De kredietbemiddelaar

Definitie

De wet definieert de kredietbemiddelaar als iedere persoon die in welke hoedanigheid dan ook bemiddelt bij het afsluiten of het uitvoeren van de kredietovereenkomst en die volgens de wet geen kredietgever is.

De wet is van toepassing op personen die in het kader van hun beroepsactiviteiten handelen.

Personen die incidenteel zonder het oogmerk op (rechtstreekse of onrechtstreekse) winst handelen om een naaste te helpen, worden dus niet beschouwd als bemiddelaars.

Een tussenkomst, zelfs incidenteel, die echter in het kader van een beroepsactiviteit plaatsvindt, valt wel onder de wettelijke kwalificatie van bemiddelaar.

Bijvoorbeeld: de sociale dienst van de onderneming die als bemiddelaar optreedt om met de schuldeisers over een krediet te onderhandelen om de schulden van een werknemer te verenigen, is volgens de WCK een bemiddelaar. Een ander voorbeeld zijn verkopers van producten en diensten die geen kredietovereenkomst laten ondertekenen, maar zich rechtstreeks tot een of meerdere kredietgevers wenden met het doel om de aankoop van een product te financieren.

Uitoefeningsvoorwaarden

De kredietbemiddelaars moeten zijn ingeschrevenbij de FOD Economie voordat zij beginnen met een activiteit die is onderworpen aan de WCK.

Bemiddelaar bij het afsluiten van de kredietovereenkomst

Dit is van toepassing op een reeks methodes die erop gericht zijn de producten van kredietgevers voor te stellen, de informatie te verzamelen om de aanvraag in te dienen, het dossier aan de kredietgever voor te leggen, zijn akkoord aan de leners door te geven, hun handtekeningen op de contractuele documenten te krijgen, hen het bedrag van het krediet te overhandigen, enz.

De tussenkomst in de procedure van het afsluiten van de overeenkomst in alle fasen of in een van de fasen, doet de hoedanigheid van kredietbemiddelaar ontstaan. Bijvoorbeeld: het eenvoudige feit van een consument in contact te brengen met een kredietgever voor een bepaalde transactie is een bemiddelingsactiviteit.

We onderscheiden de kredietmakelaars die de producten van meerdere kredietgevers aanbieden en de gevolmachtigde agenten die in handelen voor een enkele kredietgever per productcategorie.

Bijzondere gevallen van kredietbemiddeling

Worden ook als kredietbemiddelaars beschouwd:

• verkopers van producten en diensten die geen kredietovereenkomst laten ondertekenen, maar zich rechtstreeks tot een of meerdere kredietgevers wenden met het doel om de aankoop van een product te financieren;
• de verkoper op afbetaling of de kredietverschaffer indien deze personen hun rechten onmiddellijk afstaan aan een kredietmaatschappij of als ze deze maatschappij onmiddellijk in hun rechten stellen.

Bemiddelaar bij het uitvoeren van de overeenkomst

De bemiddelaar bij het uitvoeren van de overeenkomst is een schuldbemiddelaar. Als de overeenkomst eenmaal is ondertekend, is voor de uitvoering van de kredietovereenkomst geen enkele tussenkomst door de bemiddelaar meer nodig, behalve bij betalingsmoeilijkheden.

Dan gaat het erom uit naam en voor rekening van de consument te onderhandelen met de schuldeiser(s) over betalingsfaciliteiten of een afbetalingsplan.

Deze activiteit van schuldbemiddeling is voorbehouden aan advocaten, gerechtsdeurwaarders, notarissen, OCMW’s of erkende vzw’s. Deze is dus verboden voor kredietmakelaars en gevolmachtigde agenten.

De schuldbemiddelaars moeten niet ingeschreven zijn bij de FOD Economie.

De verantwoordelijkheden van de kredietbemiddelaars

De activiteit van de bemiddelaars wordt geregeld door talrijke wettelijke bepalingen. De bepalingen met betrekking tot openbaarheid of adviesplicht zijn bijvoorbeeld zowel van toepassing op de kredietgever als op de kredietbemiddelaar die helpt bij het afsluiten van de overeenkomst.

Ten aanzien van de kredietgever

De bemiddelaar stelt zich bij de kredietgever aansprakelijk als hij schade bij hem veroorzaakt door een fout te maken.

Dit is voornamelijk het geval voor de controle van de documenten die door de consument worden voorgelegd. De bemiddelaar bestudeert de originele documenten. De kredietgever ontvangt slechts fotokopieën van de voorgelegde stukken. De vaststelling van de identiteit van de aanvrager en vooral zijn geboortedatum is ook van essentieel belang, aangezien deze gegevens vereist zijn om de Centrale voor Kredieten aan Particulieren correct te kunnen raadplegen. De bemiddelaar kan verplicht worden om de kredietgever die heeft ingestemd met een krediet op basis van een valse identiteit of een valse loonfiche die de bemiddelaar had moeten openbaar maken, schadeloos te stellen.

Indien de bemiddelaar medeplichtige van de consument was, bijvoorbeeld om een valse verklaring af te leggen, dan kan de kredietgever hem aanklagen om de volledige schade terugbetaald te krijgen.

Ten aanzien van de consument

De kredietbemiddelaars zijn onderworpen aan dezelfde regels en delen, op vele punten, dezelfde verplichtingen als de kredietgevers.

Dit geldt voor de regels over kredietpromotie, de adviesplicht en informatie bij het afsluiten van de overeenkomst, en voor de verplichting tot niet-inmenging als de consument duidelijk niet in staat is om het krediet dat hij aanvraagt, terug te betalen.

De kredietbemiddelaars zijn aansprakelijk voor hun activiteiten. Deze aansprakelijkheid is hen eigen en komt, indien van toepassing, bovenop de aansprakelijkheid van de kredietgever. Zo kan de verlening van een krediet aan een consument, terwijl raadpleging van de Centrale voor Kredieten aan Particulieren aantoonde dat hij niet in staat was tot terugbetaling, worden beschouwd als een fout van de bemiddelaar en van de kredietgever. De consument kan zijn aansprakelijkheidsvordering richten tegen de een en/of de ander.

Bijkomende informatie is beschikbaar in het "Geannoteerd Wetboek Consumentenkrediet".

Wat is het verschil tussen een kredietmakelaar en een gevolmachtigde agent?

De kredietmakelaar is een kredietbemiddelaar (net als de gevolmachtigde agent) die de producten van verschillende kredietgevers aan consumenten aanbiedt. De gevolmachtigde agent mag echter slechts kredietproducten van een enkele kredietgever aanbieden. Dit gebeurt onder de verantwoordelijkheid van deze laatste.

Is de kredietmakelaar een kredietbemiddelaar?

Ja

Wat zijn de verplichtingen van de kredietmakelaar ten aanzien van de consument?

Zie de informatie in dat gedeelte.

Geschillen en klachten

Om een klacht in te dienen over consumentenkrediet, kunt u zich richten tot de Algemene Directie Controle en Bemiddeling.