FOD Economie, K.M.O., Middenstand en Energie
Contact Center
FOD Economie, K.M.O., Middenstand en Energie
Contact Center
Vooruitgangstraat 50
1210 Brussel
Tel. (gratis nr.): 0800 120 33
Fax (gratis nr.): 0800 120 57
Stel je vraag via het online webformulier
SPF Economie, P.M.E., Classes moyennes et Energie
Direction générale de l’Energie
Sécurité de l’Approvisionnement
Boulevard du Roi Albert II, 16
1000 Bruxelles
Tél. : 02 277 78 92
Liberalisering van de aardgasmarkt
De liberalisering van de aardgasmarkt kadert in de ontwikkeling van de Europese interne markt. Ze heeft als doel de concurrentie tussen de producenten, de importeurs en de leveranciers aan te moedigen en de consument keuzevrijheid te bieden bij de aanstelling van zijn gasleverancier.
Sinds 1 juli 2007 is de Belgische gasmarkt volledig geliberaliseerd.
Concurrentie
Het voornaamste doel van de liberalisering is de concurrentie bevorderen. Hiervoor moet de markt opengebroken worden zodat verschillende spelers toegang krijgen tot de nationale markt. Daarom moeten bedrijven die op verschillende segmenten van de gasmarkt actief zijn (netbeheerder, distributeur, leverancier) hun activiteiten ontkoppelen (‘unbundling’) om concurrentieverstoring of –vervalsing te vermijden.
Wettelijk kader
Europese regelgeving
De Richtlijn 2003/55/EG van het Europees Parlement en de Raad van 26 juni 2003 betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor aardgas bepalen de basis voor de vrijmaking van de aardgasmarkt.
Deze richtlijn bepaalt onder andere:
- de gemeenschappelijke regels voor de transmissie, de distributie, de levering en opslag van aardgas,
- de organisatie en de werking van de aardgassector,
- de toegang tot de markt,
- de criteria en procedures voor de verlening van vergunningen voor de transmissie, distributie, levering en opslag van aardgas en het beheer van systemen.
Implementatie in de Belgische wetgeving
Concreet houdt deze richtlijn voor België in dat:
- beheerders worden aangesteld voor het aardgasvervoersnet, de opslaginfrastructuur van aardgas en de LNG-infrastructuur;
- de rechten en verplichtingen van de netbeheerders vastgelegd worden waarbij een juridische en functionele onafhankelijkheid van de beheerders wordt gewaarborgd voor activiteiten die niets met het vervoer te maken hebben;
- het transmissie- en distributienetwerk opengesteld wordt voor derde partijen, deze toegang tot het net gereguleerd wordt en een methodologie voor de bepaling van de tarieven voor deze toegang vastgelegd wordt;
- bepalingen opgenomen worden om de opbouw van nieuwe infrastructuur te ontwikkelen;
- een adequaat stelsel van openbare dienstverplichtingen ingevoerd wordt;
- een geschikt nationaal toezicht op de zekerheid van de aardgasbevoorrading in het land tot stand komt.
De uitvoering ervan wordt weergegeven in de wetgeving.
Toezichtorganen
Federaal niveau
Op federaal niveau is de Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas (CREG) bevoegd voor de regulering van de elektriciteits- en aardgasmarkt. Zij staat in voor de monitoring van de aardgasmarkt en verleent advies aan de overheid.
De bevoegdheden van de CREG worden op wettelijke basis vastgelegd.
Gewestelijk niveau
Op gewestelijk niveau zijn de bevoegde toezichtorganen:
- voor Vlaanderen: de Vlaamse Reguleringsintstantie voor de Elektriciteits- en gasmarkt (VREG),
- voor Wallonië: Commission Wallonne pour l'Energie (CWApE),
- voor Brussel: Bruxelles Gaz Electricité (BRUGEL).
De regionale regulatoren hebben onder meer als taak:
- leverings- en distributievergunningen afleveren aan de leveranciers op de vrije energiemarkt;
- de distributienetbeheerders aanstellen;
- het technisch reglement (voor distributie) opstellen en opvolgen;
- groenestroomcertificaten uitgeven;
- controle uitoefenen op de openbare dienstverplichtingen (voornamelijk sociale en ecologische).
Nuttige Links
- Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas
- CWAPE: Commission Wallonne Pour l'Energie
- Reguleringscommissie voor Energie in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest
- VREG: Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt
Wetgeving
- Koninklijk besluit van 11 december 2003 betreffende de samenstelling en werking van de algemene raad van de Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas (wijziging van het koninklijk besluit van 3 mei 1999)
- Koninklijk besluit van 12 april 2002 betreffende de algemene tariefstructuur en de basisprincipes en procedures inzake de tarieven en de boekhouding van de aardgasvervoersondernemingen actief op het Belgisch grondgebied
- Koninklijk besluit van 12 juni 2001 betreffende de algemene voorwaarden voor de levering van aardgas en de toekenningsvoorwaarden van de leveringsvergunningen voor aardgas
- Koninklijk besluit van 12 september 2001 tot vaststelling van de datum van inwerkingtreding van sommige bepalingen van de artikelen 3, 9, 11, 12, 19, 20, 21, 27 en 28 van de wet van 29 april 1999 betreffende de organisatie van de gasmarkt en het fiscaal statuut van de elektriciteitsproducenten
- Koninklijk besluit van 14 mei 2002 betreffende de vervoersvergunning voor gasachtige producten en andere door middel van leidingen
- Koninklijk besluit van 15 mei 2008 tot wijziging van het koninklijk besluit van 3 mei 1999 betreffende de samenstelling en de werking van de algemene raad van de Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas.
- Koninklijk besluit van 20 september 2001 betreffende de samenstelling en de werking van de algemene raad van de Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas (wijziging van het koninklijk besluit van 3 mei 1999)
- Koninklijk besluit van 21 september 2000 betreffende de organisatie van de gasmarkt en het fiscaal statuut van de elektriciteitsproducenten
- Koninklijk besluit van 23 oktober 2002 betreffende de openbare dienstverplichtingen in de aardgasmarkt
- Koninklijk besluit van 3 mei 1999 betreffende de samenstelling en werking van de algemene raad van de Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas
- Koninklijk besluit van 3 mei 1999 tot vaststelling van de datum van inwerkingtreding van sommige bepalingen van de wet van 29 april 1999 betreffende de organisatie van de gasmarkt en het fiscaal statuut van de elektriciteitsproducenten.
- Koninklijk besluit van 3 mei 1999 tot vaststelling van de regels toepasselijk op de voorzitter en de leden van het directiecomité van de Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas inzake onverenigbaarheden en belangenconflicten
- Koninklijk besluit van 3 mei 1999 waarbij aan de minister bevoegd voor Energie de bevoegdheid wordt opgedragen om bepaalde handelingen te stellen voor rekening van de Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas.
- Koninklijk besluit van 6 oktober 2000 betreffende de samenstelling en werking van de algemene raad van de Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas (wijziging van het koninklijk besluit van 3 mei 1999)
- Programmawet van 20 december 2001
- Programmawet van 24 december 2002 (BS 31.12.2002)
- WET van 28 juli 1987 tot wijziging van artikel 16 van de wet van 12 april 1965 betreffende het vervoer van gasachtige produkten en andere door middel van leidingen
- Wet van 01 juni 2005 tot wijziging van de wet van 12 april 1965 betreffende het vervoer van gasachtige producten en andere door middel van leidingen.
- Wet van 1 juli 2006 tot wijziging van de wet van 12 april 1965 betreffende het vervoer van gasachtige producten en andere door middel van leidingen en de wet van 29 april 1999 betreffende de organisatie van de elektriciteitsmarkt
- Wet van 12 april 1965 betreffende het vervoer van gasachtige produkten en andere door middel van leidingen.
- Wet van 12 augustus 2000 houdende sociale, budgettaire en andere bepalingen.
- Wet van 12 augustus 2003 tot wijziging van artikel 15/5 van de wet van 12 april 1965 betreffende het vervoer van gasachtige producten en andere door middel van leidingen.
- Wet van 13 februari 2006 betreffende de beoordeling van de gevolgen voor het milieu van bepaalde plannen en programma's en de inspraak van het publiek bij de uitwerking van de plannen en programma's in verband met het milieu (BS van 10.03.2006)
- Wet van 16 juli 2001 betreffende de organisatie van de gasmarkt en het fiscaal statuut van de elektriciteitsproducenten
- Wet van 16 maart 2007 tot wijziging van de wet van 12 april 1965 betreffende het vervoer van gasachtige en andere producten door middel van leidingen en van de wet van 29 april 1999 betreffende de organisatie van de elektriciteitsmarkt.
- Wet van 20 juli 2006 houdende diverse bepalingen (BS 28.07.2006)
- Wet van 20 juli 2009 houdende diverse bepalingen
- Wet van 20 maart 2003 tot wijziging van de wet van 12 april 1965 betreffende het vervoer van gasachtige producten en andere door middel van leidingen
- Wet van 21 december 2007 houdende diverse bepalingen (I).
- Wet van 27 december 2005 houdende diverse bepalingen
- Wet van 27 december 2006 houdende diverse bepalingen
- Wet van 27 juli 2005 tot organisatie van de mogelijkheden tot beroep tegen de beslissingen genomen door de Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas
- Wet van 29 april 1999 betreffende de organisatie van de gasmarkt en het fiscaal statuut van de elektriciteitsproducenten.
- Wet van 8 juni 2008 houdende diverse bepalingen