Uitzonderingen en beperkingen op de rechten van de houder van een Belgisch kwekerscertificaat.

De houder van een Belgisch kwekersrecht heeft als enige het recht om teeltmateriaal van het beschermde plantenras te produceren of te verhandelen. Derden mogen deze handelingen dus niet stellen, tenzij ze toestemming hebben. Zie beschermingsomvang.

Er zijn echter uitzonderingen waarbij geen toestemming nodig is:

Particulier gebruik

U mag zonder toestemming teeltmateriaal voortbrengen of in stand houden wanneer dit voor particulier gebruik en zonder commerciële doeleinden gebeurt.

Als particulier mag u dus zonder toestemming bloemen planten en vermeerderen in uw tuin, of het nu om een kwekersrechtelijk beschermd ras gaat of niet.

Wetenschappelijk onderzoek

U hebt geen toestemming nodig wanneer het vermeerderen of in stand houden van het teeltmateriaal uitsluitend dient voor wetenschappelijk onderzoek.

Kweken van nieuwe rassen

Ook voor het kweken van nieuwe rassen kan u zonder toestemming beschermde plantenrassen vermeerderen. Deze nieuwe rassen kan u nadien ook zonder toestemming commercialiseren, tenzij daartoe telkens opnieuw gebruik moet worden gemaakt van teeltmateriaal van het beschermde ras.

‘Farmer’s privilege’

Landbouwers worden toegestaan om hun oogst te gebruiken voor vermeerdering binnen hun eigen bedrijf, zolang er geen commercialisering van het kweekmateriaal plaatsvindt.

Uitputting

Een belangrijke beperking van elk intellectueel eigendomsrecht is uitputting. Dit is niet anders voor kwekersrechten. Eens u als houder van een kwekersrecht zaaigoed op de markt heeft gebracht, of iemand anders met uw toestemming, kan u dus niet meer verbieden dat derden dit zaaigoed telen of doorverkopen.

Dwanglicenties

Het staat de houder van een kwekersrecht niet altijd vrij om een licentie te weigeren. In bepaalde gevallen zijn omwille van het openbaar belang dwanglicenties mogelijk.

Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn wanneer de houder van een kwekerscertificaat weigert om tegen billijke prijzen de markt te voorzien van voldoende vermeerderingsmateriaal.