betaalde instandhoudingstaks.

Ook hier moet er rekening mee worden gehouden dat het octrooi niet zodanig kan worden gewijzigd via de afstand dat het voorwerp ervan verder zou reiken dan de inhoud van de octrooiaanvraag zoals zij werd ingediend, of dat de beschermingsomvang wordt uitgebreid ten opzichte van de laatste van kracht zijnde versie van het octrooi.

Herroeping

De octrooihouder kan zijn octrooi of zijn octrooiaanvraag op elk moment herroepen. Hij moet daartoe een schriftelijke en ondertekende verklaring richten aan de minister van Economie. Het kan gaan om een gehele herroeping of om een gedeeltelijke herroeping via een wijziging van de conclusies en desgevallend van de beschrijving of van de tekeningen.

De herroeping wordt ingeschreven in het register en werkt met terugwerkende kracht tot op het moment van de aanvraag. Wanneer de herroeping gebeurt in de loop van een gerechtelijke procedure met betrekking tot het octrooi, moet de verklaring eerst bij de Dienst worden neergelegd. Het op die manier gewijzigde octrooi dient dan als basis voor de gerechtelijke procedure.

Ook hier moet er rekening mee worden gehouden dat het octrooi niet zodanig kan worden gewijzigd via een herroeping dat het voorwerp ervan verder zou reiken dan de inhoud van de octrooiaanvraag zoals zij werd ingediend, of dat de beschermingsomvang wordt uitgebreid ten opzichte van de laatste van kracht zijnde versie van het octrooi.

Niet-gebruik

Als octrooihouder heeft u de plicht uw uitvinding te exploiteren. Doet u dit niet, dan stelt u zich bloot aan dwanglicenties wegens niet-gebruik.

Wetgeving

Contact Center

FOD Economie, K.M.O., Middenstand en Energie
Contact Center

Vooruitgangstraat 50
1210 Brussel

Webpagina

Tel. (gratis nr.): 0800 120 33
Vanuit het buitenland: +32 800 120 33

Fax (gratis nr.): 0800 120 57
Vanuit het buitenland: +32 800 120 57

Stel je vraag via het online webformulier

Volg de FOD Economie

FacebookExterne linkTwitterExterne link