Vergunningen voor elektriciteitslijnen

Om iedereen van elektriciteit te voorzien, moet er worden gezorgd voor de transmissie en de distributie van elektriciteit, die in de centrales werd opgewekt, en dit via een net van elektrische verbindingen (bovengrondse lijnen of ondergrondse kabels). Dit moet op een bedrijfszekere en veilige manier kunnen gebeuren. Anderzijds moet soms een tussenweg gevonden worden tussen het algemene recht van de bevolking op elektriciteitsvoorziening en de belangen van de mensen die in de buurt van het tracé van de lijnen wonen. In België staat de overheid in voor het onderzoeken van de aanvraag tot een doorgangsvergunning voor hoogspanningslijnen op openbaar of privaat domein.

Toepassingsgebied

De toekenning van wegvergunningen en de verklaringen van openbaar nut voor het benutten van het openbaar of private domein door hoogspanningslijnen wordt geregeld door de wet van 10 maart 1925 op de elektriciteitsvoorziening. De aanvragen worden door de federale overheid onderzocht wanneer de spanning gelijk aan of hoger dan 150 kV is. In de andere gevallen zijn de gewesten hiervoor bevoegd.

Aanvraag tot wegvergunning

De procedure is vastgesteld in het koninklijk besluit van 26 november 1973 betreffende de wegvergunningen. In de bijlage van dit koninklijk besluit wordt verduidelijkt welke documenten bij de aanvraag moeten gevoegd worden alsook het vereiste aantal exemplaren en het formaat van de documenten.

De procedure bestaat uit verschillende stappen:

• De aanvraag tot wegvergunning wordt onder de vorm van een dossier gericht aan de AD Energie. Het dossier bevat naast een beschrijving en verantwoording van de aanvraag (noodzakelijkheid om een bijkomende lijn aan te leggen of om een bestaande lijn te wijzigen) ook de nodige plannen in overeenstemming met de bijlage in het koninklijk besluit van 26 november 1973 (algemeen tracé van de lijn, wegen, de grens van de gemeenten, de dwarse doorsnede van de openbare wegen, …) en de toepasselijke artikelen van het Algemeen Reglement op de Elektrische Installaties (AREI).
• De AD Energie onderzoekt het dossier, stelt een voorontwerp van besluit tot toekenning van de aangevraagde wegvergunning op en stuurt het ter raadpleging naar de beheerders van de desbetreffende domeinen (wegen, spoorwegen, …) en de voornaamste stakeholders (Fluxys, Aquaviva, …) alsook naar de gewestelijke en gemeentelijke overheden.
• Wanneer er opmerkingen worden gemaakt en/of wijzigingen moeten aangebracht worden in het dossier, moet de aanvrager het dossier herwerken tot alle partijen tevreden zijn. Er kunnen dan ook nieuwe raadplegingen plaatsvinden i.v.m. de aangebrachte wijzigingen, bijvoorbeeld een gewijzigd tracé, het overbruggen van een obstakel (waterloop, spoorlijn, …).
• Er kunnen tevens retributies worden opgelegd voor het benutten van het openbare domein door de lijn. Dit wordt vermeld in het besluit.
• Op het einde van het onderzoek stuurt de AD Energie het ontwerp van besluit tot toekenning van de aangevraagde wegvergunning samen met het dossier naar de overheid die bevoegd is om hierover te beslissen, met name:
  • het college van burgemeester en schepenen van de gemeente, wanneer het gaat om lijnen die zich uitstrekken binnen de grenzen van die gemeente;
  • de bestendige deputatie van de provinciale raad, wanneer het gaat om lijnen die zicht uitstrekken op het grondgebied van verscheidene gemeenten, doch binnen de grenzen van eenzelfde provincie;
  • In beide gevallen wordt de beslissing pas uitvoerbaar na koninklijke goedkeuring.
  • de koning op voorstel van de minister van Energie in de andere gevallen.
• De beslissing of de goedkeuring door de koning verschijnt in het Belgisch Staatsblad en de AD Energie deelt dit schriftelijk mee aan alle betrokken partijen, samen met een kopie van de nuttige documenten.

Aanvraag tot verklaring van openbaar nut

Wanneer blijkt dat het niet mogelijk is het openbare domein te gebruiken, moet de elektrische lijn op privégrond worden aangelegd.

Deze kwestie wordt geregeld door artikel 1 van het koninklijk besluit van 27 augustus 1925 ter uitvoering van de wet van 10 maart 1925 op de elektriciteitsvoorziening - verklaring van openbaar nut.

De uitbater van de lijn dient een aanvraag om een verklaring van openbaar nut in bij de AD Energie, die het dossier onderzoekt door aan de gemeente te vragen een openbaar onderzoek in te stellen.

Dit openbaar onderzoek, dat over een periode van 14 dagen loopt, gebeurt via aanplakbiljetten en de voornaamste betrokken eigenaars en huurders, op wier percelen de masten worden opgericht en/of de kabels worden ingegraven, worden daarvan per aangetekend schrijven in kennis gesteld. De klachten worden eventueel tijdens een vergadering ter plaatse in de betrokken gemeente besproken in aanwezigheid van de aanvrager.

De kadasterpercelen die met bovenvermelde privéterreinen overeenkomen, worden vermeld in het koninklijk besluit betreffende de verklaring van openbaar nut.

Kortom, de verklaring van openbaar nut is bedoeld om de doorgang van een elektrische lijn op privéterreinen mogelijk te maken om reden van openbaar nut. De zones waarin de elektrische lijn door privépercelen loopt, worden dan ook als erfdienstbaarheid behandeld.