Belgisch octrooi

De Belgische verleningsprocedure is relatief eenvoudig omdat de octrooieerbaarheidsvoorwaarden niet worden onderzocht. Wel voert het Europees Octrooibureau een nieuwheidsonderzoek uit, maar de resultaten hiervan dienen ter voorlichting van de aanvrager en zijn niet bepalend voor het al of niet toekennen van een Belgisch octrooi. Bij dit nieuwheidsonderzoek wordt ook, eveneens louter ter informatie van de aanvrager, een schriftelijke opinie gevoegd over de octrooieerbaarheid. Voor octrooiaanvragen ingediend voor 8 januari 2009 bestaat nog de mogelijkheid van het ‘klein octrooi’, zonder nieuwheidsonderzoek en met een maximale duur van 6 jaar.

Mochten over bepaalde octrooieerbaarheidsvoorwaarden later betwistingen ontstaan, dan is het aan de rechter om te oordelen.

Indien u slechts in België octrooibescherming wenst omdat u geen productie of verdere exploitatie van uw uitvinding in andere landen beoogt, is de nationale weg uiteraard aan te raden ook al verschaft die u minder zekerheid over de geldigheid van uw octrooi.

Deze weg heeft overigens andere voordelen. Men kan de Belgische octrooiaanvraag gebruiken als ‘eerste depot’ op basis waarvan het recht van voorrang ontstaat en men dus twaalf maanden de tijd heeft om te beslissen over het al dan niet aanvragen van octrooibescherming in andere landen. Zie recht van voorrang

Indienen aanvraag

Waar en hoe?

Om een octrooi aan te vragen, dient u het aanvraagformulier (PDF, 28.38 Kb) in bij de Dienst voor de Intellectuele Eigendom.

Toelichting bij dit formulier vindt u hier (PDF, 22.8 Kb).

Het aanvraagformulier kan per brief, in persoon (openingsuren iedere werkdag vanaf 9.00 tot 12.00 uur en op afspraak enkel, vanaf 14.00 tot 16.00 uur) of per fax (waarna binnen de 14 dagen een originele versie ter bevestiging bij de Dienst moet toekomen) worden ingediend op volgend adres:

Federale Overheidsdienst Economie, K.M.O., Middenstand & Energie
Algemene Directie Regulering en Organisatie van de Markt
Dienst voor de Intellectuele Eigendom
Koning Albert II-laan 16
1000 Brussel
Tel.: 32 2 277 90 11
Fax: 32 2 277 52 62

Moet u zich laten vertegenwoordigen of kunt u zelf uw aanvraag indienen? Zie een deskundige contacteren.

Inhoud van de aanvraag

Een correcte invulling van het aanvraagformulier is belangrijk. Slechts wanneer een aantal gegevens correct zijn verstrekt, wordt een datum van indiening toegekend. Deze datum is bepalend voor de beoordeling van nieuwheid, en dus ook voor de voorrang tussen verschillende octrooiaanvragen. Zowel in de Belgische als Europese procedure geldt immers het first-to-file principe, wat inhoudt dat de eerste aanvrager rechthebbende is op een octrooi, ook al heeft hij niet als eerste de betreffende uitvinding gedaan.

De aanvraag moet de volgende gegevens bevatten:

  • een tot de minister gericht aanvraagformulier tot verlening van een octrooi;
  • gegevens waaruit de identiteit van de aanvrager blijkt;
  • een beschrijving van de uitvinding;
    De uitvinding moet in de octrooiaanvraag zodanig duidelijk en volledig worden beschreven dat zij door een deskundige kan worden toegepast.
  • een of meerdere conclusies;
    Deze beschrijven het onderwerp waarvoor bescherming wordt gevraagd. Hoewel de beschrijving en eventuele tekeningen dienen ter interpretatie van de conclusies, zijn het deze laatste die de beschermingsomvang van een octrooi bepalen.
    Formuleert men de conclusies te beperkend, dan kan hieraan later niet meer worden verholpen. Een slechte redactie kan dus leiden tot een beperktere beschermingsomvang. Een deskundige  contacteren is dan ook sterk aan te raden!
  • eventuele tekeningen waarnaar de beschrijving of de conclusies verwijzen;
    Dit is vereist wanneer ze nodig zijn om de uitvinding te begrijpen.
  • een uittreksel (abstract);
    Dit is alleen bedoeld als technische informatie voor derden.
  • indien toepasselijk, een vermelding van de geografische oorsprong van het biologisch materiaal van plantaardige of dierlijke oorsprong op basis waarvan de uitvinding ontwikkeld werd, indien deze bekend is;
  • indien toepasselijk een volmacht voor een vertegenwoordiger (erkende octrooigemachtigde, advocaat, werknemer,...).

Een deel van de bovenstaande formaliteiten kan men in een later stadium nog vervolledigen. De verklaring dat een octrooi wordt aangevraagd, gegevens waaruit de identiteit van de aanvrager blijkt en een beschrijving van de uitvinding en één of meer conclusies zijn echter noodzakelijk om een datum van indiening te verkrijgen. Die datum is bepalend voor de beoordeling van de nieuwheid en zal ook de voorrang bepalen op later ingediende octrooiaanvragen.

Taal

Een aanvraag voor een Belgisch octrooi kan worden ingediend in het Duits, Frans of Nederlands. Voor de geldigheid in België zijn geen verdere vertalingen vereist.

Betalen indieningstaks

Het bewijs van het betalen van de indieningstaks (PDF, 37.07 Kb) moet uiterlijk binnen 1 maand na de indiening van de octrooiaanvraag aan de Dienst toekomen.

Toekennen datum van indiening

De datum waarop de DIE de octrooiaanvraag ontvangt wordt vastgesteld door een proces-verbaal dat geldt als datum van indiening en dat wordt toegekend op voorwaarde dat de aanvraag de volgende essentiële gegevens bevat:

  • een tot de minister gericht aanvraagformulier (PDF, 28.38 Kb) tot verlening van een octrooi;
  • gegevens waaruit de identiteit van de aanvrager blijkt;
  • een beschrijving van de uitvinding;
  • een of meer conclusies.

Behoudens een recht van voorrang, is deze datum van indiening van belang om nieuwheid te boordelen en dus ook de voorrang te bepalen ten opzichte van andere aanvragen. Daarnaast wordt de termijn van 20 of 6 jaar voor de geldigheidsduur vanaf dit moment berekend. Het toekennen van een datum van indiening houdt echter nog niet het verlenen van een octrooi in.

Nieuwheidsonderzoek

Binnen de 18 maanden na de datum van indiening (de voorrangsdatum indien een recht van voorrang werd ingeroepen) moet de aanvrager de taksen betalen voor het nieuwheidsonderzoek bij de Dienst voor de Intellectuele Eigendom. Dit onderzoek wordt uitgevoerd door het Europees Octrooibureau dat, naast een nieuwheidsverslag, ook een voorlopige schriftelijke opinie aangaande de andere octrooieerbaarheidsvoorwaarden opmaakt.

Voor octrooiaanvragen ingediend vóór 8 januari 2009 was dit nieuwheidsonderzoek facultatief. Er werd dan wel slechts een 'klein octrooi' toegekend met een geldigheidsduur van 6 in plaats van 20 jaar.

Het nieuwheidsverslag en de schriftelijke opinie zijn niet bindend, noch bieden zij enige garantie. Zelfs wanneer blijkt dat de uitvinding niet nieuw is of er een andere voorwaarde niet is vervuld, wordt een Belgisch octrooi nog steeds verleend. Ook is de rechter bij latere betwistingen geenszins gebonden door deze onderzoeken. De octrooieerbaarheid wordt dus pas echt beoordeeld bij een eventuele gerechtelijke procedure. Wel hebben nieuwheidsverslag en schriftelijke opinie een nuttige informatieve functie en krijgt de aanvrager de kans om zijn aanvraag aan te passen of in te trekken.

Dit is een belangrijk verschil met een Europees octrooi waar het Europees Octrooibureau de octrooieerbaarheidsvoorwaarden grondig onderzoekt en zal weigeren om een octrooi te verlenen wanneer deze voorwaarden niet zijn vervuld.

Octrooiverlening en publicatie

Eens alle formaliteiten zijn vervuld en onder voorbehoud van het betalen van de taksen (PDF, 37.07 Kb), wordt zo vlug mogelijk na het verstrijken van een termijn van 18 maanden na de datum van indiening (de voorrangsdatum indien een recht van voorrang werd ingeroepen) een ministerieel besluit tot verlening van het octrooi afgeleverd. De aanvrager kan ook vragen om het octrooi sneller te verlenen op voorwaarde dat de formaliteiten zijn vervuld. Dit kan bijvoorbeeld nuttig zijn wanneer er kort na de aanvraag een inbreuk wordt vastgesteld. Immers, een octrooi heeft pas uitwerking vanaf zijn verlenings-/publicatiedatum.

De verlening van een Belgisch octrooi vereist dus slechts het vervullen van de formaliteiten, het betalen van de taksen inbegrepen, en garandeert op geen enkele wijze dat de octrooieerbaarheidsvoorwaarden zijn vervuld. Dit is een belangrijk verschil met het Europees octrooi.

Het octrooi wordt vermeld in een officieel Register, raadpleegbaar op de internetsite van de Dienst voor de Intellectuele Eigendom. Het volledige octrooi alsook het aanvraagdossier zijn vanaf verlening raadpleegbaar op de DIE. Het octrooi zelf kan ook onlineExterne link worden teruggevonden. Tevens verzorgt de DIE een beknopte publicatie van de kenmerkende bestanddelen van de verleende octrooien in de Verzameling der Uitvindingsoctrooien.

Het octrooi treedt in werking vanaf de dag dat het ter inzage van het publiek op de Dienst voor Intellectuele Eigendom is gelegd. De octrooihouder bezit wel al voordien bepaalde rechten. Zie beschermingsomvang.

Online diensten

Wetgeving

Contact Center

FOD Economie, K.M.O., Middenstand en Energie
Contact Center

Vooruitgangstraat 50
1210 Brussel

Webpagina

Tel. (gratis nr.): 0800 120 33
Vanuit het buitenland: +32 800 120 33

Fax (gratis nr.): 0800 120 57
Vanuit het buitenland: +32 800 120 57

Stel je vraag via het online webformulier

Volg de FOD Economie

FacebookExterne linkTwitterExterne link

Dienst voor de Intellectuele Eigendom

FOD Economie, K.M.O., Middenstand en Energie
Algemene Directie Economische Reglementering
Dienst voor de Intellectuele Eigendom

North Gate III
Koning Albert II-laan 16
1000 Brussel

Tel.: +32 2 277 76 94 of +32 2 277 52 88
Fax: +32 2 277 52 62
E-mail: piie_dir@economie.fgov.be