Overeenkomsten op afstand voor financiële diensten

Voor financiële diensten die op afstand worden gesloten gelden gelijkaardige beschermingsregelen voor de consument als bij ‘gewone’ overeenkomsten op afstand, namelijk informatieverplichtingen en een wettelijk herroepingsrecht. Deze beschermingsregelen zijn wel aangepast rekening houdend met het voorwerp van deze contracten, namelijk financiële diensten.

Het begrip ‘financiële diensten’ dient heel ruim te worden gezien: het betreft niet enkel bankdiensten, maar ook verzekeringen, kredietverstrekking, individuele pensioenen, beleggingen en betalingen.

Eigen aan financiële diensten is dat de ‘voorwaarden’ de dienst bepalen: de looptijd, het rendement, het gedekte verzekeringsrisico leggen de financiële dienst vast. Het is dan ook des te belangrijker dat hierover precieze informatie gegeven wordt.

Informatieverplichtingen

De consument moet geruime tijd voordat hij gebonden is door een aanbod duidelijk ingelicht worden over de financiële dienstverstrekker, de kenmerken en de prijs van de financiële dienst, het al dan niet beschikken over een herroepingsrecht, en eventuele buitengerechtelijke rechtsmiddelen. Bij telefonisch contact is, mits uitdrukkelijk akkoord van de consument, een beperktere informatieverstrekking mogelijk.

In ieder geval dient de consument schriftelijk of op een andere duurzame drager in kennis gesteld te worden van alle essentiële informatie en alle contractvoorwaarden. Dit dient eveneens te gelegener tijd te gebeuren voordat de consument ingaat op een aanbod.

Herroepingsrecht

De consument beschikt over een herroepingsrecht van 14 kalenderdagen na het sluiten van de overeenkomst. Bij levensverzekeringsovereenkomsten bedraagt deze herroepingstermijn, gelet op de duur van een dergelijke overeenkomst, 30 kalenderdagen.

Ontvangt de consument de schriftelijke (of ‘per duurzame drager’ gegeven) informatie omtrent de financiële dienst pas ná de contractssluiting, dan begint de herroepingstermijn pas vanaf de ontvangst van de overmaking van deze schriftelijke/per duurzame drager gegeven informatie te lopen.

Belangrijk! U hebt geen herroepingsrecht wanneer u financiële diensten aankoopt waarvan de prijs afhankelijk is van schommelingen op de financiële markt waarop de aanbieder geen vat heeft. Koopt u bijvoorbeeld aandelen, dan hebt u geen herroepingsrecht: het herroepingsrecht zou in die gevallen immers gebruikt kunnen worden als speculatie-instrument waarbij men altijd de zekerheid zou hebben van terugbetaling aan de reële waarde.

U hebt ook geen wettelijk herroepingsrecht indien u een hypothecair krediet op afstand aangaat. Bij hypothecair krediet is er immers al een specifieke wettelijke regeling.

Ten slotte is er ook geen wettelijk herroepingsrecht indien de consument uitdrukkelijk instemt met een vervroegde uitvoering van het contract.

Dit laatste vergt een kleine toelichting: de financiële dienst kan in principe maar worden uitgevoerd ná de herroepingstermijn. Stemt de consument hiermee uitdrukkelijk in, dan kan de overeenkomst vervroegd worden uitgevoerd. Op die manier doet u als consument wel afstand van het herroepingsrecht dat de wet u toekent. U moet daar dan wel uitdrukkelijk over worden ingelicht.

Bewijslast

Merken we nog op dat het aan de aanbieder (de ‘dienstverstrekker’) van de financiële diensten toekomt te bewijzen dat is voldaan aan de informatieverplichting, de eerbiediging van de termijnen, de toestemming van de consument met het sluiten van de overeenkomst, en in voorkomend geval met de vervroegde uitvoering (vóór het verstrijken van de herroepingstermijn).