Kredietopening

Volgens de wet van 12 juni 1991 op het consumentenkrediet (WCK) betekent een kredietopening elke kredietovereenkomst, ongeacht de hoedanigheid of de vorm, waarbij koopkracht, een geldsom of gelijk welk ander betaalmiddel ter beschikking staat gesteld van de consument. Die kan er gebruik van maken door een of meerdere kredietopnemingen te doen, onder meer met een betaalinstrument. De consument betaalt terug volgens de overeengekomen voorwaarden.

De kredietopening is een kredietvorm die steeds meer wordt gebruikt. Er bestaan verschillende varianten. Een aantal soorten wordt omschreven in de WCK:

• de geoorloofde debetstand op een rekening verwijst naar een uitdrukkelijke kredietopening waarbij een kredietgever een consument de mogelijkheid biedt bedragen op te nemen die het beschikbare tegoed op zijn rekening te boven gaan. Die rekening betreft een bank- of zichtrekening. De bankier geeft uitdrukkelijk en voorafgaandelijk de toestemming om tot een bepaald (krediet)bedrag in het rood te gaan en binnen een welbepaalde periode, het opgenomen bedrag terug te storten. 

• De overschrijding verwijst naar een stilzwijgend aanvaarde debetstand waarbij een kredietgever een consument de mogelijkheid biedt bedragen op te nemen die het beschikbare tegoed op zijn rekening of de overeengekomen geoorloofde debetstand op zijn rekening te boven gaan. Ook hier gaat het om een bank- of zichtrekening maar er is geen uitdrukkelijk en voorafgaandelijk akkoord om onder nul te gaan of om het afgesproken kredietbedrag te overschrijden. De bankier gedoogt tijdelijk dat u een betaling of een opneming verricht alhoewel u dat niet op voorhand hebt afgesproken.  De – doorgaans zeer dure - tarieven moeten wel op voorhand als bankvoorwaarden worden kenbaar gemaakt en de kredietgever kan deze overschrijding slechts tijdelijk gedogen.

Daarnaast zijn er een aantal varianten die begrepen zijn in de algemene definitie van kredietopening maar niet verder worden omschreven in de WCK:

• revolving-credit, wentelkrediet of revolverkrediet: de kredietgever stelt geld ter beschikking, dat de consument kan opnemen en kan gebruiken zoals hij wil, maar hij betaalt wel minimale bedragen en minstens interesten. Wat hij terugbetaald heeft kan hij terug opnemen. Op bepaalde tijdstippen moet hij het opgenomen kapitaal volledig terugbetalen vooraleer hij het terug mag opnemen (“nulstelling”).  

• goederenkrediet: de consument beschikt over een kredietlijn om aankopen te doen bij een postorderbedrijf. De aankopen worden in mindering gebracht op deze rekening (die geen bankrekening is) en er moet een minimumbedrag worden terugbetaald. Met het geld dat hij heeft terugbetaald kan hij nieuwe aankopen doen.

• kredietkaartrekening: functioneert ongever zoals een goederenkrediet, maar er wordt kapitaal verstrekt in plaats van goederen.

De kredietopening gaat vaak samen met een kaart (kredietkaart of aankoopkaart) of een betaalinstrument waarmee u krediet kunt opnemen.

Deze kredietformule is gemakkelijk omdat u zelf in grote mate kunt beslissen wanneer en hoeveel u opneemt en terugbetaalt. En ook omdat u met een kaart overal snel kunt betalen of geld afhalen. Maar voor dat gemak betaalt u ook meer interesten en kosten en bestaat het gevaar dat u veel langer in de schulden zit dan met een gewone lening.

Behalve de algemene regels zijn bepaalde specifieke regels van toepassing.

Rekeninguittreksels

Bij iedere kredietopening wordt de consument regelmatig geïnformeerd  aan de hand van een rekeningafschrift op papier of via een elektronisch bericht. Deze informatie heeft hoofdzakelijk betrekking op:

1. de juiste periode waarop het rekeningafschrift betrekking heeft;

2. de opgenomen bedragen en de datum van opneming;

3. het totaal verschuldigd blijvend bedrag en de datum van het vorige afschrift;

4. het nieuwe totaal verschuldigd blijvend bedrag;

5. de datum en het bedrag van de door de consument verrichte betalingen;

6. de toegepaste debetrentevoet(en);

7. de afzonderlijke bedragen van de eventueel toegepaste kosten;

8. in voorkomend geval, het minimaal te betalen bedrag en de interesten.

Opzeg

Specifieke bepalingen hebben betrekking op de kredietovereenkomsten aangegaan voor een onbepaalde duur, doorgaans kredietopeningen. In dat geval moet de overeenkomst uitdrukkelijk de mogelijkheid voorzien voor elke partij om de overeenkomst te ontbinden, per aangetekende brief of op een andere overeengekomen wijze. De consument moet een opzegtermijn van één maand in acht nemen, de kredietgever minstens twee maanden.

Ongeoorloofde debetstand - Overschrijding

De kredietgever kan de consument contractueel verbieden om in het rood te gaan op zijn zichtrekening. Als de consument dat toch doet heeft hij een “ongeoorloofde debetstand” op zijn zichtrekening. De kredietgever moet dan de kredietopnemingen opschorten en de terugstorting van het bedrag in het rood binnen een termijn van maximaal vijfenveertig dagen eisen.

In dat geval kan de bank slechts de wettelijk toegestane verwijlinteresten en kosten aanrekenen. De verwijlinteresten worden berekend op het bedrag van de niet geoorloofde debetstand. De kredietgever brengt de consument op de hoogte van de toestand, vraagt om onmiddellijke terugbetaling en doet opgave van de eventuele boetes, kosten, enz. Betaalt de consument niet terug dan moet de kredietgever de kredietovereenkomst opzeggen of sluit hij een nieuwe overeenkomst met een verhoogd kredietbedrag.

De kredietgever kan ook tijdelijk gedogen dat de consument in het rood gaat. We spreken dan van een overschrijding. Wanneer een overschrijding minstens 1.250 euro bedraagt en langer dan een maand aanhoudt dan mag de kredietgever dit niet langer gedogen en moet hij onverwijld de consument op de hoogte brengen van de overschrijding, het overschreden bedrag van de debetrentevoet en de eventuele toepasselijke boetes en kosten.

Indien de overschrijding bij het verstrijken van een termijn van drie maanden vanaf haar ontstaan niet is aangezuiverd, schort de kredietgever de kredietopnemingen op en stelt hij een einde aan de overeenkomst of sluit hij een nieuwe overeenkomst met een verhoogd kredietbedrag.  

Geschillen en klachten