Monitoring van de marktsectoren

Één van de voornaamste opdrachten van de FOD Economie, het omkaderen van de goederen- en dienstenmarkt, veronderstelt een goed inzicht in deze markt en een betrouwbare kennis van al zijn componenten.

Dankzij deze kennis kan de overheid bepalen met welke middelen en instrumenten zij oplossingen kan aanreiken wanneer markten niet optimaal functioneren.

Gestructureerde monitoring

Een gestructureerde monitoring van de markten en sectoren is de eerste aanzet voor deze vorm van evidence based policy making.

De monitoring verloopt in eerste instantie via een “top-down” benadering, die erin bestaat systematisch de beschikbare publieke informatie te analyseren. Het is belangrijk om op een gestructureerde manier snel signalen op te vangen van een bepaalde sectorale of markttendens, en dit op basis van indicatoren zoals toegevoegde waarde, tewerkstelling, productiviteit, prijzen, innovatie, belemmeringen voor een daadwerkelijke concurrentie, concentraties, samenstelling van de sectoren.

De opvolging moet berusten op solide wetenschappelijke analysemethodes en moet gestaafd worden door onweerlegbare gegevens.

Op middellange termijn zal deze screeningfase deels worden geautomatiseerd. Via een systeem van signaalindicatoren zouden de sectorale analisten, via een achterliggende informaticatool, heel snel signalen moeten ontvangen wanneer er iets aan de hand zou kunnen zijn in een sector.

De doorgedreven en permanente monitoring van de sectoren behoort tot de verantwoordelijkheid van een gespecialiseerde cel van analisten binnen de FOD Economie: de dienst Sector- en Marktmonitoring.

Die monitoring is echter geen doel op zich, maar biedt vooral een solide basis om de meeste andere strategische prioriteiten van de FOD Economie te verwezenlijken:

• voor de prioriteit “mededinging”
  om te zien welke markten niet competitief zijn (op basis van informatie over prijsvorming, concentraties, levensduur van de ondernemingen, …) en dus het optreden van de mededingingsautoriteiten zouden kunnen vereisen;
• voor de prioriteit “reglementering”
  om gepaste initiatieven en corrigerende maatregelen uit te werken;
• voor de prioriteit “innovatie”
  om de geschikte instrumenten van de FOD Economie (intellectuele eigendom, normalisatie, metrologie, openbare aanbestedingen, telecommunicatie) op een doeltreffende wijze in te zetten en om de belangrijke bedrijfstakken (luchtvaart, bouw, energiebesparing, digitale economie) te bepalen.
• voor de prioriteit “extern concurrentievermogen”
  om de knelpunten en verwachtingen van onze bedrijven op internationaal vlak beter te begrijpen, te evalueren en te vertolken (instrumenten handelsbeleid).

Daarnaast is ook een “bottom-up” benadering onontbeerlijk voor een degelijke monitoring van de sectoren. Rechtstreekse contacten op het terrein (federaties en beroepsverenigingen) zijn van essentieel belang, want zij leveren de micro-informatie die verzameld, gestructureerd en verwerkt dient te worden om de ontwikkelingen die uit de top-down analyses naar voor komen, te kunnen begrijpen.

De informatie die de experten van de verschillende algemene directies in het kader van hun professionele opdrachten en contacten met hun gesprekspartners verzamelen, moet volgens dezelfde “bottom- up” logica op een georganiseerde manier binnen de FOD Economie verspreid worden en ook voor de monitoring van de sectoren beschikbaar zijn. (link naar project veille économique).

Voor de prioriteit van de FOD Economie “Comité voor de analyse van de prijzen” levert de dienst de nodige expertise en het analysewerk, zodat dit comité evidence based adviezen kan formuleren aan de federale regering. In concreto houdt dit in dat de dienst Sector- en Markt monitoring zich, voor dit deel van zijn werk, zal toespitsen op de analyse en de opvolging van de prijsvorming en kostenstructuur van sectoren en markten.