Instellingen voor bejaardenopvang

Het is voornamelijk vanwege zijn uitgesproken sociale belang dat de sector van de instellingen voor bejaardenopvang onderworpen is gebleven aan prijscontrole.

Deze sector wordt hoofdzakelijk gereglementeerd door de regionale en/of communautaire overheden die bevoegd zijn op dit gebied. Alleen de toegepaste prijzen in deze sector vallen onder de bevoegdheid van de federale overheid. De elementen die de huisvestingsprijs uitmaken, te weten de producten en/of diensten die al dan niet inbegrepen moeten zijn in de huisvestingsprijs, vallen daarentegen onder de bevoegdheid van de regionale en/of communautaire overheden.

Zo is het aan de regionale en/of communautaire overheden om de producten en/of diensten die bovenop de huisvestingsprijs kunnen worden aangerekend, zoals bijvoorbeeld de huur van een televisietoestel of een koelkast die ter beschikking wordt gesteld door de instelling, de aansluitingskosten voor teledistributie, telefoon, internet, verzorgingsproducten, voedingsmiddelen buiten de maaltijden…te beperken en te preciseren zodat zo duidelijk mogelijk is wat aan de bewoners kan worden aangerekend. In de drie Gewesten (Vlaams, Waals en Brussels Hoofdstedelijk gewest) worden de kosten van het incontinentiemateriaal gemutualiseerd voor alle bewoners en zijn ze verplicht in de huisvestingsprijs inbegrepen.

De facturering van de aangeboden producten en/of diensten bovenop de huisvestingsprijs betekent een gemiddelde bijkomende kost van 7,7 % bovenop de dagprijs voor huisvesting.

De handhaving van een actief prijsbeleid dat de prijsverhogingen stuurt door ofwel het systeem van ministeriële toelatingen ofwel het systeem van aangemelde prijsverhogingen berekend op basis van de inflatie (verhoging van de kosten van levensonderhoud), is absoluut noodzakelijk en moet een prioriteit blijven. Het is de beste manier om de bewoner te beschermen, zodat hij een rechtvaardige prijs kan verkrijgen ten opzichte van zijn inkomsten, met name zijn pensioen, dat niet in gelijke mate toeneemt.

Een betere kostprijsvergelijking voor een huisvesting en de garantie van betere informatie op de totaalfactuur van het verblijf in de instelling blijven de belangrijkste doelen.

Anderzijds verhoogt het RIZIV voortdurend zijn budget voor de financiering van het personeel dat in de instellingen werkt, om een betere verzorgingskwaliteit en een optimale ontvangst voor bejaarden in instellingen te verzekeren. Gezien de belangrijke investeringen van het RIZIV in de verzorgingskosten, is het beheer van de huisvestingsprijzen ook een bevoegdheid voor de minister van Sociale Zaken: De aangewende middelen moeten in de eerste plaats tot nut zijn van de bewoners van de instellingen voor bejaardenopvang, die moeten kunnen genieten van betaalbare en stabielere prijzen.

Het RIZIV komt eveneens tussen in de financiering van verzorgingsmateriaal dat dus geen onderwerp kan zijn voor een facturering aan de bewoner, in de financiering van de palliatieve functie, in de beheerskosten, in de financiering coördinerende arts (in rusthuizen).

Onder instellingen voor bejaardenopvang worden rusthuizen, rust- en verzorgingstehuizen, dagopvangcentra, nachtopvangcentra, bejaardenopvangcentra voor korte duur en servicewoningen verstaan.

Onder diensten wordt alle dienstverlening verstaan met uitzondering van diegene die worden geleverd in het kader van een arbeidsovereenkomst, werkovereenkomst, opleidingsovereenkomst of huishoudelijke arbeidsovereenkomst.

Onder producten worden producten, grondstoffen, voedingsmiddelen, goederen verstaan.

Onder marges wordt het verschil verstaan tussen de verkoop- en aankoopprijs van een product of dienst, uitgedrukt in een percentage op de aankoopprijs.

De maximumprijs voor huisvesting en diensten en/of producten die door de instelling worden aangeboden aan de bewoners: aanvraag voor een prijsverhoging volgens de volledige procedure

De instellingen voor bejaardenopvang kunnen geen prijsverhoging of margeverhoging toepassen zonder een voorafgaande aanvraag.

Voor huisvesting en voor diensten en/of producten die door de instelling worden aangeboden aan de bewoners, worden het onderzoek van het dossier voor de aanvraag voor een prijsverhoging en de ministeriële beslissing die daaruit voortvloeit, gebaseerd op identieke elementen die de economische behoeften van instellingen voor bejaardenopvang en die van de bewoners, waarvan de inkomsten vaak beperkter zijn, in overeenstemming met elkaar moeten brengen.

De aanvragen voor een prijsverhoging moeten worden ingediend bij de Prijzendienst van de FOD Economie.

Formulier voor de aanvraag van een prijsverhoging (XLS, 45.5 Kb)

Vereenvoudigde procedure voor de aanvraag van een prijsverhoging: aankondiging van een verhoging op basis van de inflatie

Een vereenvoudigde procedure voor de aanvraag van een prijsverhoging voor de huisvesting werd ingesteld vanaf september 2005.

Zo kunnen de instellingen die dat wensen de prijsverhoging van de huisvesting eenvoudigweg meedelen aan de Prijzendienst, als de prijswijziging zich beperkt tot een wijziging volgens de consumptieprijsindex over maximaal 36 maanden tussen de laatste aanvraag tot verhoging en de nieuwe aanvraag.

De vereenvoudigde procedure is zeer gunstig ontvangen door de sector en heeft enorm veel succes, want 75 % van de aanvragen gebeuren op deze basis.

Procedure voor de prijsaankondiging: aankondiging van de prijs van een nieuwe dienst, een nieuw product

De prijzen van diensten en producten die als nieuw kunnen worden beschouwd, worden ten laatste tien dagen vóór hun toepassing aangekondigd bij de Prijzendienst.

Voor de bouw van instellingen voor bejaardenopvang, uitbreiding of reconstructie van bestaande gebouwen die als “nieuw” kunnen worden beschouwd, hoeft de aanvrager alleen een kennisgeving van toegepaste huisvestingsprijzen op te sturen naar de Prijzendienst. Deze nieuwe prijzen mogen alleen toegepast worden ten opzichte van nieuwe bewoners : elke prijsverhoging die toegepast wordt voor bewoners die overgebracht worden naar een nieuw gebouw, een nieuwe uitbreiding, een verbouwd bestaand gebouw, moet het voorwerp uitmaken van een prijsverhogingsaanvraag.

Deze aankondiging gebeurt door een aangetekende brief met bericht van ontvangst waarbij de vermeldingen "aankondiging van een nieuwe dienst" en/of "aankondiging van een nieuw product" op de brief worden weergegeven.

Het volgende kan nooit als “nieuw” worden beschouwd: diensten en/of producten die een gelijkenis of overeenstemming vertonen binnen de instelling alsook het aanbod van diensten en/of producten die voorwerp zijn van een overdracht van activiteiten of een herneming van de activiteiten na een opheffing of faillissement van een instelling.

Kennisgeving van prijzen voor bepaalde aangeboden producten/diensten bovenop de huisvestingsprijzen

Voor dranken (afgezien van drinkbaar water dat gratis moet zijn) en andere voedingsmiddelen die voorzien zijn buiten de maaltijden, verzorgingsproducten, maaltijden voorzien voor bezoekers alsook alle producten en diensten die worden gefactureerd aan de bewoners door een extern dienstverlenend bedrijf of een externe leverancier, de uitgaven die afzonderlijk kunnen worden gefactureerd of de voorschotten die de instelling heeft betaald voor de bewoner, hoeft de instelling slechts het bestaan van deze aangeboden producten en/of producten en de wijze waarop ze worden gefactureerd (volgens het tarief van het dienstverlenend bedrijf en/of de leverancier, of indien van toepassing de vermelding van de marge die de instelling heeft genomen of de vermelding van de facturatie volgens de aankoopprijs of kostprijs), mee te delen.

De prijzen van de aangeboden producten en diensten naast de huisvestingsprijzen moeten duidelijk schriftelijk worden aangegeven of op een leesbare, zichtbare en ondubbelzinnige manier worden aangekondigd. Deze prijzen moeten op zijn minst worden aangegeven in euro. De bewoner moet altijd de keuze hebben om de aan hem aangeboden producten en/of diensten al dan niet aan te nemen, ze kunnen hem dus niet worden opgelegd.

Andere verplichte formaliteiten

De prijzen die werkelijk worden gehanteerd of van toepassing zijn, moeten worden meegedeeld aan de Prijzendienst, vanaf het moment dat toegepast worden.

De onderneming die de beslissing van de minister wil betwisten, heeft twee mogelijkheden:

• een aanvraag tot herziening van de ministeriële beslissing op basis van nieuwe elementen indienen bij de Prijzendienst;
• een beroep tot nietigverklaring van de beslissing indienen bij de Raad van State, binnen 60 dagen na de mededeling van de beslissing van de minister.

Geschillen en klachten

FOD Economie, K.M.O., Middenstand en Energie
Algemene Directie Regulering en Organisatie van de Markt
Prijzendienst
North Gate III
Koning Albert II-laan 16
1000 Brussel

Tel.: 02 277 89 07(N) of 02 277 85 00 (F)
Fax: 02 277 52 78
E-mail: price@economie.fgov.be

Open voor het publiek: van 9 tot 12 uur en van 14 tot 16 uur of op afspraak